Dom Piolin a imprimé Pornellum
Pmeterea, elemosinam, quam pater meus dédit, in presentia Henrici Clarevallis, die sepulturœ Margaritœ, neptis suaa et cognatœ mese : scilicet pressoragium unius arpenni et dimidium vinearum, que dicuntur Diorealt Urseriae et censum earum XXIII denariorum et forestam meam, adignem et herbagium et viride et siccum, ad omnes usus eorum, ita tamen quod non poterunt eam alicui dare et vendere, extra terram meam déferre, sine licencia mea, et pasturam animalium suorum, bovum, ovium, caprearum, porcorum et equorum in mea foresta, prseterea grangiam suam de Campo in piano et bosco, in aquis et pratis, mûris et semitis, cum omnibus libertatibus et consuetudinibus suis et quidquid in carta patris mei continetur.
Facta est auteui hàrum elemosinarum donatio et libéra concessio super sanctum altare, apud Gravellam, anno incarnai! Verbi M" GXC 1111°.
Hœc autem data sunt in presentia domini Balduini, abbatis ejusdem loci ; et domini Andréa? de Burgon : et Hamelini Inl'antis ; Hervei, capellani Isabellis de Meduana ; Joanne de Mathefelon, Ahoïs de Laval, Mathildis de Vitreio, Mathildis de Meduana.
Quod ut confirmetur firmius sigilli nostri impressione communivimus.
234. — 1194. — Charte par laquelle Gautier de Combernon abandonne à l'abbaye de Saint-Seine la moitié du bois de Saint-Mesmin : Guy VI témoin (Note du T/'ésor généalogique).
235. — 1187-1201. — Charte dans laquelle la duchesse Constance relate le désistement des fils de Giffart de leur procès contre Savigny (De la Borderie, Actes, n° LXXI).
236. — 1195. — Lettres par lesquelles Guy VI donne une rente de vingt-cinq sous manceaux pour l'anniversaire « Gervasii de Breio, socii et militis sui anno 1195. Testibus Amelino Lenfant, Jordano de Sancto Hilario, Joanne Havart, Gerardo monacho, Joanne de Vitreio et pluribus aliis (Note A. N., MM 746, 156).
237. — ■ 1196. — Charte par laquelle Herbert, évêque de Rennes, approuve l'accord établi entre André II et Sainte-
CA1ÎTULAIHE (1185-1211)
Croix de Vitré ; André de Vitré et ses frères, Alain de Dinan et Robert, en jurent l'exécution (Mori.ee, I, 725).
238. — 1196. — Lettres par lesquelles André de Vitré donne satisfaction à Herbert, évoque de Rennes (Martone, Tes. nov., I, 662).
239. Vers 1197. — Paix entre Guy VI et André de Vitré (Note dans Le Baud, p. 36).
240. — 1197. — Charte par laquelle Guy VI renonce au droit de main-morte ; Emma, dame de Laval, est au nombre des témoins (A. N., MM 746).
Universis fidelibus tam futuris quam presentibus ad quos presens scriptum innotuerit, ego Guido sextus, dominus Lavallensis, salutem in Domino.
Noverit universitas vestra me omnibus hominibus terra? ; tam clericis quam laicis, illam pravam consuetudinem, quso manus mortua dicebatur, quam pater meus, Guido quintus contra Dominum in terra sua posuerat et eamdem in potestate sua penitus dimiscrat, pro salute animas me» et patris et matris meai, in perpetuum dimisisse.
Et ut dimissio ista robur firmitatis in perpetuum obtineat novi Deo et promisi de me et de hœredibus meis inviolabiliter de cœtero lioc tenendum.
Insuper volui et concessi ne in posterum ulla temcritate a meis successoribus possit violari quod Summus Pontifex et Turonensis archiepiscopus et Cenomanensis episcopus hoc confirmarent et omnes, qui contra hanc meam concessionem venire tenfarent, ab eisdem et eorum clericis vinculo anathematis innodarentur.
Actum est hoc anno incarnati Verbi 1197, Philippo rege régnante in Francia, Riccardo in Anglia.
Hujus rei testes : Bartholomeus Turonensis archiepiscopus, Hamelinus Cenomanensis episcopus, Gaufridus Ebronensis abbas, Gaufridus Clarimontis abbas, Guarinus abbas Bellebranchiae, Petrus decanus de Sabolio, Matheus de Lavalle, M. decanus de Ebronio, Renatus decanus de Gevrone, 01. prior de Lavalle, Gaufridus prior de Change, Hamelinus, Joannes, Michael Raguellus, Hugo Brisoc canonici de Lavalle ; Emma domina de Lavalle, Raguellus senes-
challus et Radulfus filius ejus, Hamelinus Francus, Yvo Francus, Jordanus de Sancto Hilario, Patricius de Chaources, Paganus filius ejus, Radulfus de Thorineio, Savaricus de Altanosa, Theobaldus de Mathefelon, Paganus de Vegia, Guillelmus de Erqueneio, Vivianus de Coceio, Robertus de Rreio, Sylvester de Volva, Odo de Sancto Berthevino, Hamo et Robertus Crispi, Adam Villicus, Simon de Sancto Dionisio, Hugo Francus, Gervasius Chaorcinus, Robertus de Festeleio, Jacobus et Robertus de Macbefer, Guillelmus Segnore, Matheus de Coconeria, Yvo de Loiron et alii plures.
241. — 1197. — Don de Guy VI, fondant à Clermont l'anniversaire de Guy V pour le 23 décembre (A. N., MM 746, 155).
.. .In perpetuam elemosinam trigenta solidos cenomanencium, in cencibus de Lavalle, ad natalem Sancti Johannis Baptistae recipiendos, ad pitantiam monacborum in pane albo et bono vino et piscibus, in annivcrsario patris mei, quod est in decimo kalendarum januarii [23 décembre].
Sub bis testibus : Emma, mater mea, Hamelinus Franco, Jordanus de Sancto Hilario. Gervasio Orpbano, Gaufrido Clarimontis abbate, Girardo de Fulgeriis.
Anno 1197.
242. — 1198, 18 juin. — Accord établi entre André II de Vitré et Guillaume de la Guerche ; paix jurée aussi par Robert de Vitré, chantre de Paris (Morice, I, 729 et B. N. . français 22319, 162).
243. — 1186-1210, Laval. — Lettres par lesquelles Guy VI fait un don aux frères hospitaliers (A. N., MM 746, 158).
Universis sanctœ matris Ecclesiae fdiis ad quos presens pagina pervenerit Guido sextus, dominus Lavallensis, salutem.
Noverit universitas vestra quod ego dedi et concessi Deo et fratribus sancti hospitalis domum, quam Robertus Deodatus ejusdem hospitalis possidebat, Iiberam et quietam ab omni servitio sibi et eorum fratribus. Si autem homines extranei in prefata domo marièrent et sua ibi reponerent dominus Lavallensis in eisdem et in eorum possessiones costumas et alia jura habebit.
CAIÎTULAIBE (1185-1211)
Et ut hoc firmum esset et stabile sigillé- meo feci corroborari.
Actum hoc fuit in capella beatœ Marias de eastellulo Lavallensi, in manu fratris de Rocheria, qui tune temporis praeceptor Thevalis erat.
Isti adfuerunt : Hamelinus Francus. F. frater ejus, Hamo Crispus, R. de Cantalupo, .1. Havart, magister Hamelini filii RadulpM Archipresbiteri, G. Neret, Reginaldus de Avenariis, Philippus de Vre, Gervasius de Villaris, Guillelmus de Charabelle, J. Brito clericus Hospitalis, Gervasius Deodatus et plures alii.
244. — 1186-1210. — Charte par laquelle Guy VI donne au Plessis-Milcent des droits d'usage dans sa forêt do Frageu (B. N., Rousseau, XIP, 7573).
Ego Guido sextus dominus Lavallensis. ...
Dedi et concessi domum de Plesseio Milescent et canonicis ibidem Deo servientibus et molendinario suo per omnes forestas meas de Frageio, sine visu forestariorum et meorum famulorum, ad omnes usus suas, quaecumque eis et domibus suis et ad omnia edificia sua erunt neeessaria scilicet. in viridi et sicco.
Do prseterea omnibus bestiis suis, exceptis lapinis et eapriolis, percursus nemorum meorum de Frageio.
245. — 1186-1210. — Charte par laquelle Guy VI fait don d'une maison au prieuré Saint-Martin de Laval (B. N., latin 54413, 11).
Universis. .. Guido VI dominus Lavallensis salutem.
Noverit universitas vestra me coneessisse, et presenti carta confirmasse, domui de Sancto Martino de Lavalle domum Beraudi de Herberia lapideam, ultimam, juxta vicum beati Johannis hospitalis, liberam et quietam.
Hoc concessit Clemens de Mire.
Testes sunt isti : Gaufredus Mereil et fratres ejus, Gaufredus Guichart, Durandus Angrin et pluribus aliis '.
1. Gaignières, à la suite de la copie de cet acte, a fait ajouter le dessin du sceau, qui existait encore. Voir ci-dessus figures 9-10.
246. — 1198, Ploërmel. — Lettres' par lesquelles la duchesse Constance se désiste des prétentions qu'elle et ses ancêtres avaient sur la terre de Vitré (Cartulaire de Vitré^,
Constancia, comitis Conani fîlia, ducissa Britannie, comitissa Richemontis, universis hominibus suis ad quorum audienciam présentes litière pervenerint, salutem in Domino.
Ad universitatis vestre noticiam pervenire volo me, cum assensu et libéra voluntate Arturi, filii moi, quitasse et libérasse domino Andrée de Vitreyaco, pro bono servicio quod ipse michi et fîlio meo exhibuit, omnem calumpniam quam ego et antecessores mei versus eundem Andream et antecessores ejus de terra Vitreiensi habobamus et reclamabamus.
Quare volo et precipio quod idem Andréas et heredes sui illam terram quicte et libère, plenarie et intègre, pacifîce et honeste, de me et heredibus meis teneant [et habeant et in perpetuum possideant, sine ulla reclamatione, vel calumpnia de me vel heredibus meis], faciendo tamcn mihi et heredibus meis servicium supradicte terre, sicut antecessores sui illud michi et antecessoribus meis fecerunt.
Quod ut ratum et illibatum teneatur in posterum, sigilli mei auctoritate hanc presentem paginam volui confirmari.
Hiis testibus : Guillelmo Venetensi et Pelro Macloviensi episcopis, Guillelmo de Loheac, Amauricio de Monteforti, Gaufrido de Castro Briencii, Roberto de Appigneo, Guillelmo fîlio Pagani, Petro scriptore, et multis aliis.
Apud Ploermellum.