‹ Le dernier Père de l'Église. Saint Isidore de Séville, son rôle dans l'histoire du droit canoniqueChapitre 397 sur 414 · IV. Catal. Biblioth. Meermann, a. 1825, n · texte numérisé non relu

IV. Catal. Biblioth. Meermann, a. 1825, n

V. Catal. Mediomontan. : 1745, ML. 117 (Cf. Archives des miss. scientifiq. oct. 1850, p. 561).

VL Cat. Bibl. Petropolit. inscribitur : Jur. fol. velin, n1, 3. fol. 1, in marg. « Paraphé au désir de l’arrêt du 5 juillet 1763. Mesnil.! »

fol. ult. « Ex museo Petri Dubourski. »

fol. 2. Codex incipit a præfatione Dionysii ad Stephanum.. « [con] servans, perfecto regimine.. » usque ad finem : «compendium alhiquod attulisse videamur. Explicit præfatio. Vide variet infra.

Incipiunt tituli canonum apostolorum, tum manu alia sed æquali :

« Simon obediens, Petrus agnuscens, Andreas virilis, Jacobus supplantatus. Zebedæi fugitivus. Joannes gratia Dei, Filippus os lampadis, Bartolomæus filius suspendentis aquas. Thomas abyssus, Matteus donatus, Jacob Alfei doctus, Taddeus curcolus. Simon Cananaeus mnzelus. Judas confessor. Scariotis memoria mortisi, » Folii ejusdem, ut omnium sequentium, lineæ et margines inferiores exciderunt.

Fol. 29 vo, Capitula quædam conciliorum quæ in ima pagina altera incœperunt, hic pergunt ab uktima voce can. 4. Apostoorum : « exhiberi. » Vide Justell, ed. Migne, p. 141. Deinde capit. canonis 5 : « Quod ea quæ in ecclesiis offerri non possunt ad domus sacerdotum a fidelibus deferantur », quod ipsis verbis cum edito canonis titulo concordat. Sic pono usque ad finem paginæ.

fol. 3. Ordine rerum et foliorum perverso, occurrunt tituli canonum nicænorum a xr11 ad xx. Ibid. Tituli canonum anchyrani concilii xx1v. Ibi remarserunt tituli r-xrv.

fol. 4. Iterum tituli canonum apostolicorum a xvitr ad xxxvtni, et duobus abrasis.

fol. 5. Eorumdem, a xL1 ad xLvit, excisis rursus in ima pagina xLIX et L. |

Eod. fol. 5 vo. Jam incipiunt tituli nicæni, ut manu merovingica scribitur in margine, scilicet : « Incipiunt tituhi canonum Nichenæ concilit (sic) » a 1 ad 1x ; exciderunt ut supra x et x1, cœteros vero XiI-XxX supra vidimus in fol. 3, una cum 1-x1v. ancyrani concilii, quibus fol. 6 succedunt tituli xvri-xx1v. Tum post lacunam fol. v° Tituli xiv canonum Neocæsariensium, quorum initium deest.

1. Ainsi furent estampillés, lors de la saisie, tous les manuscrits du collège de Clermont. Cf. Omonr.

2. C'est le Breviarium Apostolorum qui dérive d'Origène par saint Jérôme ; on le trouve par exemple dans Montpcllier, 301 du rx° siècle. Cf. Rev. bénédictine, 1Y26,

— JÏbidem « Tituli canorum Gangrensis concilh numero xx ; 1bid., 1-v.

Fol. 7 idem a v ad xx.

— v9, « Tituli cannonum anthiocini concilii » xx ex quibus primum, 1, Il.

fol. 8. iidem a vir ad xxv, etsi lemma xx tantum assignavit, sed male.

fol. 9. initio amisso et lemmate, tituli conciln laodiceni à ani ad xxi.

fol. 10. ndem a xxv ad xzvunr.

fol. 114. ndem a Lu ad Lix.

Tbidem, sub numero cn, sive vin loco : « Tituli cannonum concilii apud constantini conc. (lege civitatem) congregati s. cD KM. 11 (lege : congregati sunt D», numero 11, canones sculicet.)

fol. eod. v°. Tituli cannu. (canonum) calchedonensis conciln num. XXVIII, eX quibus priores.

fol. 12. idem a vri ad xxiv, cæteri exciderunt.

fol. 16. Tituli canonum diversorum conciliorum africanæ provinciæ, in quo folio sunt 1-xxu11.

fol. 17. 1idem xxiv-xLv.

fol. 18. idem xzviri-Lxvin.

fol. 19. dem Lxxu-Lxxxvin.

fol. 20. dem Lxzi-LxLvin (1. e. xci-xcvini).

fol. v°, idem ci-cv. « Expliciunt capitvla. » Confuse post hæc subditur hæc nota solemnis, qua monctur præivisse Nicænis Ancyranos et Neocæsarienses, et sic concipitur : « Incipit concilium sive synodus apud Ancyram et Cæsaream congregatus ; et ist quidem canones seu regulæ priores sunt Nicænis. » Hæc vero a prisca versione excepta mihi videntur. cf. Ballerini, ed. Migne, t. LVI, c. 749.

Inde incipit pars altera titulorum, quæ spectat ad Concilia Galliaruin.

fol. 21. Tit. 1-x1x, scilicet arelatensis conciliü, cujus inscriptio deest.

fol. 22. « Demino scissimo fratri Silvestro cœtus episcoporum sexcentorum qui adunati fuerunt in oppido Arelatensi, quid decreverimus communi consilio caritati tuæ significavimus ut omnes sciant quid in futurum observare deheant. » fol. v° recensio canonum XVII, quorum lemmata tantum xvi-xvi1 supersunt. Sequuntur concilii arausicani tituli 1-v et fol. 23 dem vini-xx vu.

Deinde : « Constitutiones seu synodi habitæ in civitate vasensi », ex quibus pauca.

fol. 24. Synodus habita in civitate arelatensi, tit. 1-xvuit, in fol. r0 et vo.

fol. 25. Eorumd:m canonum tituli xxnri-xxv, deinde vi-vuns (pro xxvi-xxix) ; idem in fol. v° rv, v, vr (L xxx1v, xxxv, xxxvi).

fol. 25. idem quorum ultimus est ut editus vi: Hoc etiom placuit custodiri ut nihil contra magnam synodum metropolitani sibi æstiment vindicandum.

fol. 25 v0. Tituli conciln Agathensis, 1, 11.

fol. 26. exusdem tituli v-xv.

fol. 27. dem xvin-xxxutt.

fol. 28. Tituhi concilni aurelianensis 1-x1v.

fol. 29. ndem xvrr-xvrix.

fol. 29 vo. Synodi Epaunensis titulus 1.

fol. 30. nd. 11-xvr.

fol. 31. dem xix-xxxin.

fol. 32, nd. xxxvi-xL.

fol. eod. Synodus arelatensis secunda, tit. 1-vir, ut in edito.

fol. 33. tituli 1x-xx11. extra sedem videtur. fol. eod. verso Tituli vasensis 1-v, ultimus est cum edito similis : «Et quia non solum in sede apostolica, sed etiam per totam Orientem et totam Africam vel Italiam propter hæreticorum astutiam. » Multa igitur supra deesse patet.

Statim incipit pars altera, collectio scilicet Dionysiana.

« Incipiunt ecclesiasticæ regulæ sanctorum apostolorum prolatæ per Clementem ecclesiæ Romanæ.…….

fol. 34. Incipiunt cenones apostolorum de ordinatione episcopi… ad fol. 43.

(In Dionysui præfationc varictates cum edit. Justelli, p. 101, 1. 13 : « divino adjutus auxilio... om. inconvulsa... regulis. hic pagina 43 desinit ; 28 incipit : « Postea quædam... » um onussis tribus hneis, « nichænæ synodi.. ordine nomirorum... a primo capitolo... degessimus.. vestræ credamus » : fin. pag. 2. In fol. 3... sparsim sunt..… vedcarnur. »

fol. 43. Canones conailii Nicœæni... Ex prisca collectione titulus erat : Cum convenisset, etc. ; vid. opp. S. Leonis t. II, p. 759, Migne. Sed exciderunt primæ lineæ, usque ad hæc verba... « consolatum Constantin agusti et Lifcinu xr11], Kelendas Julias qui est apud græcos octavus decimus dies mensis eorum, secundum alexaendri sexcenti triginta et duo fsic) et placuit ut hæc omnia mitterentur ad episcopum urbis Romæ Sylvestrium. Credimus — usque ad : .. mortuos et spiritum sanctum... » Cætera exciderunt.

fol. 43 vo. Finis appendiculi ad symbolum :«...-pentèv hoc est convertibilem aut mutabilem. filium Dei, hos anathematizat: catholica et apostolica ecclesia. Incipit præfatio sancti conalii : Concilium sacrum... (10 versus editi)... mella fier. Sequuntur canones cum isdem titulis, ut in coll. Dionysiana.

fol 50. Expliciunt canones nicent concilii et subscripserunt tnicenti decim et octo qui in eodem concilio convenerunt. Ossius episcopus civitatis cordovensis Spaniæ dixit : Ita credo sicut superius scriptum est Ÿ Victor et Vincentius presbyteri urbis Romæ. Provinciæ Ægypti x1 : Alexandriæ episcopus…..

fol. 50. Incipit regula concilii Anquirani num. xx1v.

fol. 56. Subscripserunt decim et octo episcopi qui in eodem concilio convenerunt xvit : Vitalis antiochenus, Marcellus anquitanus, Atriculaus (l. Agricolaus), r111 Cæsariensis, et reliqui omnes.

Explic. cannonum concilii Anquiram. Incipiunt canones conclu Neocæsariensis Rursus : Incipiunt regulæ prolatæ in synodo Neocæsariensi num xXLII (0. xvint).

Et hæ regulæ apud ancyram vel Cæsaream expositæ sunt, sed Nicænis anteriores re periuntur (ut Dion.).

fol. 61. Post canones Gangrenses : « Et subscripserunt xv episcopi qui in eodem concilio convenerunt : Élianus, Eusebius, Eugenius, Ypasius, Bithimius, Filetus, Bassianus, Eugenius, Eulahus, Olympius, Heraclius, Brocrius, Groegorius, Bassus, Pappus!. Expl regolæ.... » (Ex coll. Hadrianæa). — Ibid. Incip. regulæ antiocheni concilui, num. xxv.

fol. 69 vo. Explicit textus canonum conailni antiocheni. Incipit textus canonum expositæ apud Laodociam Frigiæ, num. Lvn1.….

fol. 70. Titulus canonis IT repetitur altera manu et charactere merovingico. — fol. 77. explicit.

fol. 77. Incip. regulæ constantinopolitanæ... — f. 79. post ultima canonum verba : « deducta esse videantur », sequitur : « Expositio fidei centum quinquaginta sanctorum qui constantinopolim congregati sunt : Credimus... Amen. 2) subscripserunt : et Ægypti u, provinciæ Syriæ qui te (episcopi ?) x11 : Timotheus alexandrinus, Dorotheus Oxyrinctæ. Provinciæ palæstinæ vins : Quinillus Hierosolimitanus, Gelasius Cæsariensis, Macer Hiericontinus, Dionysius Diospolitanus, Priscianus Sebastensis, Satorninus Schitopolitanus, Rufus Nicopolitanus, Auxensius Ascalonitanus, Elianus Jamnensis!. fol. 80. omissis nominibus nonnullis, series pergit : Varachus Paneadensis, Timotheus Berythius, Basilides Byblensis, Mocimas Aradensis, et cæteri qui subscripserunt. Expliciunt cannones concili constantinopolitani vin. Incip. regulæ ecclesiasticæ in chalcedonensi concilio num. xxvr1... fol. 88 vo. Explicit textus concilii chalcedoncnsis. Incipit constitutio et fides ejusdem concilu. Aetius archidiaconus constantinopolitanus : Ut sancta et magna universalis synodus quæ secundum gratiam et sanctiones piissimorum christianissimorumque imperatorum Valentiniani et Marciani augustorum congregata apud chalcedonam metropolim Bytiniæ provinciæ in martyrio sanctæ martyris Eufemiæ, statuit subter adnixa indicat. Dominus noster et salvator Christus,

4. In codd. græc. hæc nomina iisdem canonibus in synodica epistolæ inscriptione præfiguntur : ËU7E610$, athzvôç euyevtoç, GAvuntos, friovixos, Yon ypros, prAntôs, Mirro;, euaAdAtns. Unatuns, mpatédrç, Baa:Acroç, Bracoc.

2. In ed. prisca apud Baller, p. 556, t. II, eadem nomina cum his varnetatibus: Dorotheus Oxyrinco. Palestini. Cyrillus Hier... Macer Hierocontis... Priscianus Nicopo- Litanus, Saturninus Sebastenus, Rufus Scythopolitanus, Auxentius Ascalonis.

notitiam fideil... ...Desimt fol. 92 : ...monachi aut laïci fuenint, anathematizati?. Et subscripserunt universi episcopi. Paschasius episcopus, vicarius Domini mei beatissimi atque apostolici universalis ecclesiæ papæ Leonis urbis Romæ, synodo præsidens statui, consensi et subscripsi. Sequuntur subscriptiones Lucensisi Bonifacn, Leontn, Anatoln, et post lacunam : Sebastiani, Basili, Docimasii, Sereni, Macarii provinciæ Eruimontn. f Jobini, Anastasu: Zenonis, Dardanü, Maximini, Nicolaï, Anopatos, Eusebn et reliqu! subscripserunt numero CccxxvIn.

fol. 92. Incip. canones Serdicensis numero xx1...

fol. 102. Synhodus apud Cartaginem africanorum quæ constituit canones 133 (al. 138), Post consulatum, etc. (ut in coll. Dionys.).

fol. 108. inseritur « professio fidei nicheni consilii : Credimus in unum... et spiritum sanctum. Cf. edit. Justel, p. 141-144, 145, 149 sqq.

fol. 120. altera eorumdem canonum divisio a can. editor. xxx1v ad finis canonis XIX (vel. ci) additur in margine manu paulo recentiori... — fol. 133. Lacuna ingens suppletur in margine a verbis : « ..divina esse certissimum » usque ad : « Sermonem cum... » Inde iterum textus pergit : «...perpenderint.… » ut in edit., p. 254... Can. 57 supplevit manus vetustissima.

fol. 153 versum fere vacat, quamquam nihil in textu hiare videtur. Ultimus canon est cv (ed. cxxxvint, p. 173). Ibi epist. ad Cælestinum papam. — fol..175-178. Desinit ut vulgata : ...desine frater. Expliciunt canones ecclesiastici ex scrinio ecclesiæ romanæ translati Amen.

fol. 178. Accedit ex alia versione vetere, qualis exstat in Isidoro Mercatore, concilium ancyranum sub num. xLn, idque præcedentibus nullomodo respondet. Præterea sunt canones 25 ut supra. Hæc ab initio nsdem præfixa scribuntur eadem manu quæ superiora exegit : Incipit concilium sive secundus apud Ancyranum et Cæsaream congregatus. Et isti quidem canones seu regulæ prions sunt nicenis, sed ideo niceni canones prioris scripti sunt propter auctoritstem magni et sancti concilhi apud Niccam habiti. Convenerunt autem in memorata synodo Ancyranæ et Cæsareæ hi quorum nomina et loca in græco sermone superius continentur.

Hic canonis primi initium : Presbyteros qui immolaverunt et postea congressi sunt. Et sic se habet finis ejusdem canonis : Quod facie tenus pati viderentur inviti, hos placuit honorem quidem sedis eos retinere, offerre autem 1llis et sermonem ad populum facere aut aliquibus officiis fungi non liceat. Can. 2. Diaconos similiter qui immolaverunt. Similis omnino videtur versio Isidort Mercatoris.

Page 1