‹ Les états du Comté Venaissin depuis leurs origines jusqu'a la fin du XVIe siécleChapitre 38 sur 56 · M.CCC.LXXXXII · texte numérisé non relu

M.CCC.LXXXXII

P. RtJPPi Vaysellii.

[i399]» 28 AVRIL, Carpentras.

Délibération des Élus des États du Comtat concernant la levée et t organisation de soixante lances garnies, t envoi d'une ambassade au roi de France, la nomination d'un trésorier,

(Archives départementales de Vauduse, C 49 .)

Die lune xxviii* aprilis.

De mandato reverendi in Christo patriset domini Johaonis de Alzerino,Sancte Romane Ecclesie prothonotarii, regentis Comitatum Vennayssîni, convocatis et citatis duodecim Electis comitatus Venayssini super provisionibus et ordinationibus faciendis super negociis Comitatus jamdicti, et comparentibus videlicet venerabilibus, circumspectis et nobilibus vins, dominis Petro Borboni, preposito Garpentoractensi, Guillelmo Bergerii, preposito Vasionensi, Astoaudo Astoaudî, magistro Stephano Bruni, Alfanto Romei, Guillelmo de Paternis, Raymundo de Vennasca et Petro Cathelani in absencia nobilis Latili de Murmurione et Bertrandi Alamanni coelectorum suorum nunc iaborancium pro negociis ipsius generalis in civitate Avinionensi et aliis locis, et eciam in absencia nobilis Bertrandi de Sancto Johanne, coelecti sufflcienter excusati, présente, volente et auctorisante prefato domino régente, statueront et ordinaverunt que sequntur :

Et primo statuerunt et ordinaverunt et, pro defifensione dicti Comitatus, concesserunt fieri sexaginta lancée, quelibet trium equorum, videlicet armiger, armatus et bene munitus a capite usque (ad) pedes, ut decet et est fleri consuetum, cum equo decenti et pagione ac cum pilhardo armato capellina, cota, pecia ac brassalletis, bragomassio et lancea.

Item quod predicta summa lx lancearum faciendarum dividatur per Comitatum juxta modum cotarum ultimo ordinatarum et quod pars cleri'suam cotam eos contingentem facere debeat integraliter et perflcere prout ad eos pertinebit et eis intimabitur.

Item et simili modo, status baronum et nobilium numerum lancearum ad eosdem pertînencium facere teneantur.

Item et similiter, status communitatum ejusdem, per modum premissum divisum et taxatum facere teneantur et si pro parte prelatorum et cleri, baronum et nobilium recusancium dictas lanceas facere, totaliter remanerent, quod communitates,ad suas lanceas faciendas, minime compelli possint.

Item quod, pro nunc et isto mense futuro dumtaxat, fiant dicte lx** lancée, de quibus domino Castri Novi viginti lancée assignentur et alie viginti domino de Masano, qui simul ipsas quadragînta lanceas gubernare debeant, et relique virginti assignentur Bernardono deCamizaco qui, adordinacionem dominorum Castri Novi et de Mazano, equitare et se gubernare habeat, et lapso dicto mense, nunc pro tune, dictam retenutam gencium armorum predictarum revocaverint

et eisdem et cuilibet eorum congediuih darint et relaxaverint a retenuta et Btipendiis antedictis.

Item quod quilibet status ac quelibet civitas, castrum seu villa ipsius Comitatus, pro cota ipsum seu ipsam tangente de solucione premissorum armigrerorum possit in suo loco modum et formam eligrere exhigendi suam partem, prout melius et expediencius eisdem visum fuerit.

Item constituerunt, ordinaverunt et assignaverunt pro gagiis cuilibet lancée trium equorum bene et sufficienter armatorum, ut supçrius extltit declaratum, florenos xx'* et si defficçret in pilhardo non bene armato, non habeant nisi florenos.

Item statuerunt, ordinaverunt quod in quolibet capite judicature recipiatur mostra lancearum dicte judicature per electum dicti loci ; qui armigeri ordinatî non admittantur nisi sunt ydonee armati et decentibus equis muniti, prout superius est expressum.

Item statuerunt et ordinavç^'unt. [qv^od] pro sattisfaciendo stipendiariis domini Castri Novi necnon et de Masano qui hactenus servierunt, sattisfiat eisdem, et pro hiis, peccunia mutuo repperiatur usque quantitatem sibi debttam.

Item quod recipiatur unus bonus vir et diligens ad gagia predicti et infra Qumerum predictarum lancearum qui semper cum eis moreiur et habeat computare armigeros non servientes et vacantes ad alla négocia et non armatos nec tribus equis mumtos et cevelare debeat, qui eciam obviare habeat ne subditi propter dictes armigeros opprimantur et de premissis beoe et diligenter faciendo prestet debltum juramentum.

Item, pro predictis in jamdlcto proximo et ultimo capitulo faciendis, eligerxint et ordinaverunt Ànthonium Laugerii de Carpentoracte cum stipendiis in dicto capitulo taxatis et ordinatis qui juramentum prestet antequam se immisceat lo negodis antedictis et nuUum aliud salarium seu stipendia petere possit.

Item statuerunt et ordinaverunt quod, si aliquis capitaneus ex inîmtcis Comitatus caperetur per aliquos ex predictis gentibus armigeris que sunt in stipendiis dicti Comitatus, quod ipsum talem captum debeat magister ejus tradere incontinenti ad simplicem requisicionem dictorum dominorum electorum seu trium electorum eisdem, et talis captus custodiatur usque ad finem guerre, nisi pro excambio faciendo, et si talis capitaneus captus retroactis temporibus prestiterit juramentum patrie de non currendp patriam, quod remaneat patrie et tune dicta patria financiam competentem ejus magistro solvere teneatur.

Item simili modo, si aliquis armiger predictarum gencium nostrarum armorum aliquem^caperet ex inimicis qui haberet juramentum patrie de non currendo ipsam, quod talem tradere et assignere debeat patrie solventi tamen financiam competentem magistro ipsius capti.

Item statuerunt et ordinaverunt, quod dominus Guillelmus Bergerii supradictus vadat suo nomine ad palpandum et senciendum pro domino comité Valentinensi peticîonem, querelam et intencionem suas, ad finem ut, liabita sue intencionis veritate, patrie melius valeat in agendis de remediis providere opportunis.

Item statuerunt et ordinaverunt quod, attenta discordia et divisione Ecclesie, multijpropterea minantur dicto Comitaïui guerram facere, ad eandem evitandam et quam plura alia irrepurabilia dampna propter guerras contingencia, quod Dobilis Astoaudus Astoaudi et magister Stephanus Bruni vadant Parisius et adbeant régis presenciam, exponendo sibi qualiter sui coatemplacione patria

Comîtatirt facilius se deciaravît pro Sâncto Collègîo et nécessitâtes în quîbdS patria est posita^ requirendo ipsius regiam magestatem et suplicando eidem ut patrie subveniat desolate prumptis subvencionibus et remediis opportunis.

Item ordinaverunt quod dicti magrîster Stephanus et Guillelmus de Paternisj pro éxequendis premissîs ordinacionibus et stipendiis gencium armorum solvendis, prôvideant de peccuniis manulevandjs vel cabeiiciiô recipiendis et eas tormandi, feucandî et vendendi prout eisdem videbitur faciehdxim, màtiulevandum et vendendum.

Item, ordinaverunt, statuerunt et fecerunt thesaurarium dîcti géneralis Comitatus Venayssini ad exigendum, petendum et recipienduni omnia emolumenta; jura et peccunias ipsius géneralis, videlicet discretum virum Syffredum Ysonîs, speciatorem, habitatorem Carpentoractis, cum pleriaria potestate quittandi, agendi et de£fendi, etc.

1403, 8 JANVIER, GaRPENTRAS.

Cofnmùsiôn donnée par Pons de Langeac, recteur du Cohttat, pour la levée d'une taille de six mille florins votée par les États.

(Archives départemenlales dé Vaucluse, C 49.)

Poncius de Langiaco, domicellus, capitaneus géneralis et rector comitatus Venayssini pro Romana Ecclesia et ejus CoUegio sacrosanctis, nobili viro Jacomîno de Fontaynis, scutiffero nostro, necnon discreto viro magistro Guigoni Berardi, notario curie ordinarie Carpentoractis, et eorum utrique in solidum, salutem et in commissis diligenciam adhibere solertem.

Cum, in parlamento publico Trium Statuum comitatus Venayssini hac die îrt civitate Carpentoractensi tento, générale consilium dicti comitatus indixedt talliam vi" florenorum aurj, pro pace habenda cum gentibus armigeris domîni de Intermontibu« que indifîerenter dictum comitatum discurrerunt, aliisque oneribus ejusdem comitatus supportandis, que solvi debent hinc ad proximos XV dies, alias pax ipsa retardaretur et multa dampna irreparabilla patria ipsa sustineret, ea propter, confidentes de veFtris industria, diligencia, vobis comittimus et mandamus, quatinus ad loca infrascripta judicature Valrriassi v03 personaliter transferatis seu alter vestrum transférât, et dominos et condominôS eciamque universitates locorum infrascriptorum ad levandum et solvertdum quotas dicte tallie, post ipsorum cujuslibet nomina, descriptas, per omnem et quemcumque modum rigorosum, eciam per clausuram portalîum, arrestacionemque personarum sîngularum, eciamque dominorum et condomindrum dictorum locorum, per capcîonem bonorum suorum, vendiciofiem et festinam distractionem, hominesque dici.ores ad mutuandum quotas dictarum suarum universitatum, et ulterius ad recipiendum quotas suas infrascriptas sùb usurd* rum voragine, si aliis viis» modis et formis fieri non posset, et ad faciendum procura tores suos, seque obligandum et servandum et custodiendum indempnes, viriliter et rigide compellatis, et exactas et levatas quotas ipsas ad appor-

tàndum hue in Carpentoracte, illasque expediendum et solvendum discreto viro Syffredo Ysoni, thesaurario generali dicti comitatus, compellatis seu compelli faciatis, sic et taliter quod patria Venayssini nuilum culpa ipsorum dampnum patiatur, quod erit periculum solvere nolencium, precipientes et in maûdatis dicentes judici de Valrriaco et ceteris officialibus in judicatura predicta constitutis, omnibusque subditis sancte Romane Ecdesie, in juris subsidîo requirentes, quatînus vobis in premissis et ea tangentibus pareant efïicaciter et intendant, prestentque auxilium, consilium et favorem. Volumus tamen per dominos et condominos predictos et ipsas universitates, quamdiu vacaveritis in premissis, expensas vobis necessarias ministrari, quoniam de alio labore vobis faciemus satisfieri ad ordinacionem omnimodam nostram et consilii predicti. Reddite litteras. Datum Carpentoracte» die vin januarii, anno a nativitate Domini mocccc tercio.

ÀULAMHETI.

Universitas Valrriacii in quota .... cxlviii flor.

Condomini de Valrriaco sunt in quota xix flor.

Universitas loci de Abolena est in quota cxu flor. ix gross.

Universitas loci de Avisano est in quota Lxxn flor.

Universitas loci de Palude est in quota *. xxxiiii flor,

Universitas loci de Petralapta est in quota xxi flor. vi gross.

Universitas loci de Piolenco xxxiii flor.

Condomini de Petralapta sunt in quota xïii flor.

Universitas loci de Sancta Cecilia est in quota xxi flor. m gross.

Universitas loci de Motc^ est in cota vi flor.

Condomini de Mota viii flor.

Universitas loci de Ruppeaguta vi flor. ix gross.

Condomini de Ruppeaguta vi flor.

Universitas de Pilis xim flor. vi gross.

Universitas loci de Arboribus x flor. viii gross.

Condomini de Arboribus vii flor.

Universitas loci de Rosseto xv flor.

Condomini de Rosseto vii flor. m gross.

Universitas Sancti Pantaleonis vi flor.

Universitas Buxedonis ii flor. m s.

Condomini de Buxedone ix flor.

Universitas Gardapeyrolis ii flor. zi gross.

Condomini dicte Garde vu flor.

[Universitas] de Mornassio lxxv flor.

Universitas de Vallosis ii flor. vi gross.

Condomini de Vallosis un flor.

Universitas loci de Ayrolis m flor.

Condomini dicti loci. r iiii flor.

Capitulum Triscastinense m flor. ni gross.

Condomini Bastide Reynaudorum m flor.

Condomini Bastide prope Mornassium '..... ix flor.

Condomini de Darbussio v flor.

Au dos : In judicatura Valrriassii {trace de sceau plaqué en cire rouge). — D'une écriture différente de celle du texte : Fuit computatum. Domini Electi anni mcccc quinti ordinaverunt solvi per thesaurarium magistro Guigoni Berardi notario pro xi diebus quibus stetit in judicatura Valriassi : vi flor.

1409, 4-5 JUILLET, CaRPENTRAS.

Séance des États sous la présidence du recteur Rodrigue de Luna dans laquelle les trois ordres protestent de leur fidélité à Benoît XIII, organisent la défense du pays, nomment des Élus, etc.

(Archives départementales de Vaucluse, C 7, fol. i-io.)

In nomîne Domini Jhesu, Amen. Ânno a Nativitate ejusdem miUesimo quadringentesimo nono et die Jovis quarta mensis Julil, hora terciarum, pontificatus domini Benedicti pape XIII an no XV, ad quam diem extitit prorogatum consilium qui en pendebat, constituti personaliter Très Status infranominati coram nobili et potenti viro domino Roderico de Luna, milite, rectore comitatus Venayssini pro domino nostro papa, citati per litteras dicti domini Rectoris et vocati personaliter, per ordinem, per magistrum Johannem Aulanheti, notarium curie Rectoriatus, in absencia aliorum citatorum et non comparencium quorum contumaciam dominus Jacobus Borrelli, jurisperitus, procurator fiscali$« accusavit et petiit per dictum dominum Rectorem contumaces reputari et contra eos procedi super pénis. Et dictus dominus Rector citatos et non comparentes reputavit contumaces et ordinavit procedi ad actus incumbentes in aula hospicii Rectoriatus, salvis et retentis pénis in dictis litteris explicatis.

Sequntur nomina Trium Statuum predictorum

Dominus episcopus Carpentoractensis : dominus offlcialis Aldebertus de Moresiis.

Dominus episcopus Cavalllcensis : Anihonius OdoH pro eo (i). Dominus episcopus Aptensis : Dominus Johannes Mercorii. Dominus episcopus Avinionensis (a).

Dominus episcopus Vasionensis : dominus Girardus Bergerii. Dominus Aurasicensis : Jacobus Sebindoni (a). Dominus episcopus episcopus Triscatinensis : Girardus Bergerii.

Prima littbra.

Condomini de Venasca : nobilis Elisiarius de Venasca. Condomini de Nometamiis : idem pro eo.

Condomini de Masano : nobilis Astoaudus, prior Murmurionis, Jacobus Borelli pro nobili Astoaudo.

(i) JBn note : Linèati non fuerunt in recitatione (Ce sont les noms que nous mettons en italiques dans le texte), (a) Bn marge : Non.

Domînus Bedoynî : dominus Astorgius de Petra,

Dominus Credulionis : dominus Jacobus Borelli pro eo, ilobilis Astoaudus.

Dominus Maudene ; nobilis Gauffredus de Venasca pro eo.

Dominus de Carumbo : nobilis Ricavus de Albarufifo.

Nobilis Baudoynus de Podio.

Dominus Sancti Yjpoiiti : idem nobilis Ricavus.

Dominus Albaruffi : dominus Raymundus Amulfl pro eo, nobilis Ricavus de Albaruffd.

Dominus de Durbannis : nobilis Gaufifredus de Vetiasca.

Dominus de Malaussena : dominus Jacobus Borrelli.

Condominus de Intercallis : dominus Girardus Bergerii pro eo.

Condomini Podii Almerassi : subscriptus Berengarius.

Condomini Sancti Romani in Vaynesio : nobilis Berengarius Elisiarii.

Universitas Carpentoractensis : Dominis Johannes Hugonis et Alfanius de Ruppe et Georgius Allevi.

Universitas de Paternis : {le nom manque}.

Universitas de Rupe super Paternas : Petrus Constantini.

Universitas de Bauceto : Johannes Albroni.

Universitas de Venasca : nobilis Elisiarius Romey.

Universitas de Malamorte : Elisiarius Autrandi.

Universitas de Blaudiaco : Giraudus Pineti pro ea.

Universitas de Nometamiis : nobilis Gauffredus de Venasca pro ea.

Universitas de Villa : Johannes Poncii.

Universitas de Murmunone : Anthonius de Villa et Raymundus Richelanî.

Universitas de Masano : nobilis Ricius de Emanatis.

Universitas de Bedoyno : Arnaudus Gassini.

Universitas de Credulione : nobilis Astoaudus pro éa.

Universitas de Maudena : nobilis Gauffredus de Venasca.

Universitas de Carumbo : Petrus Rebolli.

Universitas de Albaruffo : dominus Raymundus Amulfl, nobilis Ricavus de AlbafufFo.

Universitas de Malausana : Andréa de Placea.

Universitas de Vasione : Jacobus Sennerii.

Universitas de Cresto : dominus Giraudus Bergerii.

Universitas de Intercallis : Bertrandus Ymberti.

Universités de Fulcone : Mundonus Rollandi,

Universitas de Podio Almerassio : idem pro ea.

Universitas de Sancto Romano in Vaynesio : nobilis Berengarius Eii^arii.

Page 1