ITI
Notre-Dame-des-Champs, 15 février 1345. — Philippe VI restreint la compétence des maitres des requêtes de l'hôtel !. — (Arch. Nat., Xta 10, f. 345.)
Comme plusieurs de nos subgiez se soient doluz de ce qu'il sont souvent travailliés par devant les maistres de noz re-
1. L'histoire des requêtes de l'hôtel ne rentre pas dans celte étude. On me permettra cependant de dire que les maîtres des requêtes de l'hôtel
questes, nous ordenons que les diz maistres des requestes de notre hostel n'aient pover de nul faire adjourner par devant eulx ne en tenir court ne congnoissance, se n'est pour cause d'aucun office donné par nous, duquel soit débat entre parties, ou que l'en fist aucune demande pure personnelle contre aucun de notre hostel. Item, par tele maniere ordenons que les maistres de notre hostel, de notre dite compaigne et de noz diz enfanz, n'aient aucune congnoissance, se ce n’est des personnes de notre hostel du cas que l’en leur feroit aucunes demandes personnelles.
25 novembre 1243. Mandemenr de Philippe VI à Robert Piedefer, conseiller, et à Nicolas de Cayeux, huissier du parlement, par lequel il leur ordonne de lever le sequestre mis sur les biens de Nicolas Petit et de lui en remettre la moitie. — (Arch. Nat., X'e 40, f. 6.)
Dilecto et fideli Roberto Piedefer, consiliario nostro, et Nicolao de Kayeu, hostiario parlamenti nostri, salutem et dilectionem. Quia curia nostra, auditis partibus infrascriptis ordinavit manum nostram in bonis mobilibus et conquestibus que Nicolaus Parvi et Ysabellis ejus uxor, nunc defuncta, insimul possidebant tempore mortis ejusdem uxoris, ad instanciam Dominici de Castellione, certa de causa appositam, amoveri et medietalem dictorum bonorum eidem Nicolao liberari; mandamus et committimus vobis quatinus dictam
prétaient serment, quand ils étaient reçus, devant le parlement, du moins au commencement du xv° siècle (cf. Arch. Nat. X'1° 1479, f. 290 v°). Mardi 3 avril 1414, serment de Guillaume Toreau reçu maitre des requêtes de l'hôtel à la place de Robert le Maçon. X'* 1480, f. 88 vo 89. Mercredi 21 avril 4417 « ont esté les deux chambres ensemble, et a fait maistre Bureau Boucher, paravant conseiller du Roy ceans, le serement acoustumé de maistre des requestes de l'ostel du Roy, par la résignacion de maistre Pierre d'Orgemont; et au lieu du dit maistre Bureau (au parlement) a esté esleu publiquement, maistre Jehan Raymon, et a fait le serement acoustumé. »
manum amoventes abinde, dictorum bonorum medietatem eidem Nicolao liberetis juxta ordinacionem predictam ; ab omnibus autem, elc.
Die XX VIE novembris.
G. BuYx.
Pontoise, :9 décembre 1341. Requéte adressée à Philippe VI el renvoyée par lui au président Simon de Bucy. — (Arch. Nat., X!19, f. 296, r°.)
De par le Roy.
Symon de Bucy, nous vous envoions ci-dedens enclose une supplicacion qui nous a este faite de la partie Guese de Crecy, si vous mandons que vous la vees et en parles à noz autres genz de parlement, ceulz à qui vous verres qu’il sera mestier de en parler. Et sur les choses dedens contenues, pourvées au dit suppliant de tel grace ou remede comme vous verres que bon sera à fere, par quoy on n’en retourne plus par devers nous.
Donné, à Pontoise, le XXIX: jour de decembre. — A notre amé et feal chevalier et conseiller Symon de Bucy.
Bologne, 12 décembre 1414. Prerogalive Parlamenti per papam Johannem A'XIII concesse. — (Arch. Nat., X!? 8605, f. 7 vo.)
Universis et singulis presentes litteras inspecturis, Paulus de Jovinatio, archipresbiter Ostiensis, Domini Pape Sancteque Sedis Apostolice notarius ac officium cancellarie Sancte Romane Ecclesie regens in absencia Reverendissimi in Christo Patris et domini Johannis miseratione divina episcopi Ostiensis, Sancte Romane Ecclesie vice-cancellarii, cardinalis Vivariensis vulgariter nominati, salutem in Domino sempiternam.
Quia rationi congruit et convenit honestati, veritalti testimonium perhibere, ad universitatis vestre noticiam dedu-
cimus per presentes que sanctissimus in Christo Pater et dominus noster dominus Johannes divina providencia Papa XXII‘, idus decembris, pontificatus sui anno tercio, volens venerabiles viros magistros regium parlamentum Parisius tenentes specialium prerogativarum favoribus amplecti, eisdem certas concessit prerogativas quas in libro constitutionum cancellarie conscribi et annotari voluit et mandavit ; quarum prerogativarum tenor de verbo ad verbum sequitur et est talis.
Sanctissimus dominus noster dominus Johannes, divina providentia, Papa vicesimus tertius, idus decembris,/pontificatus sui anno tertio, paterna consideratione dijudicans precum summam instanciam carissimi in Christo filii Carolii regis Francorum illustris pro infrascriptis gentibus tenentibus suum regium parlamentum Parisius, et pro aliis, in eorum supplicationibus denotatis, ac studia fructuosa que gentes parlamentum ipsum regium Parisius tenentes pro statu et honore sancte Matris Ecclesie et Sue Sanctitatis assidua vigilancia impenderunt et impendere jugiter non tepescunt : volens eosdem apostolicis graciis, prerogativis et favoribus specialibus confovere, declaravit, statuit et ordinavit quod hac vice duntaxat ipsis gentibus actu tenentibus parlamentum regium Parisius, quorum nomina inferius denotantur, in assecutione beneficii seu beneficiorum quod seu que vigore graciorum eis per ipsum dominum nostrum factarum aut faciendarum expectant, nulli alii sive aliis sub quacuumque data pari vel majori qui ab eodem domino nostro sub quavis forma verborum gracias expectativas obtinuerunt prejudiciare valeant quovis modo, nec preferri debeant dominis cardinalibus et ipsius domini nostri familiaribus, domesticis continuis, commensalibus, felicis recordacionis Alexandri Pape quinti immediate predecessoris sui, sancte Romane Ecclesie cardinalium, in ipsorum Alexandri et cardinalium principalibus rotulis inscriptis sine actu ipsis cardinalibus similibus familiaribus eis in curia servientibus singulis duabus personis ecclesiasticis in rotulo conclavis inscriptis, que in conclavi in quo idem dominus noster fuit assumptus, eidem et singulis aliis in eo existentibus personaliter dominis cardinalibus servierunt, prothonotariis ac contradictarum audi-
tore, correctore, referendariis, subdiaconis, tribus acolitis, auditoribus Palacii Apostolici, scriptoribus litterarum apostolicarum, usque ad numerum duodecim in cancellaria nominandis, nepotibus dominorum cardinalium, fratribus, filiis, ac nepotibus regum, ducum, marchionum, comitum, ambaxiatoribus ipsorum regum, ducum ac comilum et eciam ‘ nunciis universitatum generalium studiorum ad ipsum dominum nostrum destinatis, qui ambaxiatores et nuncii personaliter se conspectui ejusdem domini nostri, et primos rotulos et principales ipsorum eidem presentaverunt et imposterum presentabunt, et quibus ambaxiatoribus per eumdem dominum nostrum de beneficiis vacantibus aut certo modo vacaturis non exlitit provisum nec mandatum provideri, et gracia sortita fuerit effectum et ipsorum regum, reginarum, dalphini, et singulis singulorum ducum videlicet Bituricensis, Burgundie, Aurelianensis, Britanie, Turonie, et Borbonii procuratoribus in Romana curia continue residentibus, familiaribus, domesticis actu et continuis serviciis insistentibus regum et uxorum eorumdem in principalibus suis rotulis inscriptis et quoad beneficia que in regnis ipsorum regum et dominiis eorumdem expectant et expeclabunt de cetero potioribus in datu duntaxat exceptis et qui omnes et singuli supra specificati singulariter singuli actu suis serviciis insistebant, ac qui familiares, veri domeslici et continui, commensales expressorum erant tempore dati rotuli predicti beneficiorum ecclesiasticorum capacibus et pro se ipsis, tantummodo et duntaxat exceptis illis eciam ambaxiatoribus et nunciis predictis et quibusvis aliis personis superius expressis, quibus forsan dominus noster fecit gracias expectativas ad duo vel plura beneficia, ad unam vel diversas collaciones sive virtute unius et ejusdem gracie, sive virtute diversorum graciarum quoad unum beneficium duntaxat per singulos vigore gracie et graciarum hujusmodi assequendarum quo autem ad aliud vel alia, eciamsi alias essent dictis gentibus parlamentum hujusmodi tenentibus preferendi ; noluit idem dominus noster eisdem prejudiciari nec quod eis preferantur et hanc prerogativam idem dominus noster eciam extendi voluit ad filios, fratres, ac nepotes infra scriptorum laïcorum tenencium parlamentum hujusmodi quorum nomina inferius
mR
denotantur, salvo et expresso reservato quod hujusmodi prerogativa filiis, fratribus, et nepotibus dictorum laïcorum non vendicet sibi locum contra Universitatem Parisiensem aut ejus suppositos denotatos in rotulo dicte Universitatis per ipsum dominum nostrum signato, sive eos qui ab eodem domino nostro gracias expectativas promeriti fuerint de Universitate ipsa hactenus obtinere. ,
Item ad omnem dubium submovendum declaravit et statuit quod in theologia ac decretis doctoribus, medicine et artibus magistris in rotulo Universitalis studii Parisiensis per eum signato descriptis, et in ipso studio tempore datoipsius rotuli actu et sine fraude per ipsam Universitatem presentibus reputatis et qui in eodem hujusmodi gradum et gradus receperint in assecutione beneficii seu beneficiorum predictorum nulli degentibus parlamenti prefali preferantur seu preferri debeant nisi clerici existant parlamentum hujusmodi actu tenentes Parisius sicut in prerogativa eidem Universitate concessa continetur. |
Item declaravit, voluit atque statuit quod prerogativa, indulta, privilegia, et alia supra concessa per ipsum dominum nostrum clericis et aliis superius et inferius denotatis intelligantur et intelligi debeant esse concessa hac vice duntaxat et non alias vel aliter ullomodo.
Item quod si contigisset aut contigeret in futurum prefatum dominum nostrum aliquibus archiepiscopis, clericis, administratoribus, abbatibus, vel quibusvis aliis personis ecclesiasticis vel secularibus concessisse vel de cetero concedere facultatem nominandi aliquas personas ad beneficia ecclesiastica obtinenda, ad collacionem, presentacionem, nominationem, vel quamwis alias dispositionem eorum vel aliorum pertinancia cum prerogaliva que tales nominati vel nominandi alteriis vicibus aut simpliciter auct oritate ipsius Domini nostri expectantibus preferrentur, talis prerogativa non noceat dictis consiliariis, nec eciam quatuor filiis dictorum presidencium, nec non filiis, fratribus et nepotibus tam clericorum quam laicorum eorumdem tenencium parlamentum hujusmodi nec magistro Nicolao de Ba ya !, diacono Cathalaumensis diocesis, licentiato in legibus, bacalario in decretis, et magistro in artibus inferius denotatis.
Hec sunt nomina clericorum tenencium Parisius regium parlamentum, quibus prerogative in eorum graciis expeclativis sunt concesse, videlicet :
Magister Johannes de Sanctoverano, Cathalaunensis diocesis, licentiatus in legibus et bacalarius in decretis, Caroli regis Francorum illustris consiliarius ac primus presidens in camera inquestarum dicti parlamenti,
Magister Guillelmus de Villaribus, Trecensis diocesis, licentiatus in legibus, dicti regis consiliarius ac eciam in dicta inquestarum camera presidens,
Magister Guillelmus de Salione, Lingonensis diocesis, in utroque jure licentiatus, dicti regis consiliarius,
Magister Johannes Garitelli, Bituricensis diocesis, in utroque jure licentiatus cum rigore examinis, dicti regis consiliarius,
Magister Johannes Andree de Claromonte, licentiatus in legibus et bacalarius in decretis, dicti regis consiliarius,
Magister Petrus de Ogero, Silvanectensis diocesis, in utroque jure licentiatus, dicti regis consiliarius,
Magister Johannes de Vitriaco, de Parisiis, licentialus in legibus, dicti regis consiliarius,
Magister Gualterius Poncii, de Morino, in utroque jure licentiatus, dicti regis consiliarius,
Magister Matheus Canuti, presbyter de Rhotomago, in utroque jure licentiatus, ac magister in artibus, consiliarius dicti regis,
Magister Johannes Mengin, Bituricensis diocesis, licenliatus in legibus, dicti regis consiliarius,
Magister Carolus de Vaudetar, de Parisiis, licentiatus in legibus, dicti regis consiliarius,
Magister Reginaldus Rabay, Remensis diocesis, in jure civili licentiatus, dicti regis consiliarius,
Magister Matheus de Bosco, presbyter de Rothomago, in utroque jure licentiatus, dicti regis consiliarius,
Magister Johannes Mauloue, de Parisiis, licentiatus in legibus, cum rigore examinis, ac bacalarius in decretis, dicti regis consiliarius,
Magister Nicolaus Fraillon, utriusque juris doctor, dicti regis in dicto suo parlamento consiliarius,
Magister Renulphus de Perucia, Lemovicensis diocesis subdiaconus, de nobili genere ex utroque parente procreatus, licentiatus in decretis et in jure civili bacalarius dicti regis consiliarius,
Magister Johannes Charreton, presbyter, legum doctor, archidiaconus Ripparie in ecclesia Suessionensi, dicti regis consiliarius,
Magister Adam de Baudribosco, presbyter, in utroque jure cum rigore examinis licentiatus ac magister in artibus, dicti regis consiliarius, ,
Magister Guillelmus de Launoy, Rothomagensis diocesis, de nobili genere procreatus, licentiatus in legibus et bacalarius in decretis, dicti regis consiliarius,
Magister Guillelmus de Gyaco, Eduensis diocesis, in legibus hicentiatus cum rigore examinis et bacalarius in decretis, presbyter, dicti regis consiliarius, ‘
Magister Stephanus Gaufridi, Senonensis diocesis, licentiatus in legibus et bacalarius in decretis, dicti regis consiliarius.
Magister Hector de Brossignaco, de nobili genere ex utroque genere procreatus, licentiatus in legibus et bacalarius in decretis cum rigore examinis, dicti regis consiliarius,
Magister Johannes Tarenne de Parisiis, licentiatus in legibus et bacalarius in decretis, dicti regis consiliarius,
Magister Nicolaus Potini, Biluricensis diocesis, licentiatus in legibus, dicti regis consiliarius,
Magister Guillelmus Guerini, Trecensis diocesis, magister in artibus et licentiatus in legibus ac bacalarius in decretis, dicti regis consiliarius,
Magister Philippus de Rullyaco, de Parisiis, filius defuncti Domini Jacobi de Rullyaco quondam militis in dicto parlamento presidentis, licentiatus in utroque jure, dicti regis consiliarius,
Magister Jacobus Braulardi, de Cathalauno, licentiatus in utroque jure, dicti regis consiliarius,
Magister Gerardus Perriere, presbyter, licentiatus in legibus et dicti regis consiliarius,
Magister Clemens de Falcambergà, Ambianensis diocesis, in utroque jure licentiatus in legibus, dicti regis consiliarius,
Magister Petrus Johannis, de Parisiis, licentiatus in legibus, dicti regis consiliarius,
Magister Johannes de Mailly, licentiatus in legibus, ac ex nobili ac militari genere procreatus, dicti regis consiliarius,
Magister Philippus Le Bègue, de Parisiis, licentiatus in legibus et bacalarius in decretis, dicti regis consiliarius,
Magister Petrus Le Jay, licentiatus in legibus, baccalarius in decretis, Meldensis diocesis, dicti regis consiliarius,
Magister Nicolaus de Baya, diaconus Cathalaunensis diocesis, licentiatus in legibus et bacalarius in decretis ac magister in artibus, |
Magister Philippus de Boscogilloudi superadditus de mandato Domini nostri, XIe julii, anno quinto, Bononie.
Sequuntur nomina filiorum laïcorum tenencium parlamentum regium Parisius videlicet, Jacobus Maugerii, Johannes de Nanthodoro, Philippus du Drac, Philippus de Nanthodoro, Petrus Fabri filius Petri Fabri superadditus primis qualuor filiis presidencium; Nicolaus de Longolio, Petrus Mercatoris, Girardus de Biencuria, Guillelmus de Celseto, Nicolaus Mercatoris, Johannes Thiessardi, Johannes Genciani, Nicolaus de Gardo, Guillelmus de Beszva, Petrus de Longolio, Robertus Fabri, Nicolaus Candelli, Guillelmus Porchierii, filii laïcorum consiliariorum, Guido de Castro-Persio, Petrus de Pilorio, Germanus Purserii nepotes laïcorum.
Advisata per curiam parlamenti danda reverendissimo patri Domino Alamanno cardinali Pisano ut super hiis dignetur scribere Domino nostro Pape :
Primo quod nominaciones concesse per Dominum nostrum Papam Regi pro familiaribus suis non noceant graciis factis dominis curie parlamenti tam clericis quam laicis ac filiis, fratribus et nepotibus eorumdem prout cavetur in quodam articulo prerogalivarum concessarum eidem curie, vel proul fuit alias factum per predecessores dicti Domini nostri Pape, quod in dictis nominationibus concessis Regi comprehendantur Domini de dicta curia parlamenti. attentis pauco numero et sialu personarum ac prerogativa officii et gradibus suis, et quod primitus nominentur illi de curia prout rationabile videtur et alias observatum est, saltem post quatuor
clericos magistros Requestarum Hospicii Regis, confessorem et elemosinarium Regis. — Concessum ut hactenus concessum fuit per bullam Clementis septimi in sua obediencia nuncupati. Item quod curia possit habere litteras prerogativarum sibi concessarum que faciant fidem in judicio et extra. — Concessum quod ponantur et dentur in cancellaria sub sigillo domini vice cancellarii vel regentis Cancellariam, — et quod in eisdem prerogativis Domini laïci et alii positi loco eorum et aliorum dominorum clericorum prout fuit communiter observatum tempore aliorum summorum Pontificum. Concessum de filiis eorum omnium et de contentis in cedula directa per dominum cardinalem Pisanum Apostolice Sedis nuncium qui sunt numero quatuordecim ;
Item quod mittantur ad cancellariam, alie prerogalive que non fuerint misse ad ipsam cancellariam, que sunt registrate penes dominum Franciscum de Montepoliciano, quarum copia inferius est inserta et in libris cancellarie scripta. — Concessum quod mitlantur que misse non sunt vel expediantur littere ipsorum secundum exigenciam prerogativarum ipsarum.
Item quod domini laici habeant pro eorum liberis et liberis liberorum suorum datam rotuli dicti Domini nostri Pape, qui sunt pauci in numero. Concessum pro supra et infra scriptis; et eciam pro filiis laicorum qui non sunt presidentes, concessum quod habeant datam VIII kalendas junii, et observetur quam nunc habent illi de Curia Parlamenti quoad omnia beneficia que expectant.
Item quod habeant prerogativam clericorum dicte curie quoad unum beneficium absque personatu vel dignitate in ecclesia cathedrali. Item quod illi qui erant tempore coronationis Domini nostri Pape consiliarii Regis in dicta Curia, qui non sunt scripti in dictis prerogativis et qui erant de consiliariis clericis tempore coronationis Pape, gaudeant prerogativis predictis ac si nominati essent in dictis prerogativis respectu graciarum expectativarum per Papam sibi concessarum eciam extra Rotulum, dicte curie ; illi eciam qui post presentacionem dicti rotuli vel supplicationis regis pro dicta curia fuerant recepti similiter gaudeant graciis et preroga-
tivis ante dictis, et eorum loco nominati. — Concessum et in specie pro duobus videlicet Domino Nicolao de Ordeomonte et magistro Philippo de Boscogillondi.
Item quod si Dominiipsius curie velint, possint, et debeant nominare loco suo aliquos suos liberos, fratres, nepotes, vel consanguineos, loco illorum mortuorum quos prenominaverant et qui gracias suas non levaverant. — Concessum.
Item quod Dominus noster Papa dignetur declarare quod exceptuati in dictis prerogalivis non habeant per dictas prerogativas majus privilegium, contra dictos de curia quam habebant ante tempus concessionis earumdem prerogativarum, cum dicte prerogative fuerint concesse duntaxat in favorem curie predicte et non diclarum personarum exceptuatarum, ita quod dicte persone exceptuate remaneant dunlaxat in disposicionem juris communis cum dictis de curia, alias enim dicte prerogative non afferrent emolumentum dictis de curia sed detrimentum quod est et esset contra intencionem Pape. — Concessum, servato lamen effeclu excep-
tionum.
Item dignetur concedere quod domini presidentes videlicet magister Petrus Fabriet magister Johannes de Vaily qui fuerunt facti presidentes dicte curie postconcessionem dictarum prerogativarum et graciarum habeant pro eorum liberis gracias et prerogativas concessas aliorum dominorum presidencium liberis et perinde valeant ac si tales extitissent tempore dato. — Concessum quod isti et alii filii presidencium habeant prerogativas per omnia sicut clerici curie Par-
lamenti.
Item declarare ut domini Sancte Ecclesie cardinales non possint acceptare vigore graciarum suarum expectativarum aliquam prebendam sive dignitatem, saltem in prejudicium dictorum de curia Parlamenti. — Concessum quod locum sibi vindicet in graciis expectalivis concessis et concedendis ipsis cardinalibusce ertum valorem seu summam continentibus, in aliis autem non.
Nomina positorum loco dominorum in ultima cedula curie Parlamenti directa per dominum cardinalem.
Jacobus Maugerii, clericus Parisiensis, filius primi presidenis, |
Johannes de Nathodoro (sic), clericus Parisiensis, filius secundi presidentis,
Johannes de Vaily, clericus Parisiensis, filius quarti.
Istis dicitur esse provisum :
Nicolaas de Longolio, magister in artibus, filius magistri Johannis de Longolio primi consiliarii post presidentes,
Philippus Bracque, clericus Parisiensis, loco magistri Reginaldi de Monte Sancti Eligii consiliarii,
Girardus de Biencuria, clericus Parisiensis, filius magistri Nicolai,
Guillelmus de Celseto, clericus Parisiensis, filius magistri Guillelmi,
Frater Egidius de Jou, presbiter religiosus monasterii Kariosfen ? nepos magistri Petri Buffière consiliarii laïci, qui non prejudicat Universitati,
Nicolaus Mercatoris, clericus Parisiensis, filius magistri Andree Mercatoris,
Johannes Thiessardi, clericus Parisiensis, filius magistri Theobaldi Thiessardi,
Johannes Genciani, clericus Parisiensis, filius magistri Odardi Genciani,
Guillelmus de Bezva, clericus Parisiensis, filius magistri de Bezva,
Guillelmus Porcherii, clericus Parisiensis, filius magistri Johannis Porcherii.
Nos igitur Paulus notarius et regem prefatus, ne de prerogativis et articulis preinsertis apud quempiam valeat hesitari, volentes perhibere testimonium veritati eas et eos de speciali mandato prefati domini nostri Pape de verbo ad verbum hiis nostris presentibus et patentibus litteris ad opus omnium et singulorum supra nominatorum inseri et eciam annotari fecimus, ipsosque litteras nostri sigilli jussimus appensione muniri.
Datum Bononie in domo habitationis nostre sub anno a Nativitate Domini millesimo quadringentesimo quartodecimo indictione septima, et die duodecima mensis septembris,
Pontificatus domini nostri Domini Johannis Pape vicesimi
tercii anno quinto.
BARONTUS.
Collectio facta est.
