N^ IV
NOS JOANNES BAPTISTA TituU sancli Honuphrii S. R. E. Presbjter Cardînalis GAPRARA, Archiepîscopus^ Episcopus GEsinus SS. DD. noslri Pli YIIi et sancto sedis apostolicae ad primum Galliarum Reipublicœ Consulem^ universamiiue Gallicanam Dationem à latere Legatus.
UffifCRsis présentes lutteras inspecturis salutem in Domino.
Hisce omnibus constilutis, ad csBtera gradum ikcientes qus pertinent ad eamden Lugdunensem ecclesiam ordi* nandam, postulat rerum ordo, ut ab ejusdem ecclesis capîtulo ducamus exordium. loter caetera enim quae nobis à SS. DD. nostro in saepè laudatis litteris apostolicis mandata sunt , alterum est ut suppressis jam a SS. antiquis omnibus gallicani terrltorii capitulis, novos in singulis Metropolitaoiset Catbedralibus ecdesiis constitueremus;quod quîdem jam superlusperegimus, ecclesiam SS. Joannis-Baptistae et Stephanî protomartyrls in MetropoUtanam instituentes , dùm in ea capitulum quoque cum dignitatibus et canonicis, uno eodemque tempore erexlmus. Sed cùm eo loci dignitatum ipsanim et canonicatuum numerum minime designaverimuSy eam ob causam quod nobls explora tum non sit, quot potissimùm in eâ constituere expediens sit, idque primo futurus ejusdem ecclesiœ Archiepiscopus tutiùs et ^ciliùs judicare possit, ideô attenta facultate subdelegandi a SS. per
memoratus apostolicas IHteras nobis coocessâ, eidem primo futuro Archiepiscopo de pnefiitâ apogtolicâ auctoritate committimus, facultalemque coocedlmus^ ut poteaquam canonicè iostitulus, ejusdem ecdesiœ regimeD actu consecutus erit, cum digoitatum et canonicatuuiii nunieruro quem ad ejasdem Decessîtatem , utilitatem at^e decorem inagis expedire judîcabit ad Tridectini Concilii prsscrSptum , prsefioiat , pro totidem eccletiasticis viris futuris dicta» Metropolltanœ ecclesi» dîgDîtatibus et canonids qui illius capitulum a nobis ut suprà erectum constituant et apud eamdem personaliter resideant, certisque, ab eodem futuro Archiepiscopo in statutis ut infrà, vel condendis, vel moderandis,pr£finiendis diebus et temporibus horas canonicas tàm diurnas quàm nocturnas, csteraque divina oflicia, servatA ecclesicB disciplenà, ad instar aliarum Metropolitanarum ecclesiarum recitare, decantare et psaHere, eidem ecclesiœ laudabiliter deservire debeant et teneantur; Arcfaiepiscopum in Pontificalibus peragendis juxtà receptas consuetudincs ministrent et inserviant, eurodemque in diœcesiSy prout in jure constitutum est, adjuvent administratione.
PotUsimùro verô duosex canonicatibus constituât, quibus,
juxtà ejusdem Tridentini Concilii leges, adnexum sit Tbeo-
iogi ac Pœnitentiarii munus àCanonicis, qui ad eos pro-
moti fuerunt , secundùm canonicas sancliones , fîdeliter
adimplendum.
Pra^fatis verù dignitatibus et canonicis ut primo idem fUturus Archiepiscopus ea insignia et choralia indumenla concedere valeat qus antiqus ecclesise Lugdunensis usu'
666 PIÈCES àDDinORRBLLBS
magis respondeant « de spedalissimA gratiâ, pari apostottcà auctoritate facultatem indolgeinus.
CJt verô Lugdunensis ecclesia, capRuIi erecCione peractâ, tàm salutaris instItuUonis utilitatem et ornamentuiii celériùs valeat perd père , primo futuro itidem ejus Archiepiscopo, de specialissimà gratiâ» eftdem auctoritate apostolicâ, indulgemus, ut dignitates omaes etlam principales , et canonicatus a primœvA earum erectione vacantes , pro prima hdc vice, idoneis ecclesiasticis viris libéré et licite confcrre possit.
CasCerùm, ut in eàdem Metropolitanà ecclesîà in iis qua iiliiis capitulum concemnnt, ecdesiastica discif^na servetur; eidem primo futuro Ârchiepiscopo curs erit, ut antiquae ejus ecclesiœ jam apostolicd auctoritate suppresss , ac de novo nunc erectse» statuta, ordinationes, capitula , décréta , in quibus opportune ea omnia sancita sunt qu» pertinent ad ejus prosperum et felicem statum, regimen , gubernium et directionem , ad divinorura officiorum^ allarumqueecclesiasticarumfunctionum, anniversarioruro et suflragiorum celebrationem , servitium chori pra^standum» csremonias ac ritus in prœdictâ ecclesîâ, ejusque cboro , capitulo y fuuctionibus et aliis actibus capîtularibus bujus modi servandos , officiales et ministros dictai ecclesise necessariosy deputandos et amovendos, ac ministeria per ipsos obeunda» ac quascumque alias res, in prxmissiSy et circà prsmissa quomodolibet necessarias et opportunas; ca omnia, uti dicebamus, antiqua statuta, ordioationes , capitula, décréta» quanlùm ejusdem Melropolitanœ ecclesi» nunc de novo erectœ , cl capituli in eâ conslituli , vel constituendi rationes patientur^ et in iis in quibus locum babere
ET JtJSTIPIGATITBS. &6X
)K)terunt, pro suo arbitrio et prudenliâ cotlaUsque cum. eodem capitulo consiliis, restituât , sequatur et revocet in obserTanliam; ita ut eidem Archiepiscopo, prœvio capituli suffràgîo^ non solùm liceat eadem statuta, ordinationes» capitula, decreta> rcformare, interpretari, inineliorem formant redigere» sed etiam alia de novo et ex integro , llcita tamen et honesta ac sacrls canonibus minime adversantia per eos ad quos pertinet et pro teropore gpectabit^ observanda^sub pœnis in contravenientes infligendis, condere etpr»scrîbere, quemadmodùm nos de prœfatâ apostolicâ auctoritate , plenam eidem, liberam et omnimodam facultatem, potestatem et auctoritatem conoedimus et impcrtimur.
c A peine les cardinaux sont-ils Iwbliés en consistoire» qu'on leur envoie de la secrétairerie d'État la lettre d'avis formel annonçant leur promotion.
» Cette même dépèche est expédiée sur-le-champ par le moyen d'un garde noble du Saint-Père aux cardinaux qui se trouvent hors de Rome.
» Si les cardinaux sont dans diverses villes, on envoie autant de gardes nobles qu'il y a de cardinaux. S'il y a plusieurs cardinaux dans la même ville , un seul garde noble porte leurs lettres respectives.
» Le garde noble présente au cardinal nouveau avec la dépèche de la secrétairie d'Etat , le berrettino rouge ( la calotte) , afin qu'il puisse porter sur-le-champ quelque in-
568 PlèCBfl ADDlTlOmiBLUS
signe cardinalice , avant de recevoir la berreita (la barrette, le petit bonnet rouge qui n'est pas encore le chapeau ).
» Le nouveau cardinal reçoit à pari, du secrétaire de la congrégation des cérémonies, une courte iastnicUon qui lui apprend quels sont les habits dont il peut £iire usage , qui Tavertit de donner part de sa promotion aux souverains, et d'écrire les lettres de formalité. >