‹ La Papauté: son origine au moyen âge et son développement jusqu'en 1870Chapitre 138 sur 179 · CHAPITRE II · texte numérisé non relu

CHAPITRE II

461. (p. 132). — Cap. ult. de sent, excomm. in Sexto (V, 11) : Sane a nostris dudum fuit prsedecessoribus constitutum, ut in terris seu locis ecclesiastico suppositis interdicto, nulla {cerHs casibus et sacrameîitis exceptis) divina celebrentur officia vel ministrentur ecclesiastica sacramenta. Quia vero ex distrlctione huiusmodi statuorum excrescit indevotio populiy pullulant hœreses et infinita pericvXa animarum insurgunt, ac ecclesiis sine culpa earum débita obseiiuia suhtrahuntur...

452. (p. 133). — Verbum abbreviatum, éd. Galopinus, p. 114, Mlgme, 205, 139 : Verendum est ne hx exempttones et divisiones particiUares universalem faciant divisionem a Rom. regno spirituali, qux fada est iam ex parte a Rom. regno materiaU... sed dicetur mifii : « 0$ tuum ponis in cœlum » (Ps. 72). Respondeo : non. Hoc autem non asserendo, sed opponendo induco. Non enim licet mihi dicere domino papas : Cur iAa facis ? Sacrilegium enim est opéra ejus redarguere et vituperare. Veruntamen horum solutionem, vel qua ratione eis obvietur, non video. Scio autem, quia auctoritate canonÂs veteris vel novi non sit huiusmodi divisio eVexemptio in ecclesia, sed speciali auctoritate sedis ap., quœm non patitur Dominus errare. Forte enim instinctu et familiari consUio Spiritus s. legeque privata ducta hoc facit, sictU Samson se cum hostibus occidit {Judic. XVI), sed sic swblati sunt consules et proconsules de medio, ut pauca vel nvlla imperent, et omnia Cassar sit, qui omnia sicut omnibus imperet.

453. (p. 134). — Thomas de Acerno, de creatlone Urbani, dans Muratori, SS. III, 2, 725 : Secunda {causa, quare Cardinales diverterunt) fuit, quia mandavit sub pœna excommunicationis, quod nullus in curia Rom. reciperet exenia vel committeret simoniam, et voluit et dixit expresse, quod talis excommunicaiiio comprehenderetur etiam Cardinales : de quo fuerunt domini Cardinales multum turbati et scandalizati, quum videretur eis non posse commode evitare dictam excommunicationem.

454. (p. 136). -- Dans une lettre au margrave Jost von Mœhnen, dans Martène, Tlies. Anecd., II, 1159 sqg. : ...Illi ergo qui fuerint obedientes non vero pontiflci, quamvis simpliciter et conscientia non corruptçL, si in aUquem inciderint ordincUum ab episcopis novis, adorantes hostiam et calicem, non Christi corpus et sanguinem, sed UlaJm puram panis materiam aique vini cum aqua mixti, veluti quoddarn idolum adorabunt.

455. (p. 137). — Justinger, Berner-Chronik, p. 276 : « Den bôsten verlûmdetesten Mann, den man flnden konnte, wann siner Bosheit im Consilio zu Constanz viel ge^ôffnet ward. »

456. (p. 138). — Lors de la préparation du concile du Vatican, on a eu garde, & Rome, d'oublier quel facteur important dans les discussions, serait le nombre prépondérant des ôvèques italiens. Voyez sur ce point, la consultation de l'arcliev. Giannelli, secrétaire de la commisfiion des cardinaux préparant le concile (9 mars 1865) ; — Gecconi-Moli)fior, Gesch. d. allgem. Kirchenversammil. im Vatican, I, 21-27 ; — et Friedrich, KG!, 1, 664 et suiv.

457. (p. 139). — Hœc s. synodus in Spiritu s. congregata légitime, générale concilium faciens, ecdesiam cathoUcam militantem reprœsentans, potestatem a Christo immédiate habet ; oui quilibet cuiu^cunque dignitatis, etiamsi papalis existât, obedire tenetur in Ms, Quœ pertinent ad fidem, et exstirpa4,ionem dicti schismatis et reformationem generalem ecclesix in capite et membris. Il va de soi que, lorsque en 1870, il s'est agi de définir rinfaillibilité papale, il devenait nécessaire d'affaiblir la portée de ce texte compromettaïut' : Aussi les Analecta juris pontiflci 1867-68 ontHelles essayé de le falsifier comme suit : in iis quœ spectant ad finem (au lieu de ad fidem) et ^xstiarpationem schismatis. L'archev. Dechamps de Malin-es a renchéri sur cette falsification dans son écrit : L'infaillibilité et le Concile général, 1869, et les Jésuites, dans la Civiltà catt., 1869, VII, 347. Géuxcl se servent même de l'argumentation de Dechamps pour démontrer combien peu les prélats gallicans de 1682 étalent justifiés de s'appuyer sur ce Décret de Constance. Sur ce sujet, voy. Friedrich, Ueber den authent. Text. der IV' Sitzung des Concils v. Constanz, Mûnch. Sit- ^Ungsberichte, 1871, p. 243-251 ; et Coaic. -Gesch., II, 125 et suiv.

458. (p. 139). — V. Friedrich, Ueber d. authent. Text., p. 248. ~ Jusqu'au milieu du xV siècle, personne n'a combattu ce Décret

Page 1