‹ Les archives de la France, ou Histoire des archives de l'empire, des archives des ministèresChapitre 54 sur 158 · Volumes divers · texte numérisé non relu

Volumes divers

Le Trésor des Charles était établi pour les affaires da Voi ; tous les documents qu'on y déposait devaient donc avoir le caractère de papiers administratifs. Cependant des circonstances accidentelles, qui nous sont inconnues aujourd'hui pour la plupart , y avaient fait annexer un certain nombre de volumes auxquels ce caractère manquait plus ou moins complètement. Déjà y Ton a pu voir dans la liste des registres proprement dits que quelques-uns d'entre eux (registres i* et xxviii^) comprenaient des compositions purement littéraires qui n'avaient sans doute pris place au Trésor qu'à cause des documents utiles à l'administration réunis avec elles dans le même volume. D'autres registres en avaient été exclus comme étrangers aux affaires et se trouvaient relégués dans un coin du Trésor sous la dénomination de « Livres inutiles. » Gérard de Montagu en dresse Finventaire que voici , et qui nous a été conservé dans deux manuscrits de la Bibliothèque impériale ri089, fol. 48 et 1092, fol. 5, verso) :

Sequntur libri inutiles positi ad partem in armariolo rétro bostium a parte camere compotorùm ubi sunt similiter repositi rotuli et scripta inulilia plurium parcium regni cum informacionibus et processibus inutilibus et antiquis.

Et primo liber magna papireus de receptls , debitis et negociis comitis Augi quondam constabularii Francie qui dec^ssit Parisius anno Domini mcccxliiij^.

ij. Rcpertorium litterarum domini comitis de Valesio que omnes sunt Iransposite et scrineis intitulatis supra in Valesio; et quere in V.

iij. Quoddam repertorium antiquura literarum nujus Thesauri nunc totaliter transposituni et mutatura.

iv. Quoddam antiquum registrum parlamenti ut videtur in quo continentur aliqua appunctamenta cum pluribus ordinacionîbus mandatorum particularium.

V. Invcntarium literarum liujus Thesauri inchoatum per defunctum magistrum Petrum Turpain quondam clericum ^otarium régis ^;t immediatum predeccssorem meum hujus Thesauri custodem ; et est imperfectum et inutile quare totum est per me aliter ordinatum eoquod pcr modum inventarii et non per modum repertorii procedebat.

YJ. Acervus quorumdam quaternorum simul ligatorum de diversis materiis sine ordine et qui sunt totaliter imperfecti et non valent.

vij. Globus plurium quaternorum simul ligatorum de diversis materiis , diversarum manuum et totaliter imperfecti.

viij. Gontinet plura dona facta per regcm lobannem anno mccclv^ et est modici valoris quare ipse plura alia dona fecit in tempore vite sue que non sunt ibidem contenta.

i^. liititulatur Salas animr , et nescio undc locus ; et fuit fuctus tem-

166 ARCHIVES DE L ËMWRE.

pore cujusdam comitis Pictav. et Xant. anno mcclviij'* et loquitur de pluribus debitis vel composicionibus parciuin predictarum.

X. Continet processum cujusdam régis Arragonum contra regem Majoricarum ratione ville Monlispessulani et alia.

xj. Continet veterem codicem in ydiomate Navarre vel alio mihi totaliter ignoto.

xij. Continet repertorium siye inventarium literanim dominî Pbilippi tune comitis Valesii.

xiij. Continet registrum plurium literarum Alphonsi comitis Pictavie et Tholose.

xiiij. Continet intitulaciones plurium literarum super acquestibus régis confectarum sine ordine , sine répertorie aut effectu quocumque.

XV. Continet quoddam repertorium antiquum literarum hujus Tbesauri quod non valet propter transposicionem et ordinacionem novam de eisdelh per alios custodes et per me postremo fuctam ut est pluries supra dictum. xvj. Continet plures antiquas literas Januensium super vendicionibus et locacionibus nec non confectionibus plurium navium et salendrinorum pro rege tune factis ac solucione eorumdem , que non valent ut aperte claret intuenti ex série carumdem.

xvij. Repertorium literarum comitis de Valesio quod est inutile penitus et omnino.

xviij. Continet plures literas antiquas de tempore Alphonsi condam régis Franc, ûlii, comitis Pictavie et Tholose que modici sunt effectus.

xix. Continet ccnsus aliquos débites comiti Pictav. et sunt confusi et totaliter imperfecii.

XX. Continet rubricas plurium literarum et est negocium inutile atque penitus imperfectum.

xxj. Continet registrum aliquorum negociorum camere compotorum ordinacionum régis et monetarum de tempore régis Philippi de Yalesio et non est registrum autcntiquum vcl regium sed particulare non continuatum quomodolibet vel pcrfectum.

xxij. Continet queslam ville Parisiensis factam anno Domini mcciiij"xij" et ibi videbis si velis nomina vicorum ville Parisiensis.

xxiij\ Continet brèves intitulaciones plurium cartarum et nichil Talet cum sit totaliter imperfectus confusus et incertus.

xxiiij. Continet ostcnsiones plurium literarum super donis regiis super domanio regni factis, coram certis commissariis factas aliquas informaclones et responsionera super hoc datas per eos , et alia hujus modi que videntur iuutilia de prcsenti.

XXV. Continet intitulaciones sive rubricas plurium litterarum aliquorum librorum hujus Tbesauri que non valent propter transposicionem et aliam ordinacionem ipsorum et propter ignoranciam predictorum librorum quos non reperii saltem sub descriptione ipsorum in dicto libro contenta.

XX vj. Continet brevem scribam sive substantiam aliquarum cartarum de tempore régis Johannis que debent esse registrate ad plénum in libris hujus Tbesauri et idcirco modici est valoris.

xxvij. Continet registrum in brevibus plurium donorum per regem Johannem factorum et non est magni valoris quare pluria alia dona tecit non contenta ibidem.

xxviij. Continet terras vel rcdditus de Rupella et non est intitulatus et est niiUius vcl modici valoris.

ShCTlUN HISTORIQUE. J. 107

xxix. Continet aliqua arresta litteras et inquestas aliquas parlamenti qne deberent esse registrata in parlamento roelius quam in presenti Thesauro.

XXX. Est formularius et registrum plurium litterarum Alpbonsi, comitis Pictavie et Tholose.

XXX j. Est inquesta super facto gabelle salis quam cornes Provincie dicebat se babere in sale veniente de terra régis in Rodano.

xxxij. Continet rubricas seu intitulaciones plurium litterarum et^aliquorum librorum quos non reperii in Thesauro et est de quodam veteri registro. {En marge : Revide hune librum primis intitulacionibus et ex causa. )

xxxiij. Continet repertorium antiquum plurium litterarum hujus Thesauri et est inutile propter mutaciones postea pluries factas.

xxxiiij. Continet receptam registri cancellarie Francie ab anno mcccliij** usque ad aliud tempjus incertum et ibi vide quantum capiebatur de qualibet carta registrata.

Page 1