ROUE & R

APPENDICE B

Le premier texte latin du Traité.

(Extrait de : De re monetaria veterum Romanorum et hodiernt apud Germanos imperit libri duo Marquardi Frehert, consilir Palatini, Accedit Nicolai Oresmit episcopt Lexoviensis, liber subtilissimus, cum succincto tractatu ejusdem arqumenti Gabrielis Byel et Notis in utrumque locupletissimis. Lugduni, apud Gothard. Voegelinum 1605 in-4°. Bibl.

Nat. Inv. Reserve J 1652).

CapriTuzuM XV

Quod lucrum proveniens principi ex mutatione monete sit injustum.

Videtur mihi quod principalis et finalis causa propter quam princeps vult sibi assumere potestatem mutandi monetas, est emolumentum vel lucrum quod inde potest habere ; aliter enim frustra face-

DEF NCU Ip CE d WVIO> lowski, c. XV, p.114 et XVII, p. 118-

CariruLuM XX

St communitas potest facere tales mutationes monete ‘.

Cum moneta sit communitats, ut ostensum est capitulo sexto, videtur quod ipsa communitas possit de ea ad libitum ordinare. Igitur eam potest quomodolibet variare, et super hoc capere quantum pla-

CNE CU OR T0 RU IEMETAVIOE lowski, c. XXII. p. 126.

ret tot et tantas mutationest{.

Volo igitur adhuc plenius ostenderequod talis acquisitio est injusta ; omnis enim mutatio monete, præterquam in rarissimis, accipit simpliciter involuntarie pecuniam subditorum, quod prohibet cursum prioris monete melioris forte, et quam quilibet plus velethabere quam aliam, deinde, præter necessitatem, absque utilitate quæ ex hoc posset provenire subditis, ipse reddit eis pecuniam minus bonam. Et si faceret meliorem quam ante, etc.