LETTRE DE SAINT IG?(ACE AU DUC ALBEKT DE BAVIÈRE

Postqiiam fel. mem. Willielmus clarissimus pater Tuae Excellentiae de instituendo coUegio nostro cuin Summo Pontifice egit et ad ejus fundamenta jacienda duos è nostris theologis ab eodem obtinuit, fuimus nos ac sumus in eâ animi sententia, ut si collegiura ibidem erigeretur, ut multitude congrua scholasticorum nostrorum ali possit, non solùm in facultate theologica, verùm etiam in aliis, quœ tbeologise subserviunt, logicis nimirùm «t physicis scientiis et aliis humanioribus tàm latinis quàm graecis et hebraicis litteris professores ad communem utilitatem constituerentur, qui bus non satis esset suas lectiones prœlegere, imo etiam curara peculiarem profec.ùs in doctrina et moribus christianis haberent, et non tam doctos sed et pios ac bonos effîcere sucs auditores satagerent.

Quamvis enim, quod ad litteras uttinet, scopus sit theologica facuitas, parùm esse ducimus ad eam propemodum expulsam à tota Gejraania restituendam praeparare, nisi etiam auditores prseparentur ; auditores inquam qui et voluntate propensi sint ad ScPbram banc doctrinam avide et dévote capessendam, et intellectu inferioribus scientiis exculto ad proficiendum in eadem sint idonei. At quotusquisque ex auditoribus thcologiœ, qui Ingolstadii sunt, sic erit dispositus? Audio oranino, quod sine dolore non scribo, rarissiraos esse, quibus non alterum, si non utrumquc desit : vel enim theologiam non amant, vel certè ad profîciendam in eu solida inferioriim facuitatum non habent fundamenta.

l'iÙCES .UriTIflOATIVKS 477

Ideo ad instauranda studia theologiae consilium nostrum hoc erat, et etiam serenissimo régi Roraanorum significandum curavi, ut pro more aliorum nostrorum collegiorum primo quidem litterarum humaniores constituerentur lectores, qui juventutem in latinis, grœcis et hebraicis prœlectionibus et scholastico exercitamento excolerent. et eosdem ad pietatem morum praedicatione et sacramentorum usu et vitœ etiam exemplo formarent. Cùm autem provectiores essent in humanioribus litteris, et satis justa multitude ad artium cursum inchoandum esset ; tune et nos prceceptorem in dialectica, et sequentibus annis in philosophia daremus, ità ut singulis annis à litteris humanioribus aliquamultitudo ex eruditioribus ad logicen. et ex eâ ad altiores philosophiae partes posset conscendere.

Erit autem ea cura inter primas omnibus his proeceptoribus, ut obiter igniculos quosdam animis juvenum insérant, ut ad theologiae amorem magis atque magis incalescant et inflammentur, et ad eam. ut aliorum studiorum finem, magno cum desiderio, antequàm perveniant, anhelent. Postquam autem philosophiœ cursus absolutus fuerit, tune demùm, qui absolverint, cursum theologia? numéro, si fieri potest, non pauci, afFectu voluntatis propensi. inferioribus disciplinis exculti, ingredientur, et iis ipsis doctores providere. sub quibus serio theologiœ dent operam, et in eadem se exercendo non médiocres progressus faciant, curabimus,

Sic fierit, lllus, Princeps, divinà aspirante gratià, ut post paucos annos plurimi theologi et egregiè in eà facultate et aliis inferioribus exercitati, heereticis resistere et catholicos confirraare et cum fructu spirituali concionari et animarura curam agere per omnialocaBavariaepossent, etseminarium inexhaustum quodam modo Ingolstadii esset doctorum et piorum hominum, etQoreret ea Universitas erudilionis et virtutam ornamentis ; non enim minor cura vitre formandff' quàm doctrinao parandae in nostris coUeffiis solet...

478 LE p. CLAUDE LE JAY

Ut autem redeam ad doctores, de quibus T. E. petit, an aliqui mitti possint, sanè initio veris sequentis decera vel duodecim scholasticos, velut coUegii fundamenta, mittere potero, inter quos erunt qui humaniores litteras doceant, ubi autem non pauci fuerint Ingolstadii ex auditoribus humanitatis idonei adphilosophise cursum instituendum, alios ad id magistros mittendos curabimus. Demùm, erecto collegio, mihi persuadée doctorum copiara, qui gratis et ex verâ charitate juventutem excolant, minime defuturam.

Impresentiarum autem theologos doctores alios mittere, si vei maxime vellemus, non possemus ; pro messis enim magnitudine operarios habemus perpaucos, adeo ut cùm intra mensem duodecim Pisas, totidem Neapolim missuri sumus scholasticos, vix quatuor sacerdotes, ut bini in loco praedicta cum scholasticis mittantur, invenire possimus. Partira enim missionibus Summi Pontificis, partim collegiis nuper erectis, cujusmodi non pauca a duobus annis sunt, Societas nostra valdè exhausta est. Qiiando tamennecesse fuerit studiis Ingolstadii, pro nostro modulo, non deerimus, et obsequio T. E. Princeps Illus. , libentissimè ad gloriam Dei nos impendemus.

Det omnibus gratiam summa et infinita Dei bonitas ad cognoscendam volimtatem suam et eamdem perfeetè cxequendam. Amen.

Roma, in domo Societatis Jesu, 22 septembr. ann. 1551.

;Genelli, Dos Leben des Heili'y. Ignatim. — P. just. n. LUI, p. 500 et suiv.)

riKCKS .IL'STIFICATIVES 479