EXTRAIT DE DEUX DIPLOMES
nr ROI LADISLAS LE PGSTHIJMK, OU SE TROUVKîTr ÉNIJMÉRÉES TES HAUTES ACTIONS DE HUNYADI.
nr 30 JANVIER 1433.
Ladiblaus dei gracia Hex Hungarie, Bohémien Dalmacie, Croacie, etc. Aublrie quo et Stirie Dux, necnon Marchio Morauie, etc. Ad
perpetuum rei memoriam. Potestâs Regnancium ad hoc diuinitus erecta est in terris, vt quornadmodum ad malorum vindictam, ita et ad laudem sit bonorum , et vt subiectum sibi promiscui popuU fidelem cetum regat beniuoleiicia, liberalitate att rabat, et vniuscuiusque mérita, condigois retributionibus prosequatur. \Juod et si uuasi ex débite publiai officij , et quadam général! prin- ( ipum régula lieri soleat, hij tamen clarioribus ornandi sunt titulis, et alcioribus magnificandi bonoribus, quos sincerior fides, magnanimes actus, et excellenciora mérita, ceteris anteponunt. Hac itaque considéra cione, clarissimam ûdem, virtutes maçnificas, fortissima gesta, multipliciaque obseqiiigrum gênera, fidelis nostri sincère dilecti, Spectabilis et Magniflci viri, Johannis de Hwnyad, totius regni nostri Hungarie, vaque ad hec nostre etatis tempora, Gubematoris magnanimi, et Wayuode Transsiluani etcet. aui aicut integritale cêteris clarior, ita çotenti virtute, ab incunabuiis etatis nostre, Hegij status et honoris nostri, conseruator et columpna fuit , non solum débita recognicionis gratitudine prosequi , sed et posterorum memorie hij s scriptis, et si non per omnia, saltem in parte , transmittere nobis in animo est, ne sua gesta insignia vlla etate concidant, sed pocius late sui spargant splendorem et sempiterna apud futura secula laude preoicentur, ceteriscpie exemplo sint. Equum est enim eos suis non fiaudare preconijs, qui actus Dlustres, et preclara facinora ediderunt. Inprimis itaque, id nobis prout fidedignorum hominum contestacio prodit, référendum occurrit, quod ipse Johannes, régnante condam gloriosissimo principe doimnoSigismundo, tune rege, auo nostro béate memorie > annos Juvéniles laudabili indole exegit, in quibus prematurom sensum, i^t adultam semper grauitatem pro se ferens, studuit, vt qùo plurimi, aliéna ope, et suorum maiorum titulis irrepunt, eo suis sudoribus, virtute, ingenio et vigilijs, ascenderet, pulcrum
§lorie genus exislimans , prelucere posteris , et nascentis nominis ecus, ac dignitatis inicium afferre. Adolescencia vero egregie traducta, corpus ad tollerandos labores , et militarium exercitiorum actus assvefaciens, et habile reddens, futurorum incUtorum operum suorum f undamepta, certis presaçiis iecit , et ingenuis moribus , quasi ^uibusdam gradibus, ad dignitatcs, honores, et gloriosam nominis famam, liberos sibi ascensus comparauit. Preclare enim indolis Miles et Impérial! obsequio dignus , tune primum Regijs Militibus connumeratus, et successiue consilijs admissus, intégra fide deuotisque obsequijs, piefato Auo nostro, sine pro susceptione Imperialium Infularum, seu pro reparandis ruinis Regni sui Bohemie procèdent!, sed et in alijs cunctis negorijs gerendis, et rébus bellicis, ad tempora vite sue, fideli seroper soUicitudinis diligencia, inseparabiliter adhesit, pro cuius eciam honoris amplitudine, scpius capitis perirulum, bello et armis adijt, adeoque se ei in omnibus reddidit acceptum, vt singulari quodam regio amore dignus habitus et fotus, ac per eum prima hereditate in hoc Regno uostro donatus fuerit, alcioribus adhuc eotunc sublimandus bonoribus , nisi iose Auus noster e vita excessisset. Succedente vero tandem Excellent issimo principe domino Alberto, similiter Romanorum et Hungarie Rege, etcet. genitore nostro felicis recordij, prefatus Johannes, cepte dudum fldelitalis opéra continuo crementa
notus esset, breui, altioris dignitatis sedem ascendit, etquod laudum suarum cumulus est, vnauimi omnium Prelatorum Baronum et Frocerum Regni cousensu, et singulari amore, in nostra absentia, et sub nostro nomine, totius Regni Hungarie Preses factus extitit et Gubernator. in quo quidem OIBcio, (juam iuste, intègre, fortiterque, Hegnum iilud nostro nomine adnunistrauerit^ tenuehty quanta^ue diligentia in tutando Regno, vsus fueiit, iidem faciunt forcia sua acta , tam aduersus Teucros quam intnnsece giierre sopitos autores, cum presertim duo alia quedam fortissima prelia , que tandem grandi gencium numéro sumptuosissima impensa coacto, cum ipsius Teucrorum principis persona, et tota sua potencia , in propriaque ipsius terra média, magnanimi strenuitate peregit. In quibus etsi occulto Judicio dei , qui solus nouit , cur persepe fidèles suos in conculcationem blaspbemorum sancti nominis sui, exponat, fortuna sue parti nouercata extiterit et piures Egregij Milites occubuerint, dupplum tamen dampni semper refudit hostibus, cruenta eis in omni actu Victoria derelicta. Nec cesi nostri hoc loco penitendas sortiti sunt exequias, que etsi optabiiius fuissent in patria, speciosius tamen pro patria l'acte extiterunt. Laudibus eciam huius viri non immérité addici potest, quod in hijs aduersorum casuum vicibus, inter ipsa quoque dihcrimima , in quibus non soliira carissimos piures et fratres , et amicos , ac familiares , sibi belli calamitale rapto-^ amisit, sed eciam proprij sanguinis multum efi'udit, sibi animum defuisse , aut fortitudinem lassatam esse nunquam potuit visumiri, quinymmo vir fortissiraus, maguanimura excelsumque maxime mentis conseruans vigorem, sua prudonria, de captiuitate, quam in \ltimo dictorum duorum preliiuiim inciderat, libertali restitutus, pratrie secum salutein restituit. Noc solum extemis malis hoc Regnum eripuit, sed et interna i|uipte compnsita, effecit, vt tota natio et Respublica Regoi nostri Hungarie, submotis subleuatisque ciuilibus belli:^ et internis turbinibus, ui paulo ante, et v«»luntales et mentes huius gentis, a se se istraierant, vuione inuicem jurata, nos doniinum suum naluralem, genitoris et Aui^ Regum suorum, successorf^m et heredem, Be^eui declarauerit, susceperit, et recognouerit , Sic que prefatus ■ Johaiines Gubernator Regnum illud, nobis, et tub nomine nostro. conslanti ûdelitate tenuit, atque in har constancia, eciam innumeris bellorum motibus aduersantibus perseuerauit. Postremo Regnum ipsum Hungarie , continibus suis dndum amissis, recuperatis , magis auctum, magisque a parte intidelium Teucrorum, quam teniporibus dietoruui Aui et patris nostri Regum tenebatur (lilatatum, maiestati nostrc, fideliier restituit, votiua pacis tranquillitate guberuandum. yuod quidem, vt apercius «mliteamur, vel sola vei maxime eius industria soUicitudine et bellicis artibus seruatum est. \'t igitur vir tôt inclitorum operum numéro prestantissimus, cui nullus honos nisi meritus referri potest, et qui in tôt preclaris actibus multum sanguinis sui et suorum effudit , gratam sibi maiestatem nostram presentiat, et exnunc aliquos beniuolencie nostre videat fauores, in futurum maiores experturus
principijs, glariosioret longe ezcellentior digna lande peromne euum celebrandus, alterius viclorie litulus accessit. Dum enim Teucrorum Dominus hune supratactum suorum interitum^ indigne férens, et lotis viribus vlcisci desiderans^ magnum sue potencie vndique coactum robur, numéro octuagintaMiiia bominum, prout de hoc certa relacione edocti sumus, sub conductu Base, sui videlicot principalis vicesgerentis , annis et numéro instruxisset , ipse que Basa huiusmodi atrocem et adeo Regno nostro minaeem exercitum, in primis per partes Transalpinas ductaret^ ea quoaue fere tota vastala^amplissimam hominum et rerum predam referret, intendens dehinc euestigio in predictas partes nostras Trans^ siluanas vastator succedere pretactus Johannes Wayuodayaggregatis quibus potuit geniibus, inimicam multitudinem^ longe ei impar numéro, adusque illarum parcium eitrema persecutus, vel viacendum vel nioriendum esse statuit. Hio vero suas arles , fortitudinem et bellicam industriam cernere erat. Inuadere enim host^un quam inuadi sacius duccns, arduum et magnum , ac suorum viribus lon^e impar bellum furtiter suscepit Quo prudenter adminisirato, felicissimeque gesto ei confecto, etema laude memoraMlem victoriam reportauit. In qua re et antiqua gentis bungarice gloria famaque reddita est, et suum nomen omnibus in locis eo facto maxime celebratum, eximij cuiusdam triumphi speciem exhibuit. Fusa enim innumerabiiis multitudo bostium , moribundis longe latcquo cadaueribusy amplissimum certaminis campum tbab*fecit, indelebilem cunclis seculis miserande sue cladis faistoriam dereliquens, innumerabilibus ibidem bostium maioribus in captivitatera redactis, amplissimisque tbesauris, et omni preciosa exercitus suppellectili, in predam nostrorum deuentis et diuisis. lot felicibus uutem vir Magniûcus animatus victorijs, alios «lijs insignes actus acoumulans, grandem et^somptuosissimam tandem Egregiorum militum expedicionom coegit» cum qua Regnum Seruie seu Rascie et Bulgarie transgressus , et vsque ad oras Romanie penetrans, que omnia Teucrorum dominus , antiquis ab annis , occupata tenebat. Civitatem Sopbiam , et quamplures alias ciuitates, Oppida, Castra , totasque peoe terras Ulas, infide gentis domicilia, igné et gladio vastauit. In quoquidem progressa, crebris, precipue vero sex prelijs, continuas adeptus victorias, ingenti hominum et rerum preda onustum saluum reduxit exercitum , iniinitis bostium captis b;inderij s, que in ecclesia béate Marie virginis Budensi, in sui eternam îaudem, per futura secula pendebunt, vtpote tôt triumpborum illustrium pulcerrima et preclara monimonta. Ex quibus secutum est, vt ipse Teucrorum princeps tremefactus , totum regnum Rascio , cum eiusdem terre Castris, que antiquitus occupata, quasi buius Regni claues tenebat, manibus lUustris principis Geurgij, despoti Rascie» buius Regni membri Hdelis, uomine et ex mandato Regni Hungarie tedipienti, restituit, que per eum, usque ad bec no^tre etatis tampon, paciûce et fidélité possidentur. Rex eciam Bosnie, eo se^ctu, ad pristine obedicntie, quam i^egauerat, redijt gremium, in qao hucvsque constanter perseuerat. Quid muita , borum gloria meritormu , harum Tama virtutum, cum prefatus Johannes Wayuoda, non solum Regnicolis gratissimns, verum eciam remotis et exteris
JM JEAN 0E HUlTTAD.
