liv. 10. sols
Signé, Colbert.
Louis par la grâce de Dieu Roy de France et de Navarre, Comté de Provence, Forcalquier et Terres Adjacentes. Au premier .nôtre. Bnissier ou Sergent sur ce requis : Nous te mandons et commandons par ces Présentes signées de nôtre main, que l’Arrêt ce jourd’huy rendu en nôtre Conseil d’Etàt Nous y étant, avec le Tarif qui est ensuite, dont les Extraits sont cy attachés sous- le contrescel. de. nôtre Chancellerie servant* dé Reglement pour L’Université d’Aix -tu ayes à signifier à tous qu’il appartiendra à ce ; que nul. n’en ignore, faisant pour l’eritiere execution desdits Arrêt et Tarif tous Actes et Exploits requis et necessaires, sans pour ce demander autre permission : Car tel est" nôtre plaisir. Donné à Versailles le vingtunième Mars l’an de grâce mil sept cent douze, et de nôtre Régné le soixante-neuvième. Signé : Louis : Par le Roy, Comte de Provence. Signé, Colbert.
(Archives de VAncienne Université d'Aix, n° 67.)
Pièce n° 3
Thèse de baccalauréat en médecine ...
de Thomas-Antoine Barthélemy
Quæstio physiologica proposita a clarissimô viro D. D. Josepho Begue, Regis Consiliario, Antecessore Regio et Facultatis Decano.
Discutienda in Aula majori. Universitatis Aquensis, præside D. Josepho Lieutaud Reg. Cons. et Anatomes Antecess. Regio, Societ. Reg. Londin nec non Academiæ Regiæ scientiarum apud Gallo Provinciales, Socio. .
Sub hac verborum sérié : exponore motum muscularem.
LA FACULTÉ DE MÉDECINE D’AIX AU XVin e SIÈCLE
Pro baccalaureatu proponebat Aquis-Sextiis in Augüstissimo Apollinis fano D. Thomas-Antonius Barthélémy Albaniensis, Liberâlium Artîum Magister, die mensis Julii, anno 1747, horâ.
Aquis-Sextiis, Typis Viduæ Renati Adibert Typographi Regis,' Cleri et Universitatis, 1747 in 4°. 9 p.
Disputaturi : M. D. Josephus Begue, Reg. Consil. Profess. Reg. et Facultâtis Decanus.
M. D. Joannes-Josephus de Regina, Reg. Cons. primar Prof. Reg.
M. D. Jacobus-Josephus Mollinard, Doct. aggr ;
M. D. Balthasar Bouret, Doct. aggr,
M. D. Stephanus Bertier, Reg. Cons. et Profess. Reg.
M. D. Josephus-Thomas Joannis, Doct. aggr.
M. D/'Pascasius Faurus, Doct. aggr.
M. D. Thomas Pellicot, Doct. aggr.
M. D. Josephus Doche, Doct. aggr.
(Bibliothèque Mejanes. Recueil de thèses de médecine, n° 60.)
Pièce n° 4
Thèse de licence en médecine de P. Faure (1)
Quæstio medica eaque therapeutica, proposita à Claris. Viro D. D. Petro de Garidel Almæ Fâcultatis Medicæ Decano plurimùm venerando, & primario Professore Regio.
Manè discutienda horâ 9 a , in Aulâ majori Universitatis die 16 a Junii ann. 1735. Præside M. D. Joanne-Josepho Fouque Reg, Cons. & Anatomes Prof essor Reg. pro licentiatu.
Sub hac verborum sérié : An Rheumatismo interalus mac/nesiœ albæ usus.
I. — Nihil sanitate optabilius in humanâ vitâ ; peritus is qui arte'suâ hanc nullâ labe contaminatam servare novit ; peritior & ille, qui (singulis licet hominibus insita sint morbi & mortis seminaj illorum tamen retardât impetum, at ea pænitus auferre nemini datur. A mutuo solidorum & fluidoi'um æquilibrio sanitas est, ab eodem interturbato, morbus : iaborant solidæ partes quoties aut validiori actuantur eiâtere, tel languidæ torpent eodem depresso ; fluidæ vero cum in motu, quantitate, aut qualitate vitiantur ; si igitur validiores aut tardiores quam par est edant vibrationes solida, vel si fluida a solito motu, quantitate, aut qualitate deflectant, quan ta exinde imminëant mala, quis non videt.
II. — Enim vero si (adaüctovasorum elatere) sanguis acriori labe infectus per sihgulas corporis partes tumultuariè progrediens in unâm aut aïteram irniat, qu.ot heu ægritudinum species ; si ad cerebrum prorumpat talis crüor, menbranarum
(1) L’article xxvi de l’Edit de 1707 stipule que nul ne pourra exercer la Médecine, s’il n’a Obtenu le grade de licencié.
M. G. FLEURY
eapitis vasa (ut pote magis inflexa & exiliora) ingurgitât (pari siquidem velocitate quâ per arterias ad ipsas menbranas pellitur) ; inibi moram trahit, distrahuntur fibræ nérveæ, hinc cephalalgia aliiq. varii eapitis dolores. Si autem tanta sit fibrarum tensio ut facile succuti queant, ita ut impressiones ab objeetis in eensibus externis factæ ad animæ sedem, mediantibus nervis, transmittantur ; eæq.in eerebro conserventur - aderunt vigiliæ, quæ mox comitem habebunt delirium si variæ & inconsonæ siht taies objectorum ideæ, & confuse ad cerebrum fuerinttransmissæ. Quid plura, totam hanc morborum catervam prosequi mihi non animus est, neç hujusce thæseos institutum ; unum hic düntaxat explorandum sufficit, an scilicet Rheumatismo iteratus magnesiæ albæ usus. Vei’um quoniam ignori (ut vulgare fért adagium) nulla est curatio morbi, antequam ad propositæ quæstionis nodum veniamus, non ab instituto nostro alienum fore a^bitror quid certùm de rheumatismo expiscari, ut detectâ cognitâq. morbi æthiologia conveniens afferatur medela.
III. — Rheumatismus morbus contumax arthritidi plurimum affinis défmitüi affectus in quo non solum dolent articuli cum inflations, sed & media inter articulas spatia, musculi nimirum eorumque menbranœ tetérrimo dolore cruciantur ; qui si univeisurn corporis habitum infestât, universalis ; si unicam tantum partem, particularis audit. Nullo non tempore incessit rheumatismus, maxime tamen autumno, ac præ cæteris ætate florentes sanguineâ tempérie, -falso acriori doiiàtos, potissimum si. ii statim à vehementibri exercitio aut quoeumque alio modo excalefacti repentinum frigus admittant ; invadit morbus ut plurimum cum rigore & horrore quos mox excipiunt calor, sitis, inquietudo, omnisque simptomatum eaterva quibus febris vnlgo stipatur ; evanescente tandem febre singula hæc coincidunt simptomata, remânente tamen dolore immanius & plus solito sæviente, cum nonnihil rubescente, partium tumore. Hinc mêlions' notæ Medici hodierni, Sydenhamius, Boerhavius, multique primi subsellii practici, rheumatismi causam à phlogosi quâdam seu diathæsi infiammatoriâ oriundam existimant ; cui opinioni maximè favéré videntur sanguinis educti cblbr, qui plevriticorum crüorem prorsus æmulatur, fæbris pfæsentia, aliaque prædicta morbi phænomena.
IV. Dignoscitur hic affectus tum ex suprà memoratis simptomatis, tum ex ipsà doloris sede, etenim licet sæpius artritidem mentiatur rheumatismus, ab illâ tamen essentialiter distinguitur ; cum arthritis solos invadat articulos, intàctis partibus muscolosis, secùs vero rheumatismus qui articulos simul & müsculos infestât ac erueiat ; præterea cessante aut rémittente dolore rheumatico nulla in parte manet imbecillitas, seçus vero in arthritico ; lubricus tamen & facilis
LA FACULTÉ DE MÉDECINE D AIX AU XVin e SIÈCLE
est rheumatismi in arthritidem transitas, præsertim si peccet æger in victûs généré & si is ipse vel parentes artieulari rnorbo vixerint obnoxii. Quoad prognosim spectat ? Rheumatismus rarissime & nusquâm ferè vitæ periculum infert ; attamen si minus peritè tracteturt non solum ad menses & annos quandoque protrahitar, imo & per totum vitæ decursum ægrum misere discrueiat, non equidem cum eâdem molestiâ & atroeitate, sed paroxismis periodiee repetitis (arthritidie adinstar) eum subinde, làeessit. Quod si instante rheumatico dolore febris perseveret, intra triginta aut quadragint'a dies terminatur affectas-,'aut saltem maximam sui patitnr imminutionem. Sudores, & urinæ multæ ac turbidæ in declinatione, mcrrbi solutionem prænuntiant.
V. — His ita constitutis ad. cürationem procedendum, quæ (institutâ prius diætâ tenuissimâ) non aliunte peti debet in morbf principio quam ab iteratis venæ sectionibus donec tandem remiserit morbus, & imminuti fuerint dolores ; a frequentioribus enim phlebotomiis non magna in rheumatismo subsequitur virium prostratio, eas faeile sustinent ægrotantes, imo & ab'illis vires quodammodo resumere videntur ; non neglectis tamen refrigerantibus & diluerntibus medicamentis quæ idemtidem debent exhiberi in hoc affectu. Nec satis esse videtur in rheumatismo eu jus febris continua cornes est largis iteratisq. venæ sectionibus vasa deplevisse, juvat & purgantia usurpare, ut pravi succi, fracedines, glutina quibus primæ viæ in hoc affectu infareiuntur foras educi valent ; quod quidem suadet diuturna praxis, & levamen à purgantibus ; horum siquidem remediorum usu (tum inter venæ sectiones, tum jam adhibitis). Félix absolvitur curatio, neque existimandum (ut fuit quorumdam Medicorum opinio) mochlica in hoc affectu adhibere, tutius certe succedunt lenia purgantia, quippe non in unis externis corporis partibus, sed & in internis sedet tensio, inflatio, crispatura : eo consilio mira præstat remedium jam antè in Germaniâ, in Italiâ, in Angliâ usurpatum, & nuperis annis in Gailiâ nostrâ renovatum, quod magnesiæ albæ nomine insignitur : cujus compositio. nihil aliud est quam aqua matris nitri ad siccitatem vaporata eaque calcinata dehinc aquâ tepidâ multotiés abluta, donec penitus-insipida & ?icca evaserit. Blande purgat id remedii genus, conlextum intestinorum leniter ferit, nullo acresito dolore, quod profecto evenit à moleculis salino-müriatiçiis. fixis & aliis ad sal terræ nativum accedentibus, quemadmodum apertè nobis commonstravit anah r sis chymica. Aliud quoque ab hoc medicamento commodum exurgit, nimirum si. quid- acofis sit in primis vïis, illud édulcorât, lenit, prôpter terreas particulas quibus ex media parte constituitur. Sed magnopere cavendum ne .magnesia alba manu quâdam italâ adulteretur (pristino quippe & naturali colore in fulvum mutato) addendo quid-
mochlici & resinosi, ut uberior ex inde eliciatur evacuatio : sæpius enirn taies agyrtarum errorês in hac nostrâ Provinciâ non solum pueriliter fugit simplex popellus, iisque misere illuditur ; sed & viri nobiliores in has plagas (quas rumpere nec norunt) facilius irruunt : genuina igitur & impermixta usurpari debet magnesia alba ac maximè in rheumatico affectu ; quibus omnibus pensitatis jure concludere fas est.
Ergo Rheumatismo magnesiæ albœusus Proponebat in augustissimo Aqüensi apollinis fa.no D. Pasehasius Faure Tallardensis, Baccalaureus Medicus, die 16. Junii ann. 1735.
(Bibliothèque Méjanea. Recueil thèses de médecine, n° 52.)
Pièce n° 5
Thèse de doctorat de Joseph Doche Quæstiones medicæ II. ex Hippocrate e Galeno propositæ a clarissimo viro D. D. Josepho Begue Regis 'Consiliario, Antécessore Regio et Almæ Universitatts Decano,
Discutiendæ in Àula majori Universitatis, præside M. D. Josepha Lieutaud, Prof. Reg.- Societ. Reg. Lond. necnon Academiæ Scientiarum eocio Gallo-Provinciali,
Pro. Doctoratu propugnabit in augustissimo Aquensi Apollinis faiio D. losephus Doche, Aquensis, Medicinæ Licentiatus, Die Lunæ mensis Julii, anno 1741, horâ 3 a et dimid.
Aquis-Sextiis, ex typis Viduœ J. David et Spiritûs David, Regis, Urbisque Typograph. 1741, in-4°, 6 p.
Disputaturi : M. D. Josephus Begue, Reg. Consil. Profess. Reg. et Facultatis Decanus.
M. D. Ludovicus Arnaud, Doct: aggreg.
M. D. Joseplius-Gasparus de la Rouvière, Reg. Consil. Prof. Anal Reg.
M. D. Joannes-Josephus de Regina, Reg. Consil. Prim. Prof. Reg.
M. D. Josephus-Jacobus Molinard, Doct aggreg.
M. D. Balthasard Bouret, Doct. aggreg,
M. D. Claudius Fouque, Doct. aggreg.
M. D. Stephanus BertIer, Prof,
M. D, Antonius Cauvet, Doct. aggr.
M. D. Josephus-Thomas Joannïs, Doct. aggr.
M. D- Pascasius Faure, Doct. aggr. - M. D. Thomas Pelicot,: Doct. aggr.
M. D. Nicoîaus Chéri, Doct. aggr.
Quæstio prima ex Hippocrate deprompta : Eorum quœ confestim et celeriter nutriunt, celeres etiam puni excreliones. Aph. XVIII. Sect. II.
Quæstio altéra ex Gâleno deprompta, Cap. XXVI : Naturâ r.alidior vëntriculus' facilius concoqv.it quam appétit. (Bibliothèque Méjanes: Rec. thèses de médecine, n° 57.)