Règle d’Isidore
9. Omnibus episcopis Italiæ. De ordinatione episcoporum. Anacletus in secundo decretali. Ordinationes episcoporum auctoritate… non desistant (p. 75).
10. Episcopum non esse ordinandum minus quam a tribus. Porro et Jerosolimitarum.. ordinationem celebrent (p. 75).
41. Qui sint admittendi ad accusationem. Accusatio autem super qua. pupillam oculi mei (p. 76).
12. Paulo post : De laceratoribus servorum Dei. Si detractores… immerito dicuntur (p. 77)".
43. Quo ordine accedendum sit ad accusationem. Sed si quis adversus eos... populis concessisset (p. 77).
44. Unde cepit ordo sacerdotum. In novo autem Testamento post Christum.. Evangelium prœdicaverunt (p. 79).
45. Quod episcopi locum teneant Apostolorum. Ipsis quoque decedentibus.. divisio est renovata (p. 79).
46. In quibus civitatibus sint primates vel patriarchæ. Et in capite provinciarum.. et non alii (p. 79).
47. In quibus locis sint metropolitani. Reliquæ vero metropolitanæ... terminentur (p. 79).
48. Quis sit percussor. Sane percussor ille dicitur..… consolidare (p. 80).
49. Quibus in locis presbiteri, quibus episcopi esse debeant. Anacletus in tercio decretali. Episcopi Apostolorum, presbiteri quoque Lxxu1 discipulorum... prϾficiendus (p. 82).
20. Item, que sit prima sedes. Prima sedes est cœlesti... consecrarunt (p. 83).
24. Que sit secunda sedes. Secunda autem sedes apud Alexandriam... Alibius (p. 83).
1. Voici la série qui se trouve dans le manuscrit de la Bibl. nat., latin 4282, dont se rapproche le manuscrit 3858 :
« De laceratoribus servorum Dei. Si detractores.. flammis exuruntur (p. 77).
« Quo ordine accedendum sit ad accusationem. Hœc et alia periculosa.… cujus legatione funguntur (p. 77).
« Undè ceperit ordo sacerdotalis. Dejectionem quoque, ut suprà.. populis concessisset (p. 78).
« Quod episcopi locum teneant apostolorum. In novo autem Testamento.…. indubitanter spernetur a Domino (p. 79).
« Presbiteri LXXII (discipulorum locum tenent). Videntes autem apostoli | messem... dixisse suffciat (p. 79).
€ In quibus civitatibus sint primates vel patriarchæ. Provinciæ autem multo .… justissime terminentur (p. 79).
« Quis sit percussor. Sanè percussor.… consolidare (p. 79). »
22. Que sit tercià sedes. Tercià vero sedes apud Anthiochenam… exortum est (p. 83).
23. Quod inoffensus quærendus sit affectus accusatorum ac testium. Inoffensus igitur. deos dijudicet (p. 84).
24. Item, quod incorrigibiles ab ecclesia sint pellendi. Tam sacerdotes quam reliqui clerici.. separentur (p. 85).
IIS PARTIE
Je crois utile de faire connaître les portions suivantes de la deuxième partie de la collection A :
I. Les conciles généraux postérieurs au concile de Chalcédoine et la première série tirée des Pères.
II. La seconde série tirée des Pères, par laquelle se termine la collection A.
Immédiatement après les canons de Chalcédoine on trouve :
Ex Libro diurno, professio Romani pontificis. Sancta octo universalia concilia.… ore et corde condempnare profiteor?.
Beda, de temporibus, cap. pc xxx vi. Sexta synodus universalis Constantinopoli celebrala est. et omnes hœreticosÿ.
Gregorius Johanni Constantinopolitano, etc. De quatuor conciliis. Sicut sancti Evangelii libros quatuor. aliud sapit, anathema, sit1.
Actio quarta septimæ synodi. Petrus episcopus Nichomediæ dixit. Habeo librum.. promulgaret.
1. J'indique en note ceux de ces canons des conciles Quinisexte, de Nicée (rr°) et de Constantinople (1v‘), qui se retrouvent dans les recueils italiens d’Anselme de Lucques et de Deusdedit. Le nombre n’en est pas considérable : il est évident que ce n’est pas de ces recueils que l’auteur de la collection A a tiré les canons dont il a formé ces séries. La collection d'Anselme de Lucques est citée d'après le ms. Vatic. 1364.
2. Deusdedit, Il, 93 (texte plus long); Britannica, Varia, II, 129; D. d'Yves, IV, 132; D. 16, c. 8. (Extrait de l’indiculum du pontife Romain dans le Liber Diurnus, éd. Rozière, p. 177; éd. Sickel, p. 91.) Le texte de nos collections diffère du texte original du Liber Diurnus par diverses abréviations et par l’addition des vi*, vir* et virr° conciles généraux.
3. Beda, De lemporum ralione (Patrol. latina, XC, c. 568); Décret d'Yves, IV, 125; D. 16, c. 9.
4, Fragment de la lettre 25 du livre I (Patrol. latina, LXXVII, c. 478); se trouve dans le Décret d'Yves, IV, 117. Même texte, un peu plus court, dans D. 15, c. 2, et plus court encore dans Deusdedit, I, 185.
5. Décret d'Yves, IV, 121; D. 16, c. 6. Provient de l’actio quarta du rr° concile de Nicée, vrr° concile général.
244 LES COLLECTIONS CASONIQUES
Actio sexta, tomo [° contra, falsam septimam synodum. Septima svnodus quomodo dicitur, quæ non concordat... connumerari potest. liem, Sancta sexta svnodus... promulgavit*.
Adrianus papa Tharasio patriarchæ. Actio secunda septimæ synodii. Sanctam sextam synodum... pro veteri agno depingi jubemus?.
Epistola sextæ svnodi ad papam Agalonem. Nos quidem tibi, qui in prima sede universalis ecclesiæ sedes et stas super firmam petram fidei, que a nobis in synodo gesta sunt prœsentavimus. Item : Nichil ad gratiam vel ad odium... missi sunt episcopis.
Canones sextæ synodi. Epistola synodi ad Justinianum filium Constantini. Quoniam sanctæ... el synodum suam.
Suit un index de dix-sept chapitres, empruntés aux canons du concile Quinisexte ou in Trullo. Puis, le texte de ces canons :
4. Ut episcopus vel presbiter sive cujuscumque clericus si cum monacha fuerit fornicatus deponatur, laicus vero excommunicetur, eap. 1v. Si quis episcopus. exeommunicelur À.
2. De his qui ad clerum accedunt, ut si nubere velint, ante ordinem subdiaconatus hoc faciant, cap. x. Si quis eorum... faciat®.
3. Ne diaconus ante presbyterum sedeat, cap. vu. Prœcipimus.… in ordine suo.
4. Noa licere clericum tabernam aut ergasterium habere, cap. 1x. Nulli liceat clerico... aut deponatur’.
5. De Judæis à clericis vel laicis vitandis, cap. xr. Nullus eorum qui... excommunicetur $.
6. Ne subdiaconus ordinetur minor XX annorum, cap. xv. Subdiaconus non minor... deponatur *.
7. Nullum clericum absque dimissoriis litteris episcopi sui in altera ecclesia constitui debere, cap. xvu. Quoniam... suscepit ‘°.
1. Se retrouve dans le Décret d'Yves, 1V, 121, à la suite du précédent. A partir de Item, se retrouve dans D. 16, c. 6.