N° IV
1319. — Ratification par Charles, comte de Valois, de la vente faite au Roi des Monnaies de Chartres et d'Anjou.
.1// dos : Littere domini Karoli, comitis Valesie (et continet dicta littera quod dominus) quod ipse ex euncta
sciencia renunciat pro se et heredibus suis omni juri quod habet in cudendo quamcunque monetam in comitatibus Andegavie et Garnoti pro cunctis pecunie quanti tatibus quas recipit a domino rege. M* CGC* XIX*
Nous, Charles, fils de Roy de France Conte de
Valoys, de Chartres et de Aniou. à touz ceus qui ces présentes lettres verront et orront, salut. Savoir faisons que nous avons veu, tenu, leu et diligeamment resgardé et plainement entendu les lettres de nostre très chier
seigneur, mons. Philippe, par la grâce de Dieu, etc
(Voir la pièce précédente.)
Donné a Maubuisson de costé Pontoise, le lundi devant l'Ascension, quatorze jours en may, lan de grâce mil trois cens et diz et neuf. Les quiex choses toutes et chascune dicelles si comme il est contenu es dittes lettres nous recognoissons et confessons aussi avoir esté faites et acordées par nous si comme dessus est escript, et les loons, agréons, ratefions et approvons de certaine science pour nous et pour nos successeurs. Et en tesmoing de ce et a graigneur fermeté avons fait mètre nostre seel en ces présentes lettres qui furent faites et données à Maubuisson. de costé Pontoise, le mardi devant lAscension, quinze jours en may, lan de grâce mil trois cens et diz et neuf.
Et plus bas : Par Monseigneur et son Conseil.
Scellé en cire jaune, sur lacs de soie verts et rouges. — Sceau équestre (brisé) aux armes (de France à la bordure de gueules) . s'Karoli régis Francie film, comitis Valesie et Andegavie.
Contre-sceau : Dans un trilobé sans ornement, l'écu de Valois : contra sigillum Karoli comitis Alenconii.et Carno-
TENSIS.
(Arch. nat., J, 459, n° 14.)
Ilw
No y
1352 (n. s.i Janvier. — Lettres accordées par le roi Jean au Chapitre de Saint-Laud.
Johannes1, dei gracia francorum rex. Notum facimus aniversis presentibus <it futuris, quod cum decanus et capellani' ecclesie nostre S. Laudi prope Andegavem dicerenl se habere e1 haberenl unam literam seu cartham mcessam a Gauffrido, duce Norman no rura et comité andegavensi 3, fili<» Falconis4 régis hierosolymitani, sigillatam sigillo prefati comitis et munitam testil)us, modo antiquitus fieri consueto, in quo etiam sigillo erat nomen dicti comitis insculptum 5, ab antiquis temporibus eisdem super certis possessionibus. reditibus, previllegiis et libertatibus perpétue ab eis6 possidendis et dicti decanus et capitulum anno presenti, propter timoré m inimicorum seu hostium régni nostri versus partes andegavenses aliquando discurentium et depredentium, una cum quibusdem aliis bonis suis dictam litteram seu cartham portarent7 ad castrum nostrum andegavensem 8, causa tuitionis habende seu ut tam dicta cartha quod 9 res alie ipsorum essent in tuto el sine periculo hostium predictorum, laqueus dicte carthe10 casu fortuito quantum ad suas parles fractus fuit et decisus. ut sigillum tamen firmum et integrum esset et sit ad unam partem, prefata vero cartha sit ad aliam, ad nosque accesserunt humilliter supplicantes nobis quatinus oonobstante dicta fractura laquei seu separationis sigilli ad n dicta cartha eisdem vellemus dictam cartham el con
ns de I). Housseau : ' E^o Johannes. — - Capitulum. — 3 Ande^avorum. — v Pour Fnlcouis. — '■ Ibscriptuin. — * an eifl lierpetue — '• trans] [iortarent. — M And^avense. - ' Quam, —
irate]. — "a.
tenta in eadem confirmare, cujus carthe seu littere ténor sequitur in hec verba :
EgoGaufYridus, dux Normannorum et cornes Andegavie1, filius2 Falconis régis Hierusalem, volo notum fieri tam futuris quam presentibus et me dédisse et concessisse et presenti cartha confirmasse clericis meis de sancto Laudo Andegavie omnes possessiones et omnia dona et tenementa que antecessores mei comités ecclesie sancti Laudi ef eis dederunt. et omnia que ipsi ad opus ecclesie acquirere poterunt, cum omni libertate et omni quictantia sine aliqua coustuma alieni reddenda cum sanguine et latione, cum incilidio et raptu et convultio et cum omni intègre et cum omni honore, et etiam cum fodrio meo et cum villagio illarum vinearum omnium que remanebunt ad usum clericorum in ecclesia illa de destrimentum, hec inquam dono ecclesie sancti Laudi et clericis in feodo ettestamento. sicut earo melius et liberius teneo, terram meam cum hominibus et villis et terris et vineis et pratis et aquis, et molendinis cum bosco et piano, cum viis et servitiis et chaminis. Quare volo et precipio quod dicti canonici nulji respondeant de possessionibus suis nisi in presentia mea aut in presentia comitum Andegavie mihi succedentium. Ecclesia ejus Sancti Laudi supra omnes alias mei interest et antecessorum meorum et ad andegavos comités hereditario jure attinet, et comités Andegavie sunt domini et abbates illius et specialiter est connectam sicut illa cujus bona temporalia in vita et spiritualia etiam post mortem sine fine possidebunt.
Actum apud Andegaviam 3 in thalamo meo, testes5 Fulco de Gandeis5, Ilainaldus de Castrogonterii, Rainaldus Rufus, Gaufridus et IIuo et Fulco de Gleriis, Gorronius 6 et Fulco camerarii , Pippinus de Turone et Joslenus de
1 Ande^avensis. —2 Dans I). Housseau, les phrases suivantes sont passées. Il y a : Ut seqnitur in hec verba jam sumpta et hoc signo
nolala usque ad hec verba : Actum, etc — 3 Andegavum. —
4 [luerunt] — 5 (Fnlco de Candeis). — 6 Burronius.
Turone : de canonicis vero' ecclesie, Normannus decanus, Huo de Carnoto, Gauffridus Manensis *. Girardus de Belloforti, Giraldus de Daulcis, Andréas Cadaver, Ganguenon, Petrus Boito ; et pluies alii
Nos audita eorum supplicationis et littere se carthe teoore per nos inspecto4 de his s sufûcienter informatam6, dictant! cartham seu litteram • el contenta omnia in eadem8et9 quatenususi sunl rat i lira m us. penovamus, el de certa scientia et speciali gracia10 auctoritate nostra regia confirmant us. salvo in aliis jure nosel in omnibus quolibet alieno, et " ut firmum el stabile permaneat in futurum, nostrum ,2 presentibus litteris fecimus aponi sigillum. Dalnni Parisiis, anno domini millesimo tricentesimo quinquagesimo primo, niense januarii.
Ainsi signées. Ac si signata perregem : Mellon, et per vos correcta. Ainsi signé : J. Iloyer. Gollatio facta estcumoriginali per me J. Royer. — Et scellé en lacs de soye rouge et verte de eire verte.
Aivh. nal., Z lb 70, f« 121.