‹ La maison de Laval, 1020-1605; étude historique accompagnée du cartulaire de Laval et de Vitré (volume 5)Chapitre 38 sur 91 · Ce sceau est celui dessiné ici, figures · texte numérisé non relu

Ce sceau est celui dessiné ici, figures

2. M. l'abbé Guillotin de Corson n'a pas cité cette charte dans sa notice sur la grange du Fayel située paroisse de Saint-Jeansur- Vilaine (V oir Pouillé de Renues, II, 778).

forestarii Guillelmus, filitis Pétri, et filii ejus et Johannes et Henricus et Odo de Campcllis.

Ego autem Robertus de Vitreiohanc concedoet confîrmo et. ut firma permaneat, sigilli mei impressione roboro.

Facta est autem predicta conventio annoM. C. LXX. II. ab incarnatione Domini.

His testibus : Gaufrido Hervei, Silvestro de Cornilleio, Guillelmo de Breillo, Abraham Clerico, Johanne de Combortile, monacho, et Radulfo Pisce et Bernardo filio Duranti.

Teste etiam Raginaldo de S'° Melanio, et Herveo Lois et Roberto Durel et Gaufrido Bucerio, sacerdbte, et aliis pluribus.

161. —1172. — Accord entre Robert IV de Sablé et le chapitre de Tours au sujet des droits de celui-ci sur les bois de Précigné : Guy V témoin (In-extenso, Maison de Craon, n° 148 du Cartulairé).

162. — 1172, Vitré. — Lettres par lesquelles Robert III donne moitié de la foire de Saint-Biaise à Sainte-Croix. Don ratifié par Emma, sa femme, André, son fils, et ses autres héritiers; parmi les témoins Jean, doyen de Vitré, Rivallon, prieur de Sainte-Croix (Morice, I, 666).

163. — 1174, 19 août, Westminster. — Charte par laquelle Henri II ratifie un certain nombre de libéralités en faveur de Savigny; parmi elles un don de Guy V et un don de Clémence de Fougères (Dugdale, Monasticon Anglicanum, 1661, V, 997 et original, A. N., L 967, 96).

Henricus Dei gratia rex Angliœ, dominus Hibersias, dux Normaniae.... archiepiscopis... salutem.

Sciatis nos, intuitu Dei, et pro salute animae nostrœ, et animarum antecessorum et haeredum nostrorum, concessisse et hac carta noslra confirmasse abbati de Savigniaco et monachis ibidem Deo servientibus omnes donationes subscriptas, videlicet ex dono Willelmi filii Rodland de Sulton, totam terram de Froxton et Benyntone, scilicet, in dominicis, servitiis et consuetudinibus, tam liberorum quam villanorum, cum hominibus in eadem terra manentibus et sequelis eorumdem.

CARTULAIIîE (1130-1185)

Ex dono Guidonis de la Val quinquaginta solidos redditus in manerio de Hammes ad sustentationem unius monachi.

Ex dono Ricardi de Kaerdif quadragenta solidos redditus in terra de Teppesfeld.

Ex dono Clementise, filise Wilelmi de Fugères, Thomam filium de Willelmi de Fostune, cum tota seqnela sua, et quatuor bovatas terras, quas dictus Willelmus pater ejusdem Thomse tenuit in preedicta villa de Folstune cum tofto, et croi'to, et prato et omnibus pertinentiis, et aisiamentis, et libertatibus ad prœdictas quatuor bovatas terrai pertinentibus. Ex dono ejusdem Clementiœ totum tenemenlum quod Walterius de Suynderby tenuit in villa de Benyngton, cum omnibus libertatibus et pertinentiis suis et tol'tum quod Molgeras filius Gulfridi tenuit in eadem villa, cum una bovata terrae et pertinentiis suis.

Ex dono ejusdem Clementiœ, omnes terras, res et possessiones, quas babuerunt in villa de Benyngton de Fostune, die illo quo Ranulphus cornes Cestriœ et Lincoln obiit. Quam volumus...

Data per manum venerabilis patris R. Cicerstrencis episcopi cancellani nostri, apud Westminster XIX die Augusti, anni regni nostri XIX...

164. — 1173-1184. — Charte dans laquelle André II de Vitré relate les conditions de l'accord établi entre Jean de Champeaux et Savigny au sujet de la terre de Fayelle (Cartulaire de Savigny, LXXI de XEvêchè de Rennes).

Presentibus et futuris fldelibus ad quos presens scriptum pervenerit Andréas, dominus Vitreii, salutem.

Ut omnis in posterum litigandi tollatur occasio, pactuni quoddam inter monacbos Savigneii et Johannem de Campellis coram me faclum litteris volui commendari.

Jobannes siquidem predictus omnibus calomniiset reclamationibus erga monachos habitis renuncians, omnia jura sua in pratis, que sunt a vado de Broon usque ad sorcam de Nimella, et a sorca usque ad alnetum de Brouderia, et a Brouderia usque ad cheminum Monteis, et a chemino, usque ad Sabloneriam de Broon, et omnia jura sua in Tealderia et in terra et in pratis de Mesgaleri et in prato et terris de Faiel

LA MAISON DE LAVAI

et in prato de Vino fuso et in pratis de Booleia et de Berniere eis in perpetnam elemosinam dédit.

Dédit etiam et concessit ipse Johannes predictis monachis ad usus grangiarum de Faiel et de Lovigneio illud quod ad jus siinin pertinet in forestamea : videlicet herbagium et pasturam et boscum mortuum, cocagium, seplimagium et f'anagium.

Hoc omnia concesserunt Willelmus et Garinus et Herveus et Ruollanus et Robertus, filii predicti Johannis.

Monachi vero duodecim libras et très solidos andegavorumdederunt Johanni et filiis ejus. Ccnsusin nativitateSancti Johannis-Baptiste annuatim reddent.

Pepigerunt etiam monachi quod eidem Johanni, si ipse voluerit, religionis habitum dabunt, vel si in seculari habitu obierit, apud Savigneinmillum sepelientet omnes fîliosejus in fraternitate et beneficiorumsotietate (sic) susceperunt.

Hujus pacti tenorem fîdeliter et firmiter observandum sepediclus Johannes et Willelmus et Garinus, filii ejus, in manu mea fidei sue interpositione aftîrmaverunt.

Quod ut stabile maneat et ratum sigilli moi impressione munitum est.

Testibus his : Roberto de Combertille, Roberto de Landevrein, Raginaldo capellano, Angero Lesdobi, Willelmo de Brollio, Gaufrido capellano de Campellis, Georgio filio liai, Willelmo de Gevreseio, Georgio de Vitaher, Gaufrido de Teileio, Radulfo Pisce, Johanne Gruel, Roberto de Galola.

165. — 1173-1184. — Charte par laquelle André II de Vitré fait don à Savigny de sa terre de la Mégalleray ; il y nomme son père, Robert III, sa mère, Emma, son épouse Mathilde et ses frères, Alain et Robert (Cartulaire de Savigny, LX de YEcéché de Rennes).

Universis fîdelibus tam futuris quam presentibus Andréas, dominus Vitreii, salutem.

Notum vobis fieri volo quod ego Andréas de Vitreio, pro Dei amore, et pro sainte anime mee et patris mei Roberti et matris mee Emme et uxoris mee Mathildis et fratrum meorum et omnium amicorum meorum tam vivorum quam defunctorum, do et concedo Deo et ecclesie Sancte Trinitatis de Savi-

CARTULAIHE (1130-1185)

gneio et monacliis ibidem Deo servientibus, in puram et perpetuam elemosinam liberam penitus et quidam al) omni servieio et exactione seculari et consuetudine omnino absolutam, totam terram meam de Mesgaleri sicut via dividit, ex una parte, a calceia stanni de Faiel usque ad crucem de Broon et, ex altéra, ductus aque supradicti stanni et sicut in ambitu circumdatur territorio de Brohun.

Concède- insuper supradictis monacliis de Savigneio, libère habere porcos in foresta mea sine pannagio, quando ipsa foresta illis porcis communis erit.

Concedo etiam eis atacbeiam molendini de Campo Florido, ita iamen quod ibi non récipient ad molendum nisi quos ego voluero.

Has autem donationes concessitMathildis, nxor mea, et fratres mei, Alanus et Robertus.

Testibus lus Mauricio do Creon, Herberto abbate Clarimontis1, Fulcone tune priore Clarimontis, et monacliis Johanne de Borgon, Radulfode Corneilleio, Rogero Britonc, Gaufrido Evillart, Roberto de Galliola, magistro Gaufrido de Trembleio, magistro Willelmo'de Baavilla.

Preterea ego Andréas do et concedo omnes donaciones quas fecit Robertus de Vitrcio, pater meus, supradictis monacliis de Savigneio. Scilicet totam terram, que incipit a Ponte Peregrinorum, et vadit per profundum rivum usque ad caput Brolis Faiel, et abinde, per mediam breliam sicuti ipse signavi1 cum ense suo, usque ad caput Tusche, que vocatur Les Alvez, et inde, per viam Redonensem, usque ad bautam et a bauta, per viam que ducit Chastelbore usque ad supradictum Pontem Peregrinorum insuper, et ex altéra parte, ejusdem vie versus Viceconiam, quidquid ad forestam meainpertinere dinoscitur et ad dominium meuin et duo molendina.

166. — 1173-1184. — Charte dans laquelle André H de Vitré relate divers dons à Savigny (Cartulaire de Savigny, LXII de YEvêché de Rennes).

Universis fidelibus tam futuris quam presentibus Andréas, dominus Vitreii salutem.

1. La présence de Herbert, abbé de Clerniont, ne permet pas de descendre la date de cette charte plus bas que 1184, époque où il fut élu évêque de Rennes.

•MMMHM

Nntiim vobis fieri vnlo qnod ego, Andréas de Vitreio, pro Dei amore et salute anime mee et patris mei, Roberti, et niatris mee, Emme, et uxoris mee, Matildis, et fratrum meorum et omnium amieorum meorum tam vivorum quam defunctorum, do et concedo ecclesie Sancte Trinitatis de Savigneio et monachis ibidem Deo servientibus, in puram et perpetuam elemosinam liberam penilus et quictam ab omni servicio et exactione et consuetudine seculari, totam terram meam de Mesgaleri, sicut via dividit ex una parte a calecia stanni de Faielusque ad crucem de Broon et ex allera parte duetus aque supradicti stanni et sicut in ambitu circumdatur territorio de Brolmn [etc. comme au n" 190 excepté un témoin] ...Rogero Britone, Gaul'rido de Sancto Jacobo, Roberto de la Gailole [etc. et à la fin] duo molendina [il ajoute] et stannum que sunt apud Faiel et duodecim denarios quos habebat de Mangerio, in ca particula terre mee de Verneia juxta Tysie, quam ipsi monacbi a liliis Mainonis, tilii Déliée, etliominibus eorum habent et ipsam terram liberam penitus et quictam in perpetuum predicte ecclesie et monachis concedo. Supradicta omnia ita libéra et quicta esse volo atque precipio quocl nic- , hil in eis micbi vel successoribus meis pristini juris retineo, nicliil omnino expecto nisi a Christo eternam remuncrationein et contra omnes impugnatores ipsarum datarum firmam del'ensionem.

Ut autem bec omnia firma et inconcussa permaneant presenti scripto sigilli mei testimonio oa confirme*.

Testibus Mauricio de Creon.

167. — 1173- 1184. — Charte par laquelle André II abandonne à Savigny tous ses droits sur Taillis ; les religieux s'engagent à en affecter les revenus à la construction de leur église et, une fois celle-ci finie, au luminaire de la chapelle de Sainte-Catherine, où le corps de Robert III avait été enseveli (Cartulaire de Savigny, LXXVII de Y Evéché de Rennes).

In nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti amen.

Notum sit presentibus et futuris qùod Andréas, dominus Vitrei, pro amore Dei et salute anime sue et parentum et amieorum suorum, dédit et concessit in perpetuam elemosinam monasterio Savigneii omne jus quod clamabat in terra que appellatur Tealderia.

CARTULAIIÎE (1130-1185)

Monachi autem Savigneii ipsi concesserunt quod quicquid de illa terra annuatim accipient, minent in opus sue nove eoclesie, donec tota perfecta sit, et cran perfecta fuerit, ad luminare capelle Sancte Katarine, in qua dominus Robertus de Vitreio sepultus jacet, in perpetuum assignabunt, et dominus Andréas de Vitreio eamdem terram, sicut propriam elemosinam suam, in sua protectione et custodia liberam semper et quietam monachis conservabit.

Quod ut Bdelius conservetur presentis pagine inscriptione notatum et ejusdem Andrée sigilli munimine est roboralum.

Testibus liis : Andréa de Vitreio, Roberto de Londavran. Hamelino de Pinel, Gaut'rido Tehel, Herveo Pilet, Roberto de Sancto Desiderio, Radulfo de Domaigneio, Radulfo Capellano, Gaufrido Babin, Guienodo de Redonis.

168-187. — 1163-1190. — Vingt chartes du cartulairo du Ronceray relatives à Emma de Laval, abbesse (Cartulaire, numéros 30, 447, 448, 110, 116, 159, 153, 146, 193, 211, 224, 256, 264, 272, 292, 297, 303, 389, 400, 442).

188. — 1175-1184. — Lettre d'André II de Vitré au due de Bretagne Geoffroy {Cartulaire de Savigny LXX de Yèvéché de Rennes).

Domino suo karissimo Gaufrido, Dei gracia Britannie duci, Andréas de Vitreio salutem et fidèle servitium.

Sciatis quod ego concedo et ratam habeo concordiam vel compositionem quamcunque abbas et monachi de Savigneii fecerint cura Willelmo de Sancto Egidio de terra de Mes^'aleri, quam eisdem monachis dedi, pro Dei amore in elemosinam.

189. — 1175-1184. — Charte dans laquelle Geoffroy II, duc de Bretagne, relate l'accord établi entre Guillaume de Saint- Gilles et Savigny au sujet de la terre de la Megalleray que l'abbaye tenait du don d'André II de Vitré (Cartulaire de Savigny, LVI du diocèse de Rennes).

Gaufridus, dux Britannie et cornes Richemundie, omnibus baronibus et hominibus suis salutem.

Sciatis controversiam inter monachos Savigneii et Willelmum de Sancto Egidio, super terra de Mesgaleri, quam eis-

dem monachis Andréas de Vitreio in elemosinam dederat, in liunc îuixliiiii in curia mea coram me, terminatam fuisse, quod dicta terra tam arabilis quam ea que est in pratis in duas partes equales divideretur, quarum alteram dictus Willelmus et alteram tnonachi pacifiée possiderent. Si vero Andréas dominus Vitrei predicto G. aliquod impedimentum inferre temtaret, quo minus quicte partem suam possidere valeret, monachi ab illo impedimento eum libérant.

Quod ut . ratuni sit seniper et firmum presens scriptum sigilli mei munimine roboravi.

Testibus liis : Radulfo domino Filgerie, G. And., Rolland de Dinan, Bonabe de Rogeio, Herveo de Vitreio, Luca, Gaufrido, Johanne, monachis.

190. — 1173-1199. — Charte par laquelle André II de Vitré, avec le consentement de Mathilde, son épouse, et d'Alain et Robert, ses frères, donne à Savigny soixante sous de rente pour la pitance des moines, d'abord le jour anniversaire du décès de son père Robert III, puis le jour du sien (Cartulaire de Savigny. n° LIV de Yécéché de Rennes).

Universis sancte Ecclesie iiliis Andréas, Vitreii dominus, salutem.

Sciatis me dédisse, concedente Mathilde uxore mea, et fratribus meis, Alano et Roberto, Deo et ecclesie Sanctae Trinitatis de Savigneio et monachis ibidem Deo servientibus, pro sainte anime mec et patris mei, Roberti de Vitreio et omnium amicorum meorum. tam vivorum quam defunctorum, sexaginta solides in molendino foleret de Castillionio, in feslo Sancti Martini, que est tercio idus novembris, annuatim reddendos, eo pacto quod supradicti monachi de ipsis denariis in anniversario patris, quamdiu vixero, per singulos anuos generalem habebunt pitanciam, ut per ipsam obtineant peccatorum veniani, posl obitum auteni meum, habebunt monachi pitanciam illam in anniversario meo, que prius facta erat in anniversario patris mei.

Ut autem donacio liée rata et inconcussa permaneat presenti scripto sigilli mei testimonio confirmo et ipsam dona" cionem in puram et perpetuam elemosinam omnino ab omni servicio absolutam concède.

Testibus his Willelnio de Solariis, Herveo de Besiel, Roberto de Comborteleio, G. de Brolio, Radulfo deDomeneio, Gaufrido de Laberto, monachis ; Roberto de Redone, Willelmo Denet, Ricardo de Spineto, Guillelmo de Lac et pluribus aliis.

191. 1175-1184. — Charte par laquelle André II de Vitré, d'accord avec ses frères Alain, Robert et Joscelin, fait divers dons à Savigny, destinés à solder la pitance offerte aux moines lors de l'anniversaire de Robert III, fixé au 11 novembre, et lors du sien qui devait avoir lieu à la même date que son décès (Cartulaire de Saeigny, LXXVI de Yévéché de Rennes et original, A. N., L 968, 291).

Notum sit omnibus Bdelibus tam presentibus quam futuris quod ego Andréas, dominus Vitrei, concedentibus fratribus meis Alano, Roberto, Joscelino, pro salute anime mee et pro salute animarum patris et mal ris mee et omnium anlecessorum et successorum meorum, dedi et concessi in perpetuam elemosinam liberam penilus et quietam abbacie et monachis Savigneii atacheiam calceie molendini de Campo Florido et moltam omnium hominum qui ad prenominatum molendinum ire voluerint, exceplis illis hoininibus qui michi moltam reddere tenentur.

Statui etiam et firmiter precepi ut nullus baillivorum vel hominum meorum hommes prénommâtes ad molendinum de Campo Florido euntes vel redevîntes aliquo modo impedire vel disturbare présumât.

Insuper etiam dedi et concessi predictis monachis locum ad faciendum stannum et calceiam in loco qui dicitur Folia André, juxta Faiel, quantum aqua ejusdem stanni in terra plana vel sive in bosco circunquaque poterit occupare.

Dedi etiam eisdem monachis sexaginta solidos Andegavorumin molendinis meis de Chasteillon ita ut quisque molendinos illos tenuerit prefatos nummos, absque aliquo impedimento, eis annuatim in festo Sancti Martini hiemali persolvat et decem solidos Andegavorum quos Herveus de Florieria, vel hères ejus debebat, eisdem monachis reddet annuatim in predicto festo Sancti Martini, pro domo que fuit Daniel de Booleia etestapud Vitreiumin Borriana.

Abbas autem et monachi Savigneii, pro his meis donacionibus michi fideliter concesserunt ut singulis annis ob memoriam anime patris mei et, matris mee et antecessorum et successorum meorum et omnium fidelium defunctorum una pitancia generalis fieret in conventu de pane albo et vino et piscibus in festo Sancti Martini hiemali et una alia pitancia predicte similis pro salute anime mee et patris mei et matris mee et omnium antecessorum et successorum meorum in die obitus mei annuatim eisdem monacbis fieret.

Ut igitur hec donacio rata et inconcussa in posterum permaneat presentem cartam sigilli mei auctoritate munire decrevi.

Testibus his : Fulcone abbate Clarimontis, Willelmo abbale Savigneii, Andrœ de Borgon, Rogero Briton, monacbis, Roberto de Vitreio, Roberto de la Gailole converso, Willelmo de Lobeiac, Guidone Britone, Johanne clerico et aliis multis.

102. — 1175-1184. — Charte par laquelle André II de Vitré, d'accord avec ses frères Alain de Dinan, Robert et Joscelin, l'ait don à Savigny d'une maison sise à Vitré ; Emma de Vitré témoin (Cartulaire de Savigny, LXXV de Xèvêchè de Rennes).

Andréas, dominus Vitreii, presentibus et futuris salutem.

Sciatis me dédisse et hac carta mea confirmasse, pro salute anime mee et patris mei et matris mee et omnium antecessorum et successorum meorum, concedentibus fratribus meis, Alano de Dinano, Roberto, Joscelino, Deo et monacbis Savigneii domum et plateam que fuit Danielis de Boleia in perpetuam elemosinam, liberam penitus et quictamab omni servicio et theloneo et tallia et. costuma et omni consuetudine, quam ipsi monachi in presentia mea concesserunt Herveo de la Floroia et heredibus ejus tenendam, sub annuocensu decem solidorum Andegavorum in festo Sancti Martini hiemali eisdem monacbis reddendorum ; qui decem solidi erunt in augmentatione pitancie, quam singulis annis facio monacbis pro me et pro anima patris mei.

Predictus autem Daniel hanc donationem concessit et ob hoc dictus Herveus illi trigenta libras Andegavorum dédit.

CABTULAIBE (1130-1185)

Sciendum vero est quod sepedicti monachi medietatem omnium rerum et possessionum que cèdent in parte ipsius Hervei et uxoris ejus et heredum eorum, cum obierit, habebunt.

Preterea inter me et supradictos monachos talis est firmata conventio quod ipsi nullum hominum meorum nec eorum catalla prêter suos et sua in eadem domo quolibet modo eontra voluntatem meam récipient sive garantizabunt nec alios aliquos bomines vel eorum possessiones si voluerint sustinere judicium curie mee.

Hujus rei testes sunt : Robertus prior, Ricardus de Spineto, Nicolaus monachi, Roberto de la Gailole, Roberto de Sancto Desiclerio senescallus, Flerveus de Besiel, Hamelinus de Pinel, Emma de Vitreio et plures alii.

103. — 1180. — Charte par laquelle Guy V, avec l'assentiment de Guy son fils, d' Hamon, son frère, et d'Emma, son épouse, renonce à ses droits coutumiers sur les vignes que la Trinité de Fougères possédait au Bourg-Hersent (Bulletin de l'Association Bretonne, III (1851), 237).

Guido de Lavalle universis Ecclesiœ liliis salutem.

Quia ex litterarum munimine major accedit agnilio, sigilli mei attestatione notum volo fieri quod ego, assensu Guidonis filii mei, et Hamonis, fratris mei, et Emme, uxoris mee, in remissionem peccatorum coustumam niihi pertinentem libère et quicte monachis Sancte Trinitatis de Fulgeriis dono et firmiter concedo de vinea, quam modo habent in burgo Hersendis.

Super hoc testes sunt : Radulfus Fulgeriarum dominus, Petrus de Altenosia, Villehnus Havent, Wianus infans et quamplures.

Anno Domini 1180 factum est.

194. — Vers 1180. — Notice dans laquelle les moines de la Chaise-le- Vicomte relatent les dons qui leur furent faits par Aimery VII de Thouars ; Sibille, épouse d'Aimery, ainsi que Aumou, sa mère, et ses frères et sœurs sont mentionnés comme ayant donné leur consentement ' (Mar-

1. M. Marchegay avait d'abord assigné à cette pièce la date de fers 1150 ; mais aux errata il a rétabli celle de vers 1180.

LA MAISON DE LAVAI

chegay, Cartulaires du Bas-Poitou. XXIV" charte de La

Chaise).

195. — 1173-1191. — Charte par laquelle Henri, évêque de Bayeux approuve le don fait par André II de Vitré à l'abbaye de Longues de ses droits sur Ryes, afin de compléter ce qu'elle tenait de Robert III, son père (P. de Farcy, Abbayes de l'èvéchè de Bayeux, Longues, 70).

Omnibus Christi fîdelibus ad quos prœsens scriptum pervenerit, Henricus, Dei gracia Baiocensis episcopus, salutem in vero salutari.

Noverit universitas vestra quod nobilis vir Andréas de Vitreio (ledit Béate Marie de Longis et monachis ibidem Deo servientibus in puram et perpetuam elemosinam medietatem illius partis quani jure hereditario habcbat in ecclesia de Ria, prœterea mansuram Guillelmi Gauterii quam Robertus, pater ejus, eis dederat. Et duas garbas decimœ feodi Banastre et forestarii et heredum suorum confirmavit.

Nos itaque supradictam ejus largicionem et confirmaeionem kartas liabentes pro dictis monachis eas confîrmamus, salvo jure episcopi et arcliidiaconi.

Et ut perpétua stabilitate subsistant kartse nostrœ attcstatione prosequimur.

Ilis tcstibus : Rogerio cancellario, Bernardo abbate Sanctœ Mariœ de Valle ', Nicolas priore de Plasiaco, Henrico precentore, Gilleberto canonico Baiocensi, Bernardo canonico de Valle et multis aliis.

196. — 1183, 25 mai, Velletri. — Bulle par laquelle Lucius III ratifie la fondation du chapitre du château de Laval (En partie dans Boullier, Recherches sur la Trinité, 330).

197. — Vers 1184. — Notice de l'accord établi entre l'abbé de Saint-Melaine et celui de Beaulieu au sujet de l'église de Pleumandon ; André II s'était employé à le faire aboutir (Morice, I, 700).

198. — 1185, Rennes. — Charte par laquelle Geoffroy, duc de Bretagne, ratifie divers dons à Savigny « ex dono Roberti

Page 1