Neanùci. 4vec l'épigraphe
Quiddas, et o UbêUê^ quid promittit ?
W ^^^i Strasb., Josias Rihel çvAol in-8<».[Gette édition contient cinq dia- \ V logues, n(» 1-5; te sixième m*est inconnu.) Les n«* 7-iO parurent en
V V.^V^ll'^-'l» Ex Neaniieiê SturmianU Chrysogonus f dialogi quatuor. JosiSS
\>\A^ « Rihel, iSTipn-S». Dédié aux frères Paul-Jacques et Golbard Sia- ,y , V'i remberg, et à Joseph Pr^ing, barons autrichiens.
22. Sehotm in Ubra 4 Hermogenis d§ ration» innêntondi oratoHâ. Strasb., Josias Rihel, 1570. ln-8«. — RecueiUies par Jean Cocinus et faisant suite à l'édition dudit traité d'Hermogènes (il en est de même des trois numéros suivants).
23. Sekolœ in Partitions rkotoricai Hermogons. Strasb., Jos. Rihel, 1570, in-S*.
' 24. Seholœin Ubrot duot Hermogenis d» formiê oratiiomm. Strasb. Jos. Rihel, 1571, in-8».
APPENDICE. 319
Sehoim in Ubrum Hermogeois de ratione iraçtandœ gravitati* occulta. Strasb , Jos. Rihel, 4571, in-8«.
26. Eâueatit»U» pturiU* linçuœ pan prima , dua$ in poftu ét»tri' buta, pro ichalâ Argentinemi. Strasb., JOB. Rihel, 1S11, iD-8«. Pars altéra. Ib., 4571, io-S». Pars tertia. Ib., 1570, io-8«. Il^rail, d'après cette dernière date, que les deux premières parties avaient aussi déjà paru en 1670. ^ ^ 27. Onomattieon puérile Argentinente IL Strasb., los. Ribel, 1571, V U' în-8«>. ~ Je n'en connais pas le premier^ *. - \\
28. Bpiitola eoneolatoria ad Fabrieioe ftatree. Dans les Spicedia in obitum G. FabHcH. Leipz. 1572, in-4«.
29. De hnitatione oratorià libH tree, mme^lie eiuidem entihorie, antea nttnquam in lueem editi. Strasb., Bernard Jobin, •1574, in-8«. Préfiice de Talentin Erythraeus an comte Georges de CasteU , NarOeorum gubemator. Strasb., 30 août 1574. — Selon Niceron, T. XXIX, p. 215, ily a aussi une édition de 1576, in-S». — Erasmus, Be optimo génère dieendi; oeeedunt Rami, Cameraril, Sturmli Ubri de imitai Hone. Neustadt 1617, in-8«.
30. De statibus causarum rivilium unit ersa doctrina Hermogeuis, grœci rhetoris , quam ille Ilepl Aiatpî'ffswç inscripsit , explicafa ai. Sturiniu . nnnc primum m lucem édita. Slrasb., Bernard Jobin, l"?!), ïn-S°. Préface de Christophe Thrélius, Polonais, à Sigisni Gulteter et Pierre Vogclweider, sénateurs à Cracovic, 24 mai 1575, Craeovie.
31. Commentani in Ciceronis Tusculanam pr/mani ex scholis J. Slurinii. Publié par Jean Lobarl , Prussien, licencié eu droit. Strasb., Bern. Jobia, 1575, in-S». Préface de Jean Lobartau chapitre de Saint- Pierre- le-Jeune, Strasbourg, 14 mars 1575.
32. AdPhilippum comitem Lippianum^ de exercitationibus rfietoricis, liber academicus. Strasb., ic Wyriot, 1565, in-8«. Avec une lettre de Léonaru Ilerlel à Sturm, Slrasb., 15 avril 1505, et une de Sturm à Michel Bosch , Northeim, 23 déc. 1574. — Dans le T. I des Institut» litet-atm de Tbom.
33. CommentarU in artem poeticam HoratU, eonfeeti ex eeholie J
APPËNDICË.
Siarmii, nuneprimum editi operà et itudio Joannis Lobarli. Strasb., Nie. Wjriot, IS76, in-8«. Préfàce de Lobart k Matih. Gering, prévôt, Bfichel ReiDiein , doyen , et aux autres chaDoines de fëglise de Saint- Michel et Saint-Pierre, datée de Strasbourg, 38 mars iS76.
34. Deuniversà rationê tloeutioni» rhetoriw librilV'. Strasb., Bem. lobitti 1576, in-S» (avec un portrait de Sturoi). Préface de Sturm à l'éditeur Christophe Thréiius, 20 oct. 1575, Strasb.; et une de Thrétiua à Stanislaa Praedbor de Goniespole , secrétaire du royaume de Pologne, S5 mai 1576, Cracovie.
35. ConiùlaioHa êpùtola ad virum elariaimum D, Bênk, BotMh§if' miumJurite. eompatrênHf dêmorUfiUi Joan, ChHitophori BotMhêytnii trMUHmo €t imptwùo eiuu perempti, Strasb., Nic. Wyriot, 1577, in-4«. Suivi des discours Amèbres , de vers, etc.
36. De Conradi Heresbachii vità et doetrinà , et de œcumenico conriiio, adressé au Uocieur Nervius, 23 déc. 1577, Strasbourg. En tête de Conr. lleresbach , Psalmorum David/corum simplex et dilucida explicatio , publié par Nervius, neveu de Ueresbach. Bàle, Pierre Perna, 1578,in-4o.
37. ComolatoHa êpiitola ad virum nobiliitUnum Pâtrum JKfdf, itffiâ in DatUà eontiUarium primoHum, d$ mortê nêpotii ê» toron Nieoiai BroekH Boni. Cui adjêtta oratio f^nabrii habita a M. Adamo Colbio, etc. Sampt der LHelkprèdigt Hmt» lob. Liptitaen , etc. Strasb. , Nie. Wyriot, 1579, in-4».
38. Âd rêvertndiuimim «I itUutriuimvm PHnc/pm et D* Joannem Argentin, Spiicopum gratulatio, Strasb., Nic. Wyriot, 1579, in*4*.
39. Antipappi tree, eontra D. /. Pappi ekaritatem et eondemnatio-' nem ^ristianam, S. 1. (parait être de Genève), 1579, in-i«. — (Pappus, Betpomio ad orationem J, Sturmii et Epitome responeionie. Dans les Antipappi , p. 46 et suiv., et 215 et suiv. — Lucas Osiander, Antietur" miut unue, Tubing. 1579, in-4^. Traduit par Pierre Glaser : Antieturmiûê unue , dat i»t Widerlegung dee ereten Sturme J, Sturmii den er an der ehriettiehen Formula eoneordiœ vertoren. Dresde 1580, ûii4^.
ilPPBNDIGE. 321
— Hennannos StonnUaniis, Contra L. Otiandri AntUiurmianfm tatio, S. L, i2t79, in-l*. Selon Flaoeios , Tkêatmm piêudonymorum , p. 576, raateur serait Starm lui-même ; il paraîtrait plutôt que c'est Herdéaianns. — Pappus , DefenHon»§ duœ. AdreuéeB aux acolarques, 18 mars 1580. Tubiogue 1580, iQ-4«.)
40. Quarti Àntipappi très partes priores : 1, Commonido , 'i. Antiprocemium , 3. Anthosiander. Pro exteris Ecclesiis et pro synodo. Les deux premières parties sont adressées à Phil. de Kellenheim , Stellmeister, J. Ch. Lorcher, Allainmeisler, et Fréd. de Gottesheim , de la chambre des XIII, scolarques; la troisième à Osiander. Neustadi, Matth. Harnisch, 1580, in-i^. — La première partie . Commonitio, parut aussi en allemand : Commonitio , oder Erinnerunijsschri fft J. Stur- VdW der hohen Schul zu Str. Hectoris , belangendt die auszliindisrhen Kirchen und ein christlich Conciiium. Einer ckristlichen bnr<jerscliafftt zu Strasb. zu gutem in tentsche Sprach gegeben. Avec une préface à Bern. Botzheim, datée du 0 févr. 1581. Neustadi an der Hurdt, Matth. Harnisch, 1581 , ia-i». — (Osiander, Antitturmiu* alter, ïubing. 1580, iû-40.)
41. AwHpapfii quarti pan qnMfta, Papput Blmehomenot primus, Pro wtftU BteUtiit et pro synodo. Neustadt, Matth. Harnisch, 1581, in-4«. — Traduit en allemand. Neustadt 1581 , in4o ; dirii^é contre les IhfêntUmu dum de Pappus. — Stnrm s'était proposé de puhlier encore un Papput Elênekomtnot soeundut^ dans lequel il voulait réfuter le reste des injures de son adversaire , après quoi il voulait cesser de répondre à des invectives et ne plus traiter que la question en ellemême {^iêtola ad B. Botxhemhm de eonf, Àug, Argent, t p. 14). — (Pappus, Defentionii guartœ partes très priores , pro BeetesOs Auguptanm eonfessionis et pro U^o eoneordiœ. Tubing. 1581 , in-é». Adressé aux scolarques et précédé d'une préflice des pasteurs de-Strasbourg.)
42. ConfessioAuffustanaArgentinensis. Epittolarum euekarist, librii epistoïa 4*, ad elarissimum Jureeons. D. Bem. BotMemium» Neustadt, Matth. Harnisch, 1581 , in-4<». — Réimpr. dans Gerdesius, Miseeltanea Groning.f T. Y, P. I. — Trad. en allemand comme préface à la traduction de la Conmonitio, P. I du Antip. 4. — (Pappus, Berieht und Wamung an eine ehristUehe Bwrgersehaft ^ belangendt derKfrehen
SI
SâS APPENDICE.
xu Strasburg Confeuion unâ die ehriêilkkê Formuiam eoneordiw, Tubing. 1581, iD-4«.)
43. Epistolarum eueharisticàrum libri ieeundi epistola ieeunda s
Ambrosia ad. Jo. Pappum. Neustadl, Mallb. Harnisch, 1581 , in-4«. - Pappus s'étant servi dans sa Defensîo quarto d'un passage d'Anibroise pour prouver l'ubiquité, Sturm donne à son irailé le litre A* Ambrogia.
•ii. Palinod/a, ad lucam Hosiandrum. Neusladt, Matlh. Hamisch, 1581, iu-4°. Contre V Uidsiurm us aller d'Osiander. Sturm y annexe 33 Thèses et sententiœ de Herniannus Pacificus (Herdésianus) contre l'ubiquilé. Sturm avait aussi annoix é un Osinnder catechumenus, devant former le cinquième Ant/pappus cl instruire Osiander sur la Sainte-Cène [Fp/st. ad Botzhem/um, p. io; Antipappus IV, P. 3, p. 219). J'ignore si cela a paru. — (Osiander, Epistola eucharist/ca ad Sïurmium vespert/lionem. Stuttg., 27 avril 1581, Tubing. 1581, 'm-i°. — Jacq. Andre.T, Besponsio brevix^ in qua demonstratur, qudm horrendà et palpab/lt cœcitate mentis Sturmius cum sociis et consorttbus percussussit. Dresde 1581, in-'i". Dirigé contre les trois premières parties de VAntipappiis IV, et précédé d'une lettre à Louis Gremp, 20 déc. 1580, Dresde. — Trad. en allem., Dresde ei Tubing. 1581, in-4o.)
45. £^iffoia apologetica contra Jaeobum Andrêam alterum flagrum Mgyptium, tua theologiœ doctorem Tubingensem. Adressé à LouiS Gremp, 27 janv. 1581, Strasb. Neustadt, Matth. Harnisch, 1581. in 4«. — Afrrn J. Sturmii Epistola apologetica, oder Kurtze tchriftUchê Verantwortung wider J. A, Schmidlin , seiner Théologie Doctoren zu Tubingen. Neust. 1581, in-i^. — (André», GrUndtUcher Bericht auf J. Sturmii kurtM9 sekriftliche Verantwortung vom Buck der Concordien vnd demselben anhangenden SachêH. Tubiog. 1581 , ïn-i°. Précédé d'une lettre ao magistral et à la commune de Strasb., i*' juw 1581, Tabiogae.)
4é. Forira6 J. Sturmii; WahrhaffUgêrundbMttmigtr Gtgenbêriehi an einên «namen Rath und burgênckaffif wider Jmob Andrée Sekmid' leine ungrUndiliehen Leeterberiehi, Neustadt, HaUh. Harnisch, I58t, iB-4«. — Sturm y annonce (p. 42) la publication d^BpiHela pkHopM- Uppiem, pour la défense de Mélancblhon. Elles n*ont pas paru. — (André», Abfertigung dee VorirabeJ, StwmH. Tubing. 1581 ,in-4<>. Adressé au magistrat et à la commune de Strasb. — Jac. Rabus, Ad /. StwmH Antipappos amie» effxeteeit, Ingolstadt 158d« in-4«. Ce Irailé, puèMé avec l'approbation de bi faculté de théologie dtngolstadi, est dédié A Sébaid Mâller de Zweiraden , chambellan du duc GuiHaome de Bavière, sept. 1580. — • EpietoUt terenOana ad Dom, J. Stwrmiwm^ âe An-
APPENDICE
tipappis suis : Hector Aùmiger J. Slurmio . qui est Nestorius animus, tnentem meliorem. S. I., 158i , in-4'>. — Epistola tnusarum ad Dom. J. Sturmium. S. 1., 1580, m-A^. — Les écrits de Lambert Daneau contre Osiander et Pappus, v. chez Séiiebier, Histoire littéraire de Genève, T. 1. p. 316 et suiv.; ceux de Frischlin, de Gerlach , etc., coutre Daneau. chez Walch , BibUotheea theologica, T. I et II, passim.)
<47. IJnguœ latinœ resolvenda ratio , tradita in relebri Reipublicœ Argentoratensis academià anno 4r)73, et nunc primùm in lucem édita, per Joh. Lobartum. Slrasb., Nie. Wyriot , 1581, in-8û. Avec un portrait de Slurm et une préface de f.obart aux frères Jean et Nicolas, comtes d'Oslrorog. Strasb., 13 févr. 1581. — Dans le T. I des litstit. literatœ de Thorn. — En partie, à la suite du Dlalogus Ciceronianus d'Érasme , publié (Nir Melch. Adam. Neustadl 1617, in-S». - £did. J. Joch. léna 1704.
48. Epistolœ duœ de obitu egregii et nobilis adolescentis Ilermanni à Kotza, Argentinœ defuncti. S. I. (Strasb.), 1581, in-4". La première de ces lettres est du 28 déc. 1581 , de Norlheim , à Joachim d'Alvcnsleben et à André de Heieadorf; la seconde, du même jour, à Christophe de Dorsladt.
49. De bello adversus Turcas perpétua ailministrando , ad Rudolphum II Imp.y commentarii sive sermones très (achevé en 1584). Ex recogni t ione Kic. Reusneri JC. léna 1598, in-S». Dédié par Reusnerà l'archiduc Matthias et aux députés réunis à la diète deRalisbonne; léna, le 4 déc. 1597. Précédé de deux prologues de Slurm : 1. Prologus sagatus, à l'emp. Rodolphe, Strasb., 5 juill. 1577; 2. Prologus loricatus^ aux électeurs et princes de Tenipire, Strasb., 1'' j mv. 1578. — De bello adversus Turcas libellus epitomicus ex tribus commentariis delibatus. léna ^598, in-8". Publié par Reusner et dédié à l'emp. Ro' dolphe, léna, l^"^ déc. 1597. Précédé des lettres de noblesse accordées par Charles Y à Sturm et suivi de : Leges imperatoriœ sive de tribus summiâ Imperatoris virtulibus gnomœ générales , par Jean Sambucus, adressés à l'emp. Rodolphe. — Epistolœ J. Siurmii de turcico bello perpetuo adminittrando.; publiées par Reusaer* S. 1. (léoa), 1598, in-8«.
Les principaux traités pédagogiques de Sturm ont été réunis et publiés :
En 1586, par les professeurs du Gymnase de Thoru, sur la demande
3â4 APPENDICE.
de Henri Stroband, sénateur et scolarque de cette ville; ils forment le T. I des Institutiones literatœ^ sive de discendi atque docendi ratione. Thorn Î586, in-4o, 3 vol.;
Kn 1730, par Fréd. André Hallbauer. prof, à léna : J. Sturoiii de institutione scolasticà opuscula omnia. léna 1730, in-8<>.
Selon Rambach (irad. alleni. de Niceron , T. XX, p, 98), il y en a une collection publiée par Gesner avant celle de Hallbauer.