X BIBLIOGRAPHIE
Dedicatio ecclesiae S. Mariae de Caritate a Paschali II papa peracta anno 1107
(Hec. dea histor. de France, t. XIV, p. 120-121). Eadmer, Historiae novorum (Rec. des histor. de France, t. XI, p. 192-194 ;
cd Hule dans : Collectiim du maître des rôles, Londres, 1884). Ekkehahu u'Auha, (llironicon Urspergense [Monumenla Germaniae historica,
Scriptorea, t. VI, p. 265-267 ; Hist. occid , t. V, p. 1-40). Exordium magnum Cisterciensis ordinis, aiutore Stéphane abbate (Hec. des
liistor. de France, t. XIV, p. 109 113). Florent de Worcrstkk, Chronicon a (^lir. n.-1117 {Hec des hif>tor. de France,
t. XIII, p. 124-134 ; Moniimenta Germaniae historica, Scriptores, t. V, p. 564-
FoLCHKR DE (Chartres, Gesta Francorum Jérusalem expugnantium (Hist. oaid.,
t. III, p. 311-485]. - Historla Hierosolymitana (Hist. occid., t. III, p. 545-
Foulque le Réchin, Historiae Andegavensis fragmentum [Hec. des histor. de
France, t. XI, p. 137-138, et t. XII, p. 491-492 ; Marchegay et Salmon, Chroniques d'Anjou, p. 375-383).
Galon, abbé de Saint-Arnoul de Metz, Epistolae VII (Migne, Patr. lat , t. CL,
col. 875-884).
Genealogiae comitum Flandrensium (Hec. des histor. de France, t. XI, p. 388-
392 ; Monumenta Germaniae historica, Scriptores, t. IX, p. 302-336). Genealogiae ex chronicis Hainoensibus [Rec. des histor. de France, t. XI,
Geoffroy Malaterra, Historia Sicula (Muratori, Scriptores rerum Italicarum,
t. V, p. 547-603 ; Hec. des histor. de France, t. XIII, p. 726). Geoffroy de Vendôme, Epistolae [Rec. des histor. de France, t. XV, p. 270-
Gervais, archevêque de Reims, Epistolae (Rec. des histor. de France, t. XI,
p. 98 et suiv.).
Gervais de Tilbury, Otia imperialia (Hec. des histor. de France, t. XI, p. 317 ;
Monumenta Germaniae historica, Scriptores, t. XXVII. p. 363-394). (îesta comitum Barcinonensium ac regum Aragoniae, a quodam monacho Rivi-
pullensi scripta(Rec. des histor. de France, t. XI, p. 289-291, et t. XII, p. 375-
Gesta consulum Andegavensium (Hec. des histor. de France, t. XI, p. 265,
t. XII, p. 295 ; Marchegay et Salmon, Chroniques des comtes dWnjou, p. 34-
Gesta dominorum Ambasiencium {Hec. des histor. de France, t. XI, p. 256, et
t. XII, p. 504 ; Marchegay et Salmon, Chroniques des comtes d'Anjou, p. 158-
Gesta episcoporum Cameracensium (Monumenta Germaniae historica, Scriptores, t. VII, p. 393-510j.
Gesta, episcoporum (^enomannensium [Hec. des histor. de France, t. XI. p. 135-
137 et, t. XII, p. 539-557).
Gesta episcoporum Leodiensium [Monumenta Germaniae historica, Scriptores,
t. XXV, p. 1-129).
Gesta episcoporum Virdunensium (Rec. des histor. de France, t. XI, p. 249-
252 ; Monumenta Germaniae historica, Scriptores. t. IV, p. 36-51).
lUBLIOGRAl'HIE xi
(iesta (laufridi, (^onstantiensis tpiscopi i /{ff. des histor. de France, t. .\i\ ,
p. 7(3-80 ^ Gesta Pétri, Albaiiensis episcopi, Apostolicae sedis legati {Hcc des histor. de
France, t. \IV, p. 47-49i.
Gesta Selieri, abbatis (lalmosiacensis [Hcc. des fiislur.de France, t. XIV, p. 125-
Gii.BKRT UK MoNs, Gluoiiicon Hasnoiiiense {liée, des histor. de France, t. XIII,
p. 542-580 ; .Monumenla Germuniac historien, Scriptores, t. XXI, p. 490-001'. Ghkgokii VII papae epistolarum registrum (Jaffé, bibliolheca rerum Germanica-
rum,t. II, .Monumenta Grcgoriana .
GuiBERT DE NoGENT, Dc vita mca (Ed. Bourgin dans Coll. de textes pour servir
à l'étude et à l'enseii^nenient de l'histoire). Glillaume Gouelle, Cluonique d'origine sénonaise dite de Guillaume Godelle
[Hec. des histor. de France, t. XI, p. 282, et t. XIII, p 671 -..Monumpnta Ger-
maniae historica, Scriptores, t. XXVI, p. 195-198). Guillaume de Jumièges, Historia Normannorum {Hec. des histor. de France,
t. XI, p. 34-58, et t. XII, p. 570-585; .\lonun\enla Germaniae historica, Scriptores, t. XXVI, p. 4-11).
Guillaume de Malmesbuhy, De gestis regum Anglorum libri quinque {Ktc. des
histor. de France, t. XI, p. 173-191, et t. XIII. p. 1-20 ; Monumenta Germaniae historica, Scriptores, t. X, p. 452-484; éd. Stubbs, 2 vol. in-8o, dans
Collection du maître des rôles. Londres, 1887-1889). Guillaume de Poitiers, Gesta Guillelrai ducis iRec. des histor. de France, t. XI,
Guillaume de Tyr, Historia rerum in partibus transmarinis gestarum, 1095-
1184 {Hec. des histor. de France, t. XII, p. 517-519). Guimanui liber de possessionibus S. Vedasti {Monumenta Germaniae historica,
Scriptores, t. XIII, p. 710-715).
Hariulf, Chronicon Centulense éd. Lot dans Coll. de textes pour servir à
l'étude et enseignement de l'histoire .
Henri de Hunti.ngton, Historia Anglorum [Hec. des histor. de France, t. XI,
p. 206-212, et t. XIII, p. 30-37; éd. Arnold dans Coll. du maître des rôles,
Londres, 1879). — Epistola ad Walterum de contemptu mundi Hec. des histor.
de France, t. XIV, p. 267 ; éd. Arnold, p. 295-320). Herimax de Tournai, Liber de restauratione S. Martini Tornacensis )Iouu-
menta Germaniae historica, Scriptores, t. XIV, p. 274-317). Historia de via Hierosolj'mis ou Tudebodus continuatus et imitatus yliisl. occid.,
t. III, p. 169-229 .
Historia Francorum, auctore anonymo iRec. des histor. de France, t. XI,
Historia Ilasnouensis monasterii {Monumenta Germaniae his'orica, Scriptores,
t. XIV, p. 149-158).
Historia monasterii novi Pictavensis {Rec. des histor. de France, t. XI, p. 118-121). Historia pontificum et comitum Kngolismensium {Rec. des histor. de France,
t. XI, p. 263, et t. XII, p. 393-400 . Historia rcgum Francorum monasterii .S. Dionysii ou .Vbbreviatio gestorum
regum Francorum {Rec des histor. de France, t. XI, p. 513; Monumenta Germaniae historica, Scriptores, t. IX, p. 395-406 1.
xii BIBLIOGRAPHIE
Hugues ue Die, Epistolae :7?^c. dea hlstor. de France, t. XIV, p. 1~1-1[)~; Migiie,
Patr. lat., t. CLVII, p. 507-528).
Hugues de Flaviony, C.hronicon Virdunensc scii l'Iaviiiiaceiise a (]Iir. n -1102
{Rec. des hislor. de Fiance, t. XI, p. 142-147, et t. XIII, p. G17-628; Monumenta
Germaniae historien, Scripturex, t. VIII, p. 288-502. Hugues de Fleuhy, Historia modernorum rcgum Fraiicoriim ou Historia nova
Krancorum {Monumenta Germaniae hi^lonca, Soiplores, t. IX, p. 37C-395) Hugues i.k Poitkvin, Origo et Iiistoria hrcvis comitum Niverneiisiiim (Labbe,
liibl. nov. mss., t. 1, p. 31)9-400 ; liée, des liiitor. de France, t. XI, p. 281, et
t. XII, p. 316).
Ingulfe. abbé de C.koyi.ano, Historia seu dcscriplio abbatiae C.ioylendensis ab
a. 020-1091 ^/?fc. dea histor. de France, t. XI, p. 153-157^ Inquisitio circa comitatum (".arcassonne quomodo pervenerit ad comités Harci-
nonenses [liée, des hislor. de France, t. XII, p. 374-375). Jean de Bkze, Chronicon Besuense (éd. Bougaud dans Analecta Divionensia,
Dijon, 1875, in-8 ; Rec. des histor. de France, t. XI, p. 203, et t. XII, p. 307). Jean, abbé de Fécamp, Epistolae (Migne, Patr. lat., t. CXLVII, col. 463-476). Jean de Marmoutieiî, Historia abbreviata consulum Andegavensium (Marchegay
et Salmon, Chroniques des comtes d'Anjou, p. 351-363i. Jean d'Yprks, C.hronicon vSithiense (Rec. des histor. de France, t. XI, p. 380-
384; Monumenta Germaniae Idstorica, Scriptores, t. XXV, p. 747-780). Lambert d'Ardres, Historia comitum Gbisnensium et Ardensium dominorum
ab a. 800-1213 {Rec des histor. de France, t. XI, p. 295-307, et t. XIII. p.424-
441; Monumenta Germaniae historica. Scriptores, t. XXIV, p. 557-()42). Lambert, évêque d'ARRAS, Epistolae {Rec des histor. de France, t. XIV, p. 178-
207 ; Migne, Patr. lat., t. CLXII, col. 647-702). Lambert de Hersfeld, Annales abo. Chr. — 1011 {Rec. des histor.de France, t. XI,
p. 59-69; Monumenta Germaniae Idstorica, Scriptores, t. V, p. 134-263 . Lanfranc, archevêque de Cantorbérv, Liber de corpore et sanguine Domini
adversus Berengarium Turonensem (Migne, Pair, lat., t. CL, col. 407-442). Marbod, évêque de Rennes, Epistolae (Migne, Patr. lat., t. CLXXI). Marianus ScoTis.CJironicon ab o. Chr. — 1082 {Monumenta Germaniae historica,
Scriptores, t. V. p. 495-562).
Miracula S. Adalhardi, abbatis Corbeiensis (Monumenta Germaniae historica,
Scriptores, t. XV, p. 860-865).
Miracula S. Agili liesbacensis {Monumenta Germaniae historica, Scriptores,
t. XV, p. 866).
Miracula S. Audoeni {Ac.ta Sanclorum, Augiisti, t. IV, p. 825-840). JNIiracula S. Marculfi, abbatis Nantensis {Rec. des histor. de France, t. XIV,
Miracula S. Baymundi confessoris Acla Sanclorum, Jalii. t I, p 68((-686^. Narratio controversiae inler capitulum S. Martini Turonensis et Badulphuni,
ejusdem urbis archiepiscopum {Rec. des hislor. de France, t. XIV, p. 459-
NicoLAi II papae epistolae (Migne, Patr. lat., t. CXLIII, col. 1301-1362). NoTCHKR, abbé d'ALXviLi.EUS, Libelius de veritate reliquiaruni S. Helenae, ma-
tris Olonstantini magni ^llec des histor. de France, t. XIV, p. 89-90; Acta
sancloru)n ord. s. liencd., saec. vi, 2' part., p. 154).
BIBLIOGRAPHIR xm
Notitia de calumnia Hotonensium monachorum super ecclcsia S. Salvatoris de
Hairiaco. 1062 (liée, des liistar. de Franee, t. XIV, p. 149-153). Notitia de consecratione altaris C.arrofensis monasterii ah Urhano II papa facta
aiino 1090 (/i<?c. des liislor. de Fiuuce, t. XIV, p. 102-103) . Notitia de consecratione altaris (Lluniacensis et immiinitate hujus loci ab
Urbano II papa sancita, 1095 iKec. des histor. de France, t. XIV, p. 100-
Notitia de ecclesia (Ihahanniarum Majori monasterio adjudicata anno 1090 (Rcc.
des histor. de Franee, t. XIV. p. 119-120 . Notitia de ecclesia F'ilgerarium quomodo in possessionem Majoris monasterii
devenerit a. 1096 Hec. des histor. de France, t. XIV, p. 145-147'. Notitia de ecclesia S. Eugenii de Viancio scripta ab anonyme .Mbiensis ecclesiae
canonico (HfC. des hislor. de France, t. XIV, p. 49-52\ Notitia de fundatione monasterii Silvae Majoris ab ipso B. Geraldo condilore
conscripta {Hec. des histor. de France, t. XIV, p. 45-46 ; Acla ianclorum ord.
S- Bened., saec. vi, 2 part., p. 868). Notitia definitionis inter monachos S. Victoris Massiliensis et Psalmodienses
{Hec. des histor. de France, t. XIV, p. 104-106). Notitia synodalis definitionis pro immunitate coenobii Cluniacensis (Hec. des
liistor. 'de France, t. XIV. p. 233-234 . OanKitic Vital. Ilistoria ecclesiastica (Ed. Leprévost et Delisle, Paris, 1838-
1855. 5 vol. in-8 .
Ordo ad benedicendum ducem .\c|uitaniae [Hec. des histor. de France, t. XII,
Ordo qualiter Philippus I in rcgem coronatus est anno 10r>9 iHcc. des histor. de
France, t. XI. p. 31-33j.
Origo comitum Andegavensium {Hec des hislor. de France, t. XII. p 534-
Paschalis II papae epistolae {Hec. des histor.de France, t. XV, p. 16-63; Migne,
Patr. lat., t. CLXIII, col. 31-448).
Paul dk Bkiimu-d, Vita Gregorii Acia sanclorum, Maii, t. VI, p. 113-143). Petki Damiam iter Gallicum (Migne, Pair, lat., t. GXLV, col. 865). Pii;rre Béchin, Chronicon, 1-1137 (Salmon, Recueil des chroniques de Touraine,
Placitum inter Norgaudum. .\eduensem episcopum et Cluniacenses coram
Milone, H. K. legato. a 1103 Hec. da^ histor. de France, t. XIV, p. 117-118 . Hadil ToRTAiRK, Miracula S. Benedicti, 1. VIII Acta sanctoriim ord. S. Bened.,
saec. IV, 2"^ part., p. 390-424 ; éd. de Certain, p. 277-356 . Helatio victoriae per Fulconem, Andegavensium comitem, de (Juillelmo, Picta-
viensi comité, reportatae a. 1074 [Hec. des histor. de France, p. 29-31). Hksalu, archidiacre de Saint-Malrick d'Angkrs, Chronicon brève a- 320-1075
{Hec. des histor. de France, t. XII, p. 478-479; Marchegay et Mabille, Chroniques
des éijlises dWnjoit, p. 3 16; Halphen, Hecueil d'annales anijevines et vendô-
inoises, p. 80-90).
HicHARD de Cll'nv ou de Poitiers. Chronicon ab. O. C. — 1172 Hec. des histor.
de France, t. XI. p. 285, et t. XII p. 411-421 ; Monumcnt'i (iennaniae hislorira,
Scriptores. t. XXVI, p. 76-86 .
HoBERT DE Reims, Hierosoljmitana^expeditio {llist. occid..t. III, p. 717-882).
XTV BIBLIOGRAPHIE
Robert de Saint-Marif.n d'Auxf.rre, Chronicon — 1211 (Rec. des histor. de
France, t. XII, p. 289-299 ; Monumenla Germaniae historica, Scriptores,
t. XXVI, p. 226-276).
SiGEBERT DE (lEMBLOux, CJiroiiographia, 381-1112 {Monumenta Germaniae historica, Scriptores, t. VI, p. 300-374).
SiMÉON DE DuRHAM, Ilistoria regum Anglorum (Rec. des histor. de France, t. XIII,
p. 79-91 ; éd. Arnold, dans Collection du martre des rôles, Londres, 1882). Simon, abbé de Saint-Bertin, Gesta abbatum S. Bertini Sithiensium, 1021-1145
[Monumenta Germaniae M storica, Scriptores, t. XIII, p. 635 663;. Stauropegia ab Urbano II a. 1096 facta ad inchoandam ecclesiam S. Nicolai
Tarasconensis (Rec. des histor. de France, t. XIV, p. 103-104). SuGER, Vita Ludovici régis (Ed. Molinier dans Coll. de textes pour servir à
l'étude et à renseignement de l'histoire). Translatio S. Germani Parisiensis, 1061 {Rec des histor. de France, t. XIV,
p. 24 ; Acta sanctorum ord. S. Bened., saee. m, 2c part., p. 122'. Translatio S. Romani (Acta sanctorum, octobris,t. X. p. 84-85). Urbani II papae epistolae (Rec. des histor. de France, t. XIV, p. 688-762). Versus cujusdam monachi carpentis quendam abbatem nomine Yvonem (Xeues
Archiv.l t. XXI, p. 761-769).
Vita S. Arnulfi, episcopi Suessionensis (Acfa sanctorum ord. S. Bened., saee. vi,
2'" part., p. 505-555; Rec. des histor. de France, t. XIV, p. 52-62). Vita S. Benedicti, abbatis Cluseusis [Monumenta Germaniae historica, Scriptores, t. XII, p. 196-208).
Vita S. Bernardi, abbatis Tironensis [Acta sanctorum, aprilis, t. II, p. 222-
Vita S. Galterii, abbatis S. Martini juxta Pontisaram [.-icta sanctorum, aprilis,
Vita S. Geraldi, abbatis, fundatoris monasterii Silvae Majoris in Aquitania [Acta
sanctorum, aprilis, t. I, p. 414-423).
Vita S. Gernaari, abbatis Flaviacensis (Acta sanctorum, septemhris, t. VI,
Vita S. Gervini, abbatis Centulensis [Acta sanctorum ord. S. Bened., saee. vi,
2« part., p. 319-337).
Vita B. Giraldi de Salis, confessoris [Acta sanctorum, octobris, t. X, p. 251-
Vita S. Godefridi, Ambianensis episcopi {Rer. des histor. de France, t. XIV,
Vitae S. Hugonis, monacbi Cluniacensis (Migne, Patr. lat., t. CLIX, col. 857-
894; Rec. des hislor. de France, t. XIV, p. 70-73^. Vita B. Joannis, episcopi Teruanensis (Rec. des histor. de France, t. XIV, p. 238-
240; .Monumenta Germaniae Itistorica, Scriptores, t. XV, p. 1136-1150 . Vita B. Lanfranci, Cantuariensis archiepiscopi, auctore Milone Crispino, Bcc-
censi monacho [Rec. des histor.de France, t. XIV, p. 31 ; .\cta sanctorum ord. S. Bened., sacc. vi, 2" part., p. 635 659). Vita S. Lieberti, episcopi Ciuncracensis (Acta sanctorum, junii.t. IV, p. 585-
606; Monumenta Germaniae historica, Scriptores, t. VII, p. 489-497i. Vita S. Macharii [Monumenta Germaniae historica, Scriptores, t. XV, p. 614- 616).
BIBLIOGRAPHIE xv
Vita et miracula S. Pctri de (Ihavanoii {Acta sanrtorum, seplemhris, t. III,
N'ita S. Romanae virginis {Hcc. des histor. de h'rancr, t. .\1\', p 29 ; .\cta sanc-
torum, octobiis, t. II, p. 137-140).
Vita B. Simonis Crespeiensis [Rec. des liistor. de France, t. Xl\\ p. 37-40 ;
Un umentu Germaniae ftistoiica, Scriptores, t. XV, p. 9U3-906 . Vita Thcoderici, abbatis Andaginensis (.]tonuincnla Germaniae historica, Scrip-
torç>!, t. XII, p. 30 57;.
Vita S. Wulstani, Wigorniensis episcopi {Acla sanctorutn ord. ^'. Bened-, saec. vi,