‹ Le soulèvement des travailleurs d'Angeleterre en 1381Chapitre 263 sur 333 · Le n° 4 a été supprimé · texte numérisé non relu

Le n° 4 a été supprimé

3. ('... cum rotuli de nominibus personarum in eodem comitatu commorancium, necnon indenture et allé evidencie coUeccionemdicti subsidii tangentes, per comunltates comilatus predicti, temporibus (corr. : temporel cpio ipse ibidem insurrexerunt, contra eorum voluntatem combusta fuerunt... 0 Ces destructions de titres et de rôles ont eu lieu, en partie au moins, avant le départ des rebelles pour Londres. Voyez notre /«//■oc/uc//oaî.

4. «... cum omnia rentalia, feodaria et alia memoranda maneriorum et doniiniorum... archiepiscopatus predicti, per que firme, redditus, sérvicia et alia proficua cidfm archiopiscopatui perlinencia de jure soivi debeanl et levari, per certes malefaclores in insurreccionibus quorumdam rebellium noslrorum nuper conlia nos et paccm nostram faclis, combusta, cassata penitus fuerinl et .■ulnulliitu... »

l'UEMir.HS TI'.OCBr.ES EN KENT ET EN ESSEX 189

autres de conlraindre les tenanciers et habitants des manoirs et domaines susdits à reconstituer exactement ces titres et à les donner à l'archevêque.

Pat. Q Bic. II, part. 1, m. 33(7.

Assises tenues à Canterbury en 13(S3. Dans un procès entre Agnès, veuve de John Tcbbe, de Canterbury, et John Cheseman, il est dit que les titres de ladite Agnès ont été brûlés pendant Tinsurrection qui a eu lieu vers le 13 juin 1381 *.

Assize ?-olls. Divers coiinties, N. 2. 29. 4, m. l' d.

1381, 23 août, Eltham. — Le roi mande au bailli de Canterbury de surseoir, jusqu'à la réunion du prochain parlement, au procès pendant entre John Spicer et Robert Gygour, si les titres duditJohn Spicer ont été véritablement détruits par les rebelles, comme il l'assure.

Chus, o liic. II, m. 38 J.

Essex. — William Roger, de South-tlckendon, et John Smyth, de Rainham, sont accusés d'avoir parcouru à cheval leur hundred pour donner le signal de l'insurrection et d'avoir forcé les habitants à se soulever ^. Ils sont allés à Londres et ont pris part aux troubles. — William Roger a obtenu des lettres du roi, du 8 avril 1383, lui accordant le bénéfice de l'amnistie votée en parlement.

Coram rege, Easf. G /?(V. II, ni. 8.

1. "... in niigna insurrectione rebelliutn et malefactorum et rumore in regno Anglie, circa festuin Corporis Christi, anno regni domini régis nunc quarto, exortis. »

2. «... vi armata co[^e^gerunl homines earumdem \illarum cum eis ire in conventiculis et congregacioaibus hujusmodi ».

1" Lettres royales datées de Westminster, le 30 octobre 1382, demandant aux shcriffs de Londres un rapport complet, relatif aux habitants de la cité qui ont ouvert les portes aux insurgés et se sont rendus complices de leurs méfaits.

2" Suit une enquête, signée des shérill's et des jurés, et datée du 20 novembre 1382 :

« Qui dicunt super sacrameiitum suum quod tempore maie insurrecciouis et rebellionis comunium Kaucie et l'issexie. videlicct anno regni régis Ricardi secundi post conquestum quarto, Willelmus ^^'alleworth, tune major civitatis Londoniarum, indecertioratus, toto suo animo eis resistere, et ingressum civitatis negare, accivitatem in pace conservare sategens corr. : satagensi, cum avisiamento communis consilii civitatis predicte, ordinavit Johannem Horn, Adam Garhylle, et Johannem Ffresch, cives et aldermannos civitatis predicte, nuncios et legaLos ad obviandum eisdem populis sic congregatis contra fidem et ligeanceam suam dicto domino régi débitas, et eisdem uunciis sive legatis dédit specialiter in mandatis quod ipsi eundem populum malivolum tractarent, et ex parte régis et tocius civitatis eis dicerent quod ipsi ad civitatem non appropinquarent, in alTraiamentum et perturbacionem régis, aliorum dominorum et dominarum, et civitatis predicte, set quod ipsi dicto domino régi in omnibus obedirent et reverenciam preberent, ut deberent. Qui vero Johannes, Adam et Johannes nuncium suum non dixerunt prout in mandatis habuerunt, et dicunt quod predictus Johannes Horn ex assensu predicti Ade, non obstante majoris sui mandate supradicto, excedens suum nuncium ac mandatum, cum principalibus insurrectoribus conspiravit, et predictum populum malefîcum pulcris sermonibus versus dictam civitatem vertere fecit, ubi prius in proposito fuerunt ad hospicia sua revertendi, et eisdem maleticis et principalibus insurrectoribus dixit, ex^Cjitando et procurando, quod ad civitatem cum lurmis suis venirent, asserens quod tota civitas Londoniarum fuit in eodem proposito sicut et ipsi fuerunt, et quod ipsi deberent in eadem civitate ita amicabiliter esse recepti, sicut pater cum filio et amicus cum amico. Qui quidem malefactores et rebelles, causa nuncii predicti per predictos Johannem Horn, Adam Carlylle et Johannem Ffresch eis sic false et maie facti, hillares devenerunt, et ob hoc tam obstinati in suis malefactis fuerunt, quod fines civitatis statim appropinquaverunt, videlicet die mercurii in vigilia festi Corporis

LONDI'.ES ET LES ENVIRONS, DU 12 AU l O JUIN 191

Cliristi anno quarto ', et carcereni doniini rej;is vocatuni le Marchalsye ftVegerunt. Et eadem nocle predictus Johannes Ilorn duxit secum Londonias plures principales insurrectores, et alioruni malefactorum ductores, videlicet Thomam Hawke, A\'illelraum Newman, Johanneni Sterlyng et alios qui, ex hoc posLea convicti, judicium mortis susceperunt, et cum eo tota illa nocte in hospicium suuni recepti l'uerunt l'elonice et proditorie. Et idem Johannes Horn, eadem nocte, dixit majori civitatis predicte quod ipsi insurrectores venirent Londonias, unde majori ex hoc maxime perturbato idem Johannes Horn sibi [sic) dixit et manucepit quod sub periculo capitis sui nullum dampnum in civitate nec in ejus fînibus facerent. Mane autem facto in festo Corporis Ghristi ^, predictus Johannes Horn venit ad quendam Johannem Marchaunt, unum clericorum civitatis predicte, dicens eidem clerico verba sequencia vel similia : Major precepit quod tu cleheres michi querere unum standurclum de armis domini régis. Qui quidem clericus taie standardum post longum scrutineum eidem Johanni Horn deliberavit, ipso clerico omnino nescio quid idem Johannes Horn inde faceret ; et idem Johannes Horn predictum standardum in duas partes divisit equales, quarum unam partem ligavit cuidam lancie, et aliam partem dédit garcioni suo custodiendam, et sic cum tali vexillo displicato equitavit usque ad Blakeheth, per se nullum onus nuncii sive legacionis illo die habens, set solummodo ad complendum promissa eisdem malefactoribus per ipsum prius facta, et ad provocandum eos toto nisu suo ad civitatem venire felonice et proditorie, sciens expresse perturbacionem et magnum afflictum domino régi, aliis magnatibus et civitatis predicte civibus, in adventu predictorum insurrectorum et domini régis proditorum, adesse. Et dicunt quod eidem Johanni Horn sic equitando versus le Blakeheth appropinquabat quidam Johannes Blyton, qui missus fuit per dominum regem et consilium suum eisdem malefactoribus ut ad civitatem non appropinquarent. et dixit eidem Johanni Horn isla verba vel similia : Domine, vellem scii-e nuncium veslrum, si aliquod hahelis ex parle civitatis istis insurrectorihus dicendum, ita quod nuncium meum, quod haheo ex parle domini régis eisdem, et nuncium veslrum, quod hahelis ex parle civitatis, polerunt concordare. Qui statim, iracundo vultu eum aspiciens, dixit: Noio de nuncio tuo nec lu dehes de meo aliquid inlromillere ; ego dicam eis quod mihi placel, et die tu sicut tihi placel. Et postquam

i. Le 12 juin.

%. Le 13 juin.

192 AI^PIÙNDICE [I

predictus nuncius re^^is cilo equitando eisdem rebellibus ex parte i^egis suum nuncium exposuissel, predictus Johannes Horn venit et, contrariando nuucium domini régis predictum, iii contemptum ejusdem domini régis, felonice, false et proditorie contra ligeanceam suani, dixil eisdem : Venile Londonins, quia unanimes facti sumus amici et parati facere vohiscnni que proposuislis^ et in omnibus que vobis necessana sunt favorem et obsequium preslare, sciens régis voluntatem et majoris sui mandatum suis dictis contraria fore. Et sic, per verba premissa, excitacionem et procuracioneni illius Johannis Horn, habentis de suis coniva, consilio et conspiracione precogitatis ^^ alterum Svljyle, predicti malefactores et domini régis proditores sic, ut supradicitur, conjuncti, cum W'altero Tyler, Alano Thredre, Willelmo Ilawk, Johanne Stakpull, principalibus ductoribus et aliis régis proditoribus, venerunt Londonias, currendo et clamando per vicos civilatis : Ad Savoye, ad Savoye, et sic per predictum Johannem Horn et WAterum Sybyle predicti felones et proditores domini régis introducli fuerunt in civitatem ; ob quam causam carcera isic) domini régis de Xewgate fracta fuit, arsiones tenemenlorum, prostraciones domorum, decapitaciones archiepiscopi et aliorum l'acte fuerunt, et alia plura mala prius inaudita perpetrata per ipsos tune fuerunt. Et dicunt quod predictus Johannes Horn, cum eisdem turmis malis et omnino maledictis deambulans per vicos civitatis, quesivit si aliquis vellet monstrare et sibi proponere aliquam injuriam sibi factam. promittens eis festinam justiciam per ipsum et suos inde faciendam, ob quod venit quedam Matilla Toky coram Johanne Horn, conquerendo versus Ricardum Toky, grossarium, de eo quod idem Ricardus injuste detinebal rectam hereditatem ipsius Matille, ut ipsa tune dixit, super quo predictus Johannes Horn. in magna societate rybaldorum et rebellium predictorum, cum eadem Matilla accessit ad quoddam tenementum predicti Ricardi Toky in Lumbardstrete, Londoniis, et ibidem idem Johannes Horn. capiens sup?r se regalem potestatem. dédit judicium aperte quod predicta Matilla predictum tenementum haberet. et adjudicavit eidem Matille habenda omnia bona et catalla in eodem tenemento inventa pro dampnis suis, et sic fecit super predictum Ricardum Toky disseisinam et predacionem felonice et contra pacem et legem domini régis, in enervacionem régie corone et, in quantum in ipso fuit, adnuUacionem régie dignitatis ac legis terre ac pacis régis, et regni destruccionem manifestam. Ac eciam dicunt quod idem Johannes Horn, cum predictis turmis malis et filiis iniquitatis, quamplures de dicta civitate magnis mynis vite et membrorum se redimere coegit, inter quos fecit felonice

LONDRES ET LES ENVIlîONS, hV 12 AU lo JULN 193

quemdam Robertum Xortoun, taillour, facere finem et redenipcionem cuidam Johanui Pecche, ftlsshmong'er. de decem libris sterlingorum, pro quibiis bene et fideHter solvendis idem Robertu? Xortoun plura jocalia posuit in vadiuni, et si idem Robertus taliter non fecisset, predictus Johannes Horn juravit quod eundem Robertum turmis suis traderet decapilandum, et sic idem Jobannes Ilorn fuit unus principalium insurrectorum contra regem et principabs corum malorum consiliator, ita ut per ipsum et per predictum ^^'alterum Sybyle lelonice et proditorie malet'actores prenominati excitati et procurati fuerunt veniendi Londonias, et in eandem civitatem per ipsum et per predictum \A'alterum Sybyle proditorie introducti fuerunt, per quod omnia mala predicta in dicta civitate et in cunctis locis eidem adjacentibus facla fuerunt et perpetrata, non obstante quod iidem A\'alterus Sybvle et Johannes Horn deofïicio suo aldermanie ad pacem domini régis ibidem conservandam fuerunt specialius per sacramentum suum astricti.

Item, dicunt prcdicti jurati super sacramentum suum quod, ubi predictus ^^'illelmus Walleworth, major, cum deliberacione predicli communisconsilii civitatis predicte, ordinavit ut omnes aldermanni ejusdem civitatis adcustodiendum civitatem deb'erjent esseparati inarmis, cum aliis concivibus suis, ad resistendum malefactoribus supradictis, et ad negandum eis ingressum, et ad defendendum tam portas quam alios ingressus civitatis predicte, predictus AA'allerus Sybyle, tune aldermannus, sciens et videns predictum populum ferocem et malevolum in SuthAverk tôt mala facere et fecissc, die jovis supradicto, supra pontem Londoniarum in armis stetit, parvum vel nullum sibi adquirens adju- A'amen, set plures volentes eundem ^^'alterum Sybyle adjuvasse inresistendo eisdem idem ^^'alterus Sybyle repulit, verbis reprobis et contumeliosis, et eos omnino recusavit, dicens aperte : Isti Kentenses sunt amici nostri et régis. Et sic dédit eisdem proditoribus supranominatis cum turmis suis liberum introitum et egressum felonice et proditorie, ubi hoc impedivisse debuit et de facili potuit. et quando idem ^^'alterus Sybyle premunitus fuit per aliquos quoniodo predicti proditores et rebelles fregerunt carceres régis, fecerunt decapitaciones hominum et prostraverunt quoddam tenementum juxta pontem Londoniarum, idem ^^ alterus Sybyle, omnia mala predicta parvipendens, dixit : Quid ex hoc? Dignum est et dignuin fuit everti per viginti annos elapsos. Et dicunt quod ubi Thomas Gornewayles, dicto die jovis, in magna comitiva armatorum venit et optulit se ad succurrendum eidem ^\'altero, et ad custodiendum introitum pontis, et ad ibidem restitendum -sic proditoribus predictis, sub omni forisfactura quod forisfacere potuit. idem

ilem. ei doc. de l École des Chartes. — IL 13

19'j- APPENDICF. H

^^'allerus Sybyle felonice el proditorie illorum adjuvamen recusavit et eos non permisit aliquam custodiam seu restitenciam contra predictos malefactores ibidem facere, set sine custodia reliquit portas civitatis apertas. Et sic, per maliciam ipsius ^^'alteri Sybyle, conyvam et conspiracionem inler ipsum ^^'alte^um Sybyle et Johannem Ilorn pre cogitatas, alie porte civitatis aperte fuerunt, et omni clausura caruerunt, unde supradicti malefactores nominati, et alii eisdem consimiles cum turmis suis, per easdem portas liberum introitum et exitum pro libito habuerunt, false, felonice et proditorie, et, quod pessimum fuit, ex hoc dominus rex et tota civitas cum toto regno fuerunt in aperto periculo ultimate destruccionis.

Item, dicunt predicti jurati quod, quaudo dominus noster rex et major civitatis predicte in maximo periculo constituti fuerunt, in Smethefeld, inter turmas malefactorum, die sabbati proximo post festum Corporis *, predictus ^^'alterus recenter recessit ab eisdem equitando in civitatem per vicos de Aldrichegate et de ^^ eslcbepe, et clamavit aperte : Claudite portas vestras et custodite miiros vestros, qiioniain jam totum perditum est. Et dicunt quod ^^'alterus Sybyle et Johannes Horn fecerunt portam de .Aidrichesgate claudi felonice et proditorie, et, in quantum in ipsis fuit, impediAcrunt homines ad succurrendum domino régi et majori, scientes illos in tali periculo constitutos, contra ligeanciam et fidem suas domino régi débitas, cui debuissent omni nisu adherere, et eum succurrere, et, omnibus aliis rébus postpositis, defendere, et, si cives civitatis festinancius se non expedivissent, auxilium domino régi et majori minus tarde advenisset, causa verborum et factorum predicti A\'alteri Sybyle et Johannis Horn.

Item, dicunt super sacramentum quod quidam Thomas Ffarndon, tempore principii insurreccionis predicte, (v ivit ex proprio suo capite felonice ad malefactores de comitatu Essexie, et eis conquerendo dixit quod per reverendum militeni priorem Hospitalis Sancti Johannis Jherusalem a recta sua hereditate injuste expulsus fuit, ob quam causam malefactores supradicti indignacionem et magnum rancorem habuerunt erga predictum priorem, unde plura dampna et ruinam suis placiis et tenementis in comitatu Essexie fecerunt. Et predictus Thomas Ffarndon, die jovis in festo Corporis Ghristi supradicto, cum predictis insurrectoribus, ut unus eoruni capitaneus, venit Londonias. ducens rétro se magnam turbam, et eorum ductor fuit usque tenementum predicti prioris vocatum le Temple, in Ffletestrete, felonice et prodi-

Page 1