ÉLECTION DU PROVISEUR AU COLLÈGE D'HÀRCOURT
I. — Mandement du chancelier de l'église de Paris Jean do Vivier, aux prieur et boursiers du collège d'Harcourt d'installer Georges Turgot, comme proviseur dudit collège, portant approbation de son élection par l'Université et la nation de Normandie (1598).
(Document inédit. — Voir chapitre IV, p. 249.)
Nos Joannes du Vivier, domini nostri régis christianissimi, in suo supremo filiatu Parisiensi, consiliarius, inslgnis Ecclesieet aime Universitatis Parisiensis canceUarius, ejusdemque ecclesie Parisiensis canonicus prebendatus; Carolus le Rouge, predlcte Universitatis rector, ac Joannes Tourneroche, sacre facultatis théologie Parisiensis doctor et scindicus, superiores et reformatores famosi collegii Harcuriani, in prefata Universitate fundati, universis présentes litteras inspecturis, saiutem in Domino. Notura facimus, quod hodie, presentata est nobis electio provisoris prefati collegii Harcuriani, qua constat nobis priorem et quinque bursarios vocem electivam habentes, vocatis pro consilio adelectionem tribus ejusdem collegii bursariis propter absentiam ab academia et urbe Parisiensi aliorum trium, discretum virum, magistrum Georgiom Turgot, in sacra pagina licenliatum, de Normania oriundum, elegisse. Qui quidem Turgot, a nobis, omni cum honore et humifitate, personaliter requisivit et supplicavit quatinus dictam eleclionem de se faciam, rat a m et gratam habere dignaremur. Cui requisitioni et supplication i annuenles, perpensa et considerata ejusdem Turgot qualitate, prudentia, scientia, doctrina, morumque probitate, predictam eleclionem ratam et gratam habuimus et habemus, in quantumque opus est ratificavimus et rati fi camus, eamdemque dignitatem seu officium provisoris collegii Harcuriani, dicto Turgot, contulimus et donavimus, conferi musqué et donamus. Quocirca, mandamus antiquiori bursario in collegio résident! et reperto, quatinus eundem Turgot in corporalem, realem et actualem possessionem dignitatis seu officii provisoris collegii Harcuriani, suorumque jurium ponat et inducat, adhibitis solemnitatibus requisitis, jure cujuscumque salvo. In cujus rei fidem présentes litteras per magistrum Claudium Gillebert clericum Parisiensem presbyterum, auctoritate apostolica ac venerabiiis curie episco palis Parisiensis notarium, ac scribam nostrum, fieri et subsiguari, sigillorumque nostrorum apposilione munir! fecimus. Anno Domini millesimo,
quingentesimo, nonagesimo octavo, die vero septima mensis augusti '.
De mandato prefatorum dominorum reformatorum.
GlLLEBERT.
II. — Procès-verbal de l'élection par les boursiers du collège d'Harcourt du proviseur Pierre Padet (1621).
(Document inédit. — Voir chapitre IV, p. 250.)
In nomine Domini, Amen. P resentis pubiici instrumcnti tenore cunctisMt nolum et pateat evidenter quod anno ejusdem Domini millesimo sexcentesimo vigesimo primo, die vero tertia mensis Julii. post meridiem, circiter horam qnintam, in nostrum Glaudii Lagrippe et Stepbani Cordonnier, publicorum anlboritate apostolica curiaeque episcopalis Parisiensis notariorumjuratorum Parisiis, debilae immatricuiatorum presentia personaliter in sacello coliegii IIarcuriani, Parisiis fundaii, comparuerunt venerabiles et discreti viri magistri Michael Groult, prior, Franciscus Coulard, senior in sacra théologie facultate baccalaureus, Ludovicus Benoist, Rertrandus Duguey, Ni cola us Foigard, Nicolaus Quintaine, venerandae nalionis Normanniae procurator, et Franciscus Mallet, procuratordicti coliegii, omnes et singuli bursarit tbeologi et provisori eligendo a staluto detignati ratione suarum diocesum de prioris dicii mandato, légitime convocati ad sonum carnpanae, qui, post invocaiionem Sancti Spiritus, justis prius rite piis nobilissimi ac clarissimi viri domini Georgii Tlrgotii dum viveret predicli coliegii provisoris meritissimi manibus persolulis, processer uni ad eleclionem novi provisoris in locum laudati domini Tcrgotii insequendo statuta pra?dicli coliegii et procedendoelegerunt un an imiter et communi omnium conscnsu et suifragio venerabilem et discreium virum magislrum Peirum Padet, presbylerum diocesis Constantiensis in INormannia, sociutn Sorbonicum et in sacra theologix facultate Parisiensis licenliatum nec non in philosophia professorem celeberrimum in dicto collegio, tanquam sufticientem capacem et idoneum ad dictam dignitatem provisoris tenendum, regendum et gubernandum, ea tamen lege et condilione ut domini cancellariusuniversitatis Parisiensis, antiquior magisler secularis in theolopia regens de natione Normannorum si quis sit, alioquin alius antiquior magister secularis in theologia regens cujuscumque fuerit nalionis, ac rector die ! se Universitalis pro lempore existens, dictum Dorainum Padet sic provUorem electum a supradiclis bursariis tbeologis
1. Notons qu'à cet acte en est joint un autre conçu dans les mêmes termes, portant seulement une date postérieure, celle du 7 décembre 1598 et la mention du recteur Jean Tourxeroche qui avait succédé à Charles Lerouge.
Harcurianis presentatum ipsis confirment et approbent juxta leges prsescriptas in statutis. Quiquidem dominus Petrus Padet sic provisor electus et a diclis priore et bursariis elecioribus vocatus et requisitus an veliet diciam eleclionem gralam habereet provisoriam acceptare ea lege et conditione ut statut a dicti collegii exacte inviolabilités et adamussim servaret, dictam eleclionem gratam habuit et eamdem dignitatem provisoris se acceptare pollicitus est sub his conditionibus ut videlicet statuta dicti collegii sancte et inviolabiliter quantum fie ri noter it ex aequo et bono servet et tueatur nec non rem et commodum totius collegii et ulriusque sodalitatis promoveat et procuret. De qulbus prxmissis predicti domini tam provisor sic electus quam prier et buftarii a nobis aclum seu acta petierunt et requisiverunt. Acta fuerunt hœc in dicta capella praesentibus nobis ante diclis et subsignatis notariis. Dicti domini comparentes uua cum dicto domino provisore electo et nobis notariis signarunt in presentia mi nu ta m quae permansit pênes diclum Cordonnier, alterum ex nobis notariis, anno et die supradictis*.
Cordonnier, Lagrippe, notarii.