LIVRE DES MALHEURS DE S. GALL
Par Ekkéhard
(Ekkéhard était moine de S. GaU.)
Erat tuQC Burgundionum rex Cohradus adoles-
cens floridus, S. Âdelheidd8 Imperatricls quidem frater. Vénérant quondam Sarraceni navibus in Burgundiam^ belloque omnia disturbantes , tandem vieti in valle Fraxnith angustiis tutissima, invito qui tune erat rege, consederant ; paceque petita , uxores fiiias gentis ducunt , vallem maximaB ubertatis parvis régi reditibus datis incolunt. Ad quorum dueem Gonradus, nobili astutia usus, iegatos dirigit, his verbis : « Ecce Ungri, flllones illi fugitivi, nunciis me fatigant» ut sibi pace mea vos quidem a tantœ ubertatis terra armis expellere liceat. Sed vos, si viri estis, obviam illis, me juvante, quantocius pergite. Enimvero si vos eos in faciem invaditis, ego eos a latere involabo ; sicque illos, ut coniido, profligatos exterminabimus. »
Misit autem et ad Ungros, qui dicerent : « Quare, viri fortissimi, mecum arhiis agere vultis? Expedit enim utrisque nostrûm magis ut paciflci simus. Yenite ergo mecum, et hostes meos illos eradamus de terra uberrima, vosque ibi considite : sed et insuper Provinciamproximam terrae illi, si mecum in fide senseritis, libens vobis tribuam. »
Gonsenscrunt utrimque legationi regîas: erumpunt Sarraceni de valle Fraxnith confertissimi die et loco condictis ; occurrere parant Ungri. Rex suis undecumque
collectis aciem ordinal, specie velut his et his futurus subsidiis. « Quam acule, inquit, incidant lanceae et gladii hodie ostendite, socii mei fortissimi; tam diversorum daemonum utra pars vicerit neniini sit curae. Viclores esse qui cœperint, tribus vos partibus insilite, parmis rejectis ferre ulimini ; nulle discrimine trucidelur Sarracenus et Ungar. Nemini illorum misereri certum est, quia mei quidem ipsorum miseret nemo. »
Confligunt tandem in conspectu régis in acie prospeclantis electissimi satana3 milites et filii, neutris cedentibus trucidantur utrimque ut victimaB. Tandemque rex animosime pugnantibus, verilus ne utra pars ad ullimum aufugeret, signe dato gradatim velut subsidians supervenit, et undique ad hos et ad illos prosternendos turmatim omnes circumdedit, fugaeque locum non habentes quos non occidit captos Arelato vendidit. Ipse verô, paucis amissis, Deo et S. Mauritio, in cujus ense et lâncea ita pugnabat, laudibus Iriumphabat.
VIE DE S. MAYEUL
Par le moine Syrus, son contemporain
( Âcta SS. — T. 2 de Mai).
(Liber III)
6. Pro ulciscenda siquidem injuria viri Dei, cladé inter eos surgente, paulatim cœperunl viribus deficere, adeo ut divine se puniri verbere ore proprio faterentur intelligere. Verura nobilissimis viri Deî ditëti spoUis, ad Fra-
xinetum per consueta dévia expetere propria aggressi sunt cubilia. Tum vero a Ghristianis itinere eorum expkn rato, iter securi per Alpes dum more tenerent solito, super se cum impetu venientium auribus a loDge exceperunt sonilum, a clamoribus venientium et clangore tubat'um consonat omne nemus, strepitu collesque résultant. Extemplo barbaris gelidus per dura cueurrit osaa tremor. Qui divina percussi formidine, nullum senserunl auxilium prœter fugdB praesidium. Gertamen tune magnam erat Ghristianis cum Barbaris fugientibus, et ideo resistendi mente divinitus absente secedentibus, post principia certabant nuda prœtendere terga. Fugam tamen dïim facerent, multi capli/ perplures vero sunt neci mandati. Hi vero qui effugerunt ad tempus dilatam mortem, cujusdam promontorii supercilium tutaminis sibi elegerunt praesidium. Sed decentius occumberent, si hostium inter tela ruèrent, lilud itaque promontorium ita vastis rupibus circumeirca videtur subductum, ut prseter unam partem laloris devexi, undique facultatem deneget cornmeandi. Uanc denique partem Ghristianis obsidentibus, cum nullus adesset eis fugiendi aditus, nulloque nostrates munere a sui obsidione quivissent avertere, humilem locum explorant, quo ad ima se saltibus deponant. Consequens emim erat, ut ipjsi peterent ima, super quos superna incubuerat ira.
7 Vertitur interea cœlum, et ruit Oceano nox, involvens umbra magna terramque polumque. Gonticuere omnes ; sed nulla miseris quies ; ocius accelerare cupiunt negolium. Denique impediente se Satana locum sibi exploratum minime adierunt ; sed ab eminentis rupis vertice in imam se profundum tota nocte praecipitaverunt. Nostrates autem, jam die lucescente, cœlestis victori» stupentes
magnitudine, etc Quosdam tamen eorum qui demer-
sioni se subtraxerunt, in remotiori quodam montis laten offendentes comprehenderunt. Qui salutari se abluî depos*
centes lavacro (hos enim, sicut superius diximus, vir Dei de Christo verbis edocuit salutaribus) corpori malris uniti Ecclesiae, quanta inter Barbaros gratia servum suum Omnipotens illustravit, soliti erant referre. Optima tum spolia colligunlur, aequasquo per partes inter Christicolasdistribuuntur.AstB. Maiolum, corpore licet absente, meritis tamen in fugandis hostibus prgesenlem, ejus dis- Iributionis cuncli qui aderant exportera fore dignum nullatenus judicant. IIujus namque pro ulciscenda injuria hostes pessumdatum iri cœlesti testabantur in Victoria. Propterea sacros codices , quos Barbari rapuerant B. viro, sua pro parte, miserunt. Sic Omnipotens, sui famuli meritis praecipitatis impiis, eliberavit cunctis viam Romani itineris.
VIE DE S. BEUVON
(Âcta SS. —T. 5 de Mai).
5 Portitoris illius, qui insulas introitu assidue
utebatur, conjugem pulcherrimam adamavit rex; quam, nec multas divilias, aurum, argentum, vestes pretiosas promittendo, nec etiam minitando, flectere potuit. Unde vehementer iratus rex, quod precibus et minis non potuit, vi tandem potitus est. Tristis itaque effectus est portilor, et magis mortem quam vitam desiderans, volvebat assidue qualiter suam posset vindicare injuriam. Et post muUa, multa revolVens, ad por tum* tandem voluntatis adtinxit. Tune puerum ad se accersens quemdam, hune precibus monuit dicens : « Festinus adito Bobonem, cujusjnclitissima fama tuas, ut credo, jam saepe percuUt
dures, ethas illi mesB parvitatis litteras ôalutando deferto. » Quarum exemplar litterarum infra continetur :
« Boboni inclitissimo viro,.... mihi etiam rex ipse uxorem rapuiU et, quod deterius est, mortem minator. Prdepara igitur te, et congrega non modicam maltitndinem, ad delendam invisam gentem. Quotquot enim tecam duxeris introducam, quod ia iide mea paciscor. »
6. His auditis gratias egit Bobo operanti Deo, qui fere ad portum salutis suum jam adduxerat populum ; et convocans non modicam multitudinem equitum et pedittun, iter aggreditur. Dum autem ad Insulam propinquarent, prsDmiserunt legatos, portitoris voluntatem renunciaturos. Qui cum gaudio remeantes, signiflcavere victoriam de inimicis. Profecti itaque venerunt ad introitum insoto. Quibus portitor portam aperiens, insulœ denotavit introitum, quam ipsi gratanter intrantes, repugnantium colla caedebant
Ëxeuntes autem cum Isetitia magna, baptizaverant regem, cum non modica multitudine siiorum.