RATIO

Nulla est, Domine, humanœ consciéntiae virtus, quse inoffense possit tuse voluntati judicia expedire. Et ideo quia imperfectum nostrura viderunt oculi tui : perfeçtioni députa, quœsumus, quse perfecto eequitatis fine concludere perobtamus. Te in nostris principiis occursorem poposcitnus, te quoque in hoc fine judiciorum nostrorum excessibus (indultorem adesse) speramus. Scilicet ut ignorantiœ parcàSj ut errori indulgeas, ut perfectis votis perfectam operum efficaciam largiaris. Et quia con^cientia remordjente tabescimus, ne aut ignorantia, nos traxerit in errorem, aut prœceps forsitan voluntas impulèrit justitiam dèclinare, ob hoc te poscimus et rogamus. Ut si quid oiîensionis in hac concilii celebritate attraximus, condonante te remissibilia habeamus ; ut in eo quad soluturi sumus aggregati concilio, a cunctis primum absolvamur nostrorum nexibus delictorum, qualiter et transgressores venia, et confidentes tibi subsequatur remuneratio sempiterna.

Huic orationioratio Pater nosfer^ adjungatur, et cunqtis adhucin terra jacentibus, haec benedictio explicetur.

Benedictio

Christus, Dei Filius, qui est initium et finis, complementum vobis tribuat caritatis. Amen.

fol. 4° yo col. 1^. Et qui vos ad expletionem hujus fecit pervenire concilii, absolûtes vos efiiciat ab omni contagione delicti. Amen.

Ut omni reatu liberiores effecti, absoluti et jam per donum Spiritus sancti, felici reditu vestrarum sedium cubilia repetatis illœsi. Amen.

Quibus expletis dum dictum fuerit ab archidiacono : In nomine Domini indstri Jesu Christi eamus cum pace, omnes illico pariter exsuigentes, résidente metropolitano, ab ipso primum incipientes, osoulum sibi invicem omnes pariter dabunt. Sicque data sibi invicem pace, conventus concilii absolvetur.

Item oratio in secundo die in coactione concilii dicatur : .

Nostrorum tibi Domine curvantes genua cordium, quœsumus ut bonum quod nobis a te requiritur exequamur, scilicet ut prorapta. tecum sollicitudine gradientes, discretionis arduae subtile judicium f aciamus, ac misericordiam diligentes, clareamus studiis tibi placitœ actionis.

Item oratio dici tertii : Ad tè. Domine, interni clamoris vocibus proclamantes, unanimiter postulamus ; ut respectu tuae gratise solidati, prœcones virtutis efficiamur intrepidi, tuumque valearaus verbum cum omni fiducia loqui. (P. D. n. Ihm).

1. Pitra reproche à Hinschius d'avoir transcrit ces derniers mots par oratio paternùt. qui serait un non-sens. Cependant dom Férotin a lu cette expression dans le sentde Pater noster. Cf. Féhotin, Liber Sacramentorum, p. 735.

VIÏI° [Sequuntur Proœmia quaeidam historica de conciliis generalibus IV principalibus, nempe Nicaeno, Constantinopolitano, Ephesino, Calcidonensi, tum ille prologus maximi pretii.] Cf. Patr. LXXXIV, col. 91.

In principio autem hujus voluminis Nicaenam synodum constituimus propter auctoritatem ejusdem magni concilii, deinceps . diversorum conciliorum grsecorum ac latinorum, sive quœ antea, sive quœ ppstmodum facta sunt, sub ordine numerorum ac temporum capitulis suis distineta sub hujus voluminis aspectu locavimus, subjicientes etiam décréta prœsulum romanorum in quibus pro culmine Sedis Apostolicae non impar conciliorum exstat auctorita», quatenus ecclesiastici ordinis disciplina in unum a nobis coacta atque digesta, et sancti prœsoles paternis instituantur regulis, et obedientes ecclesiae ministri vel populi spiritualibus imbuantur exemplis.

[Notiones prsevise sequuntur ds canonibus apostolorum inter apocrypha deputatis, de canone quoad nomen, de synodo, de conciJio, de cœtu. Explicit prœfatio.]

Incipiunt capitula conciliorum Graecia, nempe Nicseni, Anchi-^ riani, Neocesariensis, Gangrensis, Sardicensis, Antiocheni, Laodiciœ Frigise, Constantinopolitani, Ephesini, Calcedonensis, Epistola formata Attici Constantin opblitaniepiscopi.

Concilia Africssi Carthagen. I, II, III-VI. Huic subjuncta epistola Synodi ad Bonifacium papam diiecta et exemplaria Nizeni concilii. Synod. Carthag. afr. VII. Milevitana^.

Concilia Galliae. Arelatense I, II, III. Valentinum. Taurinantium. Regiense. Arausicum. Vasense. Agathense. Aurelianense^.

Concilia Hispanise. Eliberitœ. Tarraconense. Gerundense. Cœsaraygustanum. Hilerdense. Valentinum. Toletanum I-IV. Bracarense I-II. Capitula ex Orientalium patrum Synodis a MartiiiO' episcopo Galliciae ordinata atque collecta et a sinodo Bracarensi excepta et emendata. Synodus Spalensis I-II.

Sententiœ quœ in veteribus exemplaribus conciliorum non habentur, sed à quibusdam in ipsis inserta sunt.

Décréta quorumdam Prsesulum romanorum ad fidei regulam et disciplinae ecclesiasticse constituta.

Synodus Toletanus 58 episcoporum^,

IX^ Canones sancti et magni Nicseni concilii quod habitum est temporibus Constantini ab Episcopis CCCXVIII in civitate Nicœa metropoli Bitiniss, Paulino et Juliano consulibus, XIII Kal. Jul. era CCCLXII. — Incipiunt tituli canonum Nicseni concilii numéro XX...

Incipit fides S. Gregorii Majoris...