‹ Le couvent royal de Saint-Maximin en Provence, de l'ordre des frères prêcheurs, ses prieurs, ses annales, ses écrivains; avec un cartulaire de 85 documents inéditsChapitre 45 sur 100 · PREMIER DIPLÓME DE LA HEINE YOLANDE · texte numérisé non relu

PREMIER DIPLÓME DE LA HEINE YOLANDE

Confirmant un accord intervenu entre les religieux de Saint- Maximin et la Comimune.— 1*r octobre 1417. .

YoLans, Dei gratia , regina Jerusalem et Sicilie , ducissa Andegavie, comitatuum Provincie et Forcalquerii , Cencinanie ac Pedemontis conmitissa, bajula, tutrix et adininistratrix earissimi priinogeniti nostri Ludovici, heredis universalis reverende meinorie imetuendissina donint inet , neenon ceterorum liberorum nostrorum etate miner Manda pitrinoniorunmi et terraruii eorumdem, Senesealle, Judici iojorr ,ecteri-que oflieialibus , tam ma-

joribus quam minoribus , neenon. Thesaurario nostro dictorum

comitatuum nostrorum Provincie et Forcalquern, et cuilibet, vel loca tenentibus ipsorum, prout ad euin spectaverit, fidelibus nostris dilectis, gratiam et bonam voluntatem. RETROPRINCIPUN NOSTRORUM PROGENITORUM laudanda vestigia, cum se casus exhibet, promptis imitamur affectibus, sed illa per que cultus reverentie divine status pacificus prospicitur, grata mentis affectione prosequimur , et ad gratias subditis propterea necessarias , cum postulantur, devotius inclinamur. Sane super jurgiis, rancoribus, odiis, debatis et questionibus pluribus que dudum inter Georgium Belli, tunc bajulum et capitaneum, sindicos , consilium ac hormines, ex una, et fratres conventus. predicatorum monasterii nostri ecclesie beate Marie Magdalene, ville nostre Sancti Maximini , ex altera partibus , exorta , et per actus subsequentes, sapientes invasiones et injurias , et alia gravamina hinc inde, ut ponebatur , acta, denuntiationes et inquisitiones plures contra dictos tunc bajulum, universitatem et homines , in nostra tunc parlamenti curia facte, forinate, ac informationes recepte, et alias civiliter inter partes ipsas litigia mota fuerunt , propter prejudicium suorum privilegiorum et libertatum quod asserebatur ; et aliter nudius, pro bono pacis, et pacifico ac tranquillo statu ipsarum partiu, inter eas transactione, concordia et conventione firmnatis, ut continetur in quibusdam instrumentis publicis, sump- Us, scriptis et signatis , ut in eis legitur , manu et signo Petri Fresquerie, notarii publici ville ipsius , coram nobis in nostro consilio exhibitis et ostensis , quibus inter alia cavetur expresse quod prior ipsius ecclesie, seu religiosus et cenerabilis frater Garcias de Falcibus, ejusdem ordinis, sedis apostolice penitentiarius, capellanus honoris, et familiaris noster decotus , promisit facere cum effectu quod nostrs inajestas, de cujus spe et fiducia sumine confidit, ones processus erininales eb inquisitiones formatos et factos contra ipsos tune bajulum et capitaneum , univer-itateim et homines ejusdem ville, necnon erimina, delicta, et penas, si que propterea per eos, aut eorum aliquem, in genere vel specie, commissa et commisse fuissent, et etiam latas que deberi possent nostre curie , aut per eam peti de quibuscumque

clamoribus et petitionibus , ex criminalibus vel civilibus procesgibus propterea factis, hinc inde , reniittet et mandabit cancellari eisdem ; quodque ipsi prior et fratres duobus privilegiis eis per predecessores nostre majestatis concessis non utentur spatio quadraginta annorum; ita, quod propterea non prejudicetur Ipsis privilegiis, sed, eo lapso temporis spatio, privilegia ipsa firma remaneant, et in statu quo erant ante ipsa jurgia et debata; quorum privilegiorum effectus est quod homines deputati ad consilium dicte ville, in introytu eorum officii, et antequam illud exerceant, singulis vicibus , in manibus nostri Provincie senescalli, si tunc: ibi adesse contingerit, alias, in ejus absentia , super majus altare dicte ecclesie, presente priore illius , jurare debeant privilegia et jura dicti conventus tanquam fiscalia regia manutenere, deffendere et observare; nec alias eorum officia valeant exercere ; et quod consilium, seu homines adillud deputati, nichil in eorum consilio concludere , seu termirare possint, sine presentia prioris dicte ecclesie, seu ejus locum tenentis. Nos, intuitu dicte gloriose beate Marie Magdalene , ad quam singularem devotionem gerimus, ac pacifici et tranquilli status prioris et fratruin, et fidelibus nostris ejusdem ville, dignis etiam eorum meritis et fidelitate onini gratia et favore; nec minus ad hoc ut, eisdem priore et fratribus a talibus rancoribus et jurgiis liberatis, sine turbatione , magis assidue , ut decet , intendere valeant ad divina; nichilominus , ad humilis supplicationis instantiam tpsius decoti capellani et familiaris nostri fratris Garcie, nobis propterea facte, qui non parcens sue persone laboribus et periculis, ad nostre majestatis presentiam huc de nostra Provincie patria se transtulit, et pro premissis obtinendis, cum omni devotione, affectione et instantia intercessit; ut ipsi prior et fratres spe et fiducia nostris in preinissis habitis frustratos so non inveniant, sed per illorum asseeurationem jocundos ; eisdem igitur Georgio, tune bajulo et eapitanco, ac universitati et hominibus Sancti Maximini, omnia eriimina et delicta, penasque , culpas et offensas , si quas forsitan. incurrerint , aut incurrisse dici vel argui possent, conjunetun vel divisim , neenon latas, si que de-

beantur aut peti contingat, pretextu. premissorum, aut inridentium, descendentium, eimergentiuinet eonnexoruim, harum serie, de certa nostra scientia, liberalitate mera, innata nobis clementia ot gratia speciali , in quantum nostra euria tangitur, vel quomodolibet tangi potest, plene remittinus et misericorditer indulgemus ; ab eisdem nichiloiiinus abstergentes omnem et quamcunmque infanie maculam, in eos vel eorum aliquein propterea forsitan irrogataimn, eosque restituentes ad actus quoscumque legitimos , honores et oflicia , aic quod de cetero ad illos se inveniant habiles et capaces. Quantum vero ad promissionem factam per ipsos priorem ct fratres de non utendo prenerrátis duobus privilegiis , tempore et inodo predictis , quam promissionem prefatus frater Garcias à nobis confirmari suppliciter postulavit ; cum autein presentialiter ignorenus an nostre curie sit prejudicium, velne, super quo dum in dicta nostra Provincie patria fueriinus, inforinari et deliberare intendamus super lioc, antequam talis confirmatio codem tempore per nos fiat; ideo, ipsarum tenore presentium , intern pendentibus nostris informatione et deliberatione hujusinodi, et alias nostro durante. beneplacito , promissionem ipsam ratificamus et approbamus, non intendentes propterea juri ipsorum nostrorum privilegiorum in aliquo derogare. Quare volumus... Datum in castro nostro Andegavensi, sub sigillo nostro, per Johannem de Podio, de mandato expresso regine , consiliarium nostrum, fidelem dilectum , inandato nostro locum tenentem majoris judicis comitatuum nostrorum Provincie et Forcalquerii predictoruin , die prima immensis octobris , XI* indictionis, anno domini M^ CCCCo XVII.

Arch. dép. des B. du Rh. B. 10. Reg. Crucis , fol. 18 ve.

Page 1