‹ Les États de Normandie, leurs origines et leur développement au XIVe siècleChapitre 27 sur 71 · IV · texte numérisé non relu

IV

1107. irMense martio item rex concilium apud Luxovium tenuit et necessaria subjeetîs plebibus edicta ex consultu majonim provide sanxit» {Orderk. ViiaUe, IV, 969.)

1118. ff Nouas octobris concilium Rotomagi congregalum est Ibi rex Henricus de paœ

regni tractavit cum R. Cnntuariae archiepiscopo aliisque baronibns quos aggregaverit» {Orderie. Vitalis, IV, 3 9 9.)

1119. ffApud Luxovium cougregalio magna praesidum procenunque eonve&it» {Or^

derie. ViadU, IV, 348.)

<*) Dom BeflBÎn {dmeHia Rothomagengiê Oxelium coram G. arehiepiacopo Ro-

p'onneiaê, 76) signale une assemblée qui tomageon, piuri sois epiieopia, abbalibos s^est tenue i Oissel, en Tannée 1089, sur ia- aliisque lum sacri lum saecularis ordinis quelle noos ne possédons aucun renseigne- magnatibos qaaesUonem agitatam inter G. arment : «Ex antiquissimo coenobii Fontanel- cbiepiscopum et Gerbertum Fonlaneliae arlensis eodice constat anno io8i apud chiroandntam.ii

11S6. «rApad Sagium timc HenneoB rex Aoglonini cam {Nnoeeribus sois affiiiti»

{OrJerie. Vitalii, IV» h^i.)

1135. frHenricns rex Anglomm in castimn Leonis venit« .... Skque Kal«

deeembris, dommioo, hominem exoesut. Affuerunt ibi qdiMpie eo-

miles, aliique proeeres et trilraai nohiiesque oppidani, quos omiies oonjo-

ravit Hugo arduepiscopus ne corpus domini sui rdinqaerent, nisi ex

eommuni connlio.n {Orderie. VitaUs, V, 5o. — WiUebniu de Nwo Bwrgo, I, 3o. — Draeo Narnummeui, 111, y. &.)

1135. irNormanni Tedbaldiun. .... apud Novom Borgum convenientes, sibi praeferrevoiaerunt» {Orderie. ViuUiê, V, 56.)

1151. ttDux H^iricos juaût eongr^ari omnea obtimates Normanoiae apud Luxovias

in festivitate exaltationîa S. Cruds proxime ventura, quatinua de itinere 8Q0 in Angliam enm eia tractareti {RfAert de Tkor^fmf, I, 955.)

1152. irPost daoaam Paaehae, Henricna dux Nonnannorum apud Luxovias

eongregatis oomitibus Normanniae et abis primoribns de itinere suo in Angliam enm eis tractavit.n {Roberl de Tkorigny, I, aSg.)

1158. ir Henricna rex aooepit oofloeationem a r^ Francorum Ludovico {ta août), . .

inter Gisortinm et Novum Mercatnm eum pradatis S. eodeaiae et baronibns ntriusque provindae.* {Robert de Thorigwii (ondartim Beeeenee)^ II, 167.)

1159. irRex Anglomm Henricus in Natali Domini tennit euriam suam apud Gberes-

hoiték ut tantnm r^em decebat, cum magno viddicet principnm comitatu.it {Robert de Tkorign:^, Md., II, 170.)

1159. irGireafiBstnm S. Midiaëlis, rex Anglomm, snorumprindpumnsusoonsiiio

Estrepineium ob6rmaYit«« {Robert de Thorigny, ibid., II, 179.)

1 160. (rMense julio Henricus rex Anglorum congr^avit omnes episcopos Normanniae

et abbates et barones apud Novum Mercatnm et ibi tractatum est de

reoeptione papae Alexandri.» (Robert de Thorigny, I, 397.)

1162. «Prima domînica Quadragesimae rex Henricus oongregavit episcopos, abbates, barones totius Normanniae apud Rotbomagum et qnerimoniam (aciens de episcopis et eorum ministris et vicecomitibus ejus, jusdt ut condiium Juliae^ bonae teneretur.» {Robert de Tkorigity, I, 336.)

1166. «Rex Henricus in Normanniam transfretavit, habitoque cum suis episcopis et baronibns consilio, instituit quamdam coilectam denarioram fieri. — Epistola

Heorid régis : Apud Cenomanniam primo cum ibi adessent ar-

ehiepiscopus Rothomagensis et très episcopi Normanniae. .... et quidam barones rod.9> {Gervas. CatUerbur., Bouquet, XIII, 198; XVI, 6iio.)

1171. ttHenriciis rex Ang^a^j, «... teouU curiaoi isuam ia^NorjnaoDia apud Baracn ,

die Nativitatis dominicae.?) {Benedieti De gestii Ifenrid //; L; 1 1.) -,

11 73. «[Hfl&riciis] purgavil innooeatiam saam çoi'am proedictis cardinalibfi^ et ardiîepbeQpo Rothomagensi et ^iscopis et dero et populo regni aui apud' Abrin-

caa.» (ff«m£elî De guUi Henriei II, I, Sa.) — vGardinalea dao in

Galliaa vénérant, fiwtiqoe in terra régis Angliae celebri ccmventa ecclesiasti-

corum virorom atque notiBiiim» ^^ladem principia pargationem solem-

niter susceperunt.)» {WiUelmus de N<mê &«yo« I» 90&.)

1172. ffConvenerunt omnes barones Normanniae Cadonû m naliviiate beatae Mariae

Virginia, et praecepto régis Henriei seeundi, et ibi raaogûtnm est ab uno

quoque baronum quot milites deberet ad senritiiim i^» {Bob.

de Thorigny, II, agG.)

1172. ffHenricus rex junior ad Natale fuit ad Bur juxta Baiocaa, et qpia tonc prinram

tenebat curiam in Normannia, volait ut magnifiée festivitas celebraretur. Interfiierunt episcopi, abbates, comités, barones.'» {Rob. de Thorigny , II, 3 1'.)

1173. (rConvenemnt interGi^ortiomet TrieLadovicusreiFranoonim. ... . Henrieus

rex Angliae pater, cum arcbiepiscopis, episcopis, comilibus et baronibus terrae

* ' snae Et habitam ibi coiloqaium de pace fiidenda inter ipaam «t filioa

suos.'T (Aeyêrtfe HwedeM, III, 53.)

1174. ff[Henricas] locutus cam baronibus Normannia, eos admonuit, obsecravit, ut

fidditer agerent» (Aoi. de Thorigny, II, 6o.) vR. Wintoniensis d^çtus,,,. . invenit regemi apad Bonam Villam générale colloquinm eum Normpnnis habentem in festo S. Johannis. » ( Radulf. de Diceîo ^ I , p. 38 1 » )

11 74< «Rex Angli» tenuit curiam soam in Nata}e Domini apud Cadomom iu NormaumB. fi {Benedieti De gesHs Henriei IJf 1^63.)

1175. «Venit ad me fiiius meus rex Henricus apud Burum, et diemarlis proxima ante.

Ramos Palmarum cum archiepiscopo Rotomagensi, et Bajocensi e.t Abrincensi et cum oomitibus et baronibus et fidelibus meis quemplurimis, prostravit se anle pedes meos.» {Epist. Henriei II, apud Radujf. de Diceto, I, 390.)

1177. «[Henricus] ivit ad Vemolium et ibidem statuit coram multis aliis

comitibus et baronibus regni sui.» (Benedieti De geetie Henriei 11,1, igà. — RogerdeHavedenefUtti^.)

1177. «rRex Henricus assumptis filiis suis Henrico juniore et Ricardo et congru

gatis baronibus suis apud Vadum S. Remisii cum rege Francorum loôutus est.» {Robert de Thorigny, II, 67.)

1177. fr Henricus rex Anglis cum filiis suis tenuit ciu*iam &uam in Normannia apud Argcntonium ad Natale Domini.» {Benedieti Degestis Henriei II, I, i3i.)

1183. trRex Henrieas tenuit curiam suam apàd Cadomum et prohibait ne aliquis baronam teneret curiain, sed veniret ad saani.Y) {Robert deThor^y,Jl^ ^^7*)

— rrHenricus rex tenuit curiam suam ia Normannia apud CadomuAi

die Natalis Dûmini. Cui festo. ... ; multi alii Dobiles tam epîscopi quam comités et barones. « ( Benedteti De gestts Henrtei II, l^^^t,) — cr Et episcopi et comités et barones multi fiieilint ibidem cum illo.n {Roger de Hovedene , II, 53.) — irDe maint loingtain paîs i vint — Maint home qui i fu mandez — E molt hqm i vint desmandei. « {HisL de GuiUaume Le Maridud, v. 5698^700.)

1183. trRex Henricus tenait curiam suam apud Cadomum. 9> {Robert de Tharigny, II,

1 183. ff Rex Angiiae et Philippus rex Franciae , cum episcopis et comitibus et baronibus • - ' et majoribus terrae suae^convenerunt ad colloquium de pace facienda inter Gi- 9ortium et Trye.» {Benedteti De gestis Henrtei II, l, 3o6. — Roger de Ho- X^edene, II, aSi.)

1186. trRex tenuit curiam suam ad Natale apud Donmum Frontem.» {Robert de Thorigny, II, i35.)

ilj88. ffAccepto coiloquio inter ipsum [Henricum] et regem Franciae inter Trye et Gîsorcium. .... convenerunt illuc cum archiepiscopis et episcopis et comitibus et baronibus- r^[norum suorum.n {Benedteti De gestis Henriei II, II, 99. — Roger de Hovedene, II, 336. — Itinerarium Ricardi, I, i&o.)

1 189. . ff Cornes Ricardas in Normanhiam rediens venit Rotomagum. . • . • et . . . . sus-

cepit gladium ducatus Normanniae ..... praesente Waltero arcbiepiscopo

et episcopis Normanniae et baronibus ducatus illius.» {Benedteti De gestis Henriei II, yS.) — tr Rotomagum veniens ab arcbiepiscopo Rotomagensi tam ensem quam.vexillum de ducatu Normanniae proceribus muftis praesentibns

in ecclesia Reatae Virginis suscepit» {Radujf. de Dieeto, II, 67.) —

tr A Roëm fu dus ceint d'espëe. — Molt out iloc riche asemblëe — De riches barons e de contes. » {Hist, de Guillaume Le Maréchal, v. 9555-9557.)

1 1 89. tr Ricardus rex Angliae fuit in Normannia apud Burum die Nativitatis dominicae. . .

et tenuit ibi soUemne festum cum primatibus terrae iilius. n {Benedicti De gestis Henriei II, II, 196. — Roger de Hovedene ^ III, 3o.)

il89. trPosl Natale Domini rex Ricardus habuit colloquium cum Philippo rege Franciae ad Vadum S. Remigii Et ârchiepiscopi et episcopi utruisque règni

et comités et barones regnorum praestito sacramento juraverunt quod ipsi pacem illam fideliter tenerent.» {Benedteti De gestis Henriei II , II, 19/i. — Roger de Hovedene, III, 3o.)

1190. trContentionem motam inter. . . Rotomagensemecclesiam. . . et Wiilelmum. . .

senescallum Normanniae, snb praesentia nostra (i. e. cleri totius Normanniae);

et baronam domini régis, oBsistenUinis qnoqne qaam plurimis Normaniiiae miDistris, hoc tandem fine eonqnievÎMe.» {Raàidf. de Dieeto^ II, 87.)

1192. ffPhilippas rex Franciae venit inter Gborciam et Trie. . . ad coiloquiom inter iilom et Willelmum filium RadulQ seneflcallum Normanniae et proceres Normanniae.ii {Benedieti De gestU Henriei II, II, 936. — Roger de Havedene, III, i87t'>.)

119/1. fr Intérim consiliarii 1^6 Franciae ceperont coiloquiom ciim seneaeaflo et conatabulario et proceribus Normanniae ad Pontem Archam.» {Roger de Hoœdene, III, aS3.)

1 194. tt W. Rothomagensis archiepiacopns et senescallus Normanniae et eonstabularios

et alii multi ex parte r^^ia Angliae convenerunt prope Vallem Rodolei

de treugis. • • firmandis tractatori.« {Roger de Hovedeiie, III, 954.)

1197. (rRex convocatis episcopis, abbalibus, eomitibus, baroniboa Normanniae dédit W. Rothomagenai archiepiacopo. . . viliam deDepe.» {Roger de Hovedene, IV, 19.) — irSuscepti sumuB in ecdesia nostra praesente domno Cantoariensî archiepiseopo. . . omnibus etiam episcopis Normanniae, abbatibus et magna-

tibus oraltis Haec autem commutatio testibos etiam magnatibos

omnibus Normanniae adhibitis.» {Epût. Walteri areUqneeopi , ap, Radu^. de Dieeto, II, i58.)

119&. irReges mense septembri cam optimatibas suis atqne omni frequentia

subdiiorum ad solemne in terminis colloquium convenerunt. n ( Wiiielmue de Novo Butgo, II, 496. )

1199. «rJobannes. . . eommnni procemm eieetione et civium acelamatione in octavis Paschae apud Rotomagnm dnx Normanniae effectua est** {Radm^. de CcggeekaU, D. Bouquet, XVIII, 87.)

(^' Roger de Hoveden, lU, 9o4 : «rJo- dum de negotiis régis et liberalione ejus. Qui-

hanoes autem (rater régis , cornes Moritooii , bas ilie respoodit : «Si reoeperitis me in domi-

statim post Natale Domini transTretavît in «num, et juraveritis mihi fideiilatem, vobia-

Nonnanniam. In cujus adventu senescallus «cumveniameterodefensorvesterapodr^jem

Normaiisâae et oeteri fidèles régis Angliae oc- « Franciae, sin autem, ad vos non vemam.9

cureront ei et petierant ut ipee venisset cum His auditis proceres Normanniae nduerant et

illis ad colloquium apud Alensum ad traetan- obedire.D

Page 1