I.’ ASTRONOMIE DES FRANCISCAINS

solarium videtui* hujusmodi incidentia radiorum solarium novacularis et omnirio disposita ad modum ilium quo disponitur pars solis que a lunari corpore [non] obumbratur. |

Scd ad pauca respicientes facile enunciaut ; quoniam si talis i*'oi . causa sufficeret, incidentia ilia rotunditatem acquireret sic prope foramen per quod transit sicüt longe a foramine, cujus tamen contrarium videmus ad sensum manifeste1 2.

Attendant igitur qui sic locuuntur quoniam in tali inciaentia lucis due sunt partes sensui distinguibiles, quarum una interior est angularis in modum foraminis, altéra exterior circularis, que minus clara dicitur et quasi medii splendoris inter lucem primariam et secundariam ; dico lucem primariam, lucem radiosam , lucem secundariam, ilia que est extra incidentiam radiorum, ut in domibus apertis ad aquilonem, Sole existente in austro. Ergo in exteriori tantum incidentia, que modum foraminis non sequitur, non ilia est novaculatio ; sed in ilia que est ex radiosâ et luminis protensione 3 genarata, sequitur ergo incidentia modum obumbrationis Solaris, scilicet[in] ilia que intersectione gignitur, non [in] ilia que exterius naturali ditfusione in rotunditatem deducitui pei accidens. Non est ergo rotunditas incidentie ex solari rotunditate, ejuia Sole ex interpositione Lune 5 novaculato*, manet rotunditas luminis accidentalis, sicut sensui patet. Quia tamen lumen 1 radiosum est principale et causa luminis accidentaliter diffusi, ideo, impedito luinine radioso, per consequens impeditur lumen secundarium, ut non faciliter discernatur, in tempore eclipsis, ejus

rotunditas. .

Quod autem nulla radiationis * intersectione possit causari ilia

rotunditas, sed sola diffusione, probatur sic : Radii Solis qui applicant se lateribus foraminis angularis majoris sunt dilatationis quam aliqui aliorum per foramen transeuntium. Ex hoc proceditur9 sic :

1 Roger Bacon, loc. cit. (Éd. Jebb, p. 4>o; éd. Bridges, vol. Il, p. 4»») : « Et dicendum est quod, licet in distantia parva non acquirat sibi hguram debitam, tamen in sufficienti distantia acquiret ».

Jean Peckham, loc. cit. ; éd. cit., fol. 3, r° : « Verum si hæc causa esset suf- Hciens tani prope foramen quam a foramine longius, tabes încidentiæ radios ad rotunditatem tenderent; cujus contrarium conting.t ».

2 Roger Bacon, loc. cit. (éd. Jebb, p. 4" 5 ed . Bridges, vol. Il, p. 494). •

« Et considerandum est quod semper est majus lumen et fortius in medio

lucis cadentis » .

Ms. : protencionc.