IV
Epistola P. Pauli Ragueneau missa anno 1649 ad R, P. Claudium de Lingendes, provincialem Franciæ.
DeporuLATio OPpiponumM Missionis Scrr Josepni APuD HuRONES FACTA PER IROQU40OS INFIDELES
Anno 1648. — Mors P, Antonii Daniel.
Fœlicem plane cursum primitiva Huronum Ecclesia tenuit ad medium Anni salutis 1648 : fidelium crescente numero, expectatione nostra multis partibus majore, numeratis plus mille scptingentis in hac novæ Franciæ Regione, qui salutaribus undis abluti Christi fidem amplexi sunt, omissis aliis quos magno quidem sed incerto numero in ipso persecutionis æstu a P. Antonio Daniele baptisatos infra videbimus.
Res una posse videbatur nascentis hujus Ecclesiæ tranquillitatem turbare, et rei Christianæ cursum morari, belli nimirum motus et terribilium hostium furor indomitus ; hi sunt quos [roquæos vocant, gens fera bellique amans, humanique sanguinis ad stuporem avida, sine fide, sine lege, suisq. insolens victoriis quas retulit de cæsis sæpe fugatisq. Huronibus, ex quo bellici nitrati pulveris et catapultarum usum didicit ab Hollandis Hæreticis quos fœderatos habent et accolas, qua parte nova Hollandia in interiores Americæ plagas excurrit. Fuisset utinam vanus ille timor, nec præsaga nimium mens extitisset imminentis ab hoste periculi, sed ecce tibi sub ïinitium mensis Julii ejusdem Anni 1648 miseranda calamitas per Iroquxos ïllata nostris Huronibus tristem eventum confirmavit, Cum enim Huronum plerique ad Gallos Quebeci commorantes profectionem parassent mercaturæ causa, cum armorum perita juventus expeditionem bellicam alio suscepisset, cum denique alios alius labor ab oppidis
1, Voir plus haut, p. 74.
hero aan PUR 5
RER Pr tac se Le
BST
suis extraxisset, improvisus hostis adfuit pagosque duos in fini bus Regionis illius positos invadit, expugnat, incendit, solitæ crudelitatis ubique fœda relinquens vestigia,
Horum oppidorum alteri a sancto Josepho nomen fuit, quæ erat una ex missionibus nostris præcipua : familias supra quadringentas complectitur, hic excultæ ad Dei cultum adeo sacræ, ubi Christianis ritibus gens instituta fidem suam morum innocentia et sanctitate commendabat, nova in dies infidelium accessione facta.
Priæerat huic ecclesiæ P. Antonius Daniel vir ingentis animi in aggrediendis pro dilatanda fide laboribus, invictæ in sustinendis patientiæ, magnarum omnino virtutum sed eximiæ aute omnia mansuetudinis, tali grege dignus Pastor. Sacrum de more vixdum absolverat post orientis solis primos radios, neque adhuc à sacello discesserant satis frequentes qui convenerant Christiani, cum audito hostium clamore horribili ad arma est subito trepidatum, ad pugnam alii sese proripiunt, fugam alii præcipitant, ubique terror, ubique luctus, ubique cædes. Unus interea præstat intrepidus Pater Antonius, pavidis reddens animum et Dei fideique bellum certare admonens, qua parte infestum urgere magis hostem sentit illuc advolat Deo plenus quem suo adhuc gestabat in pectore, et inter sacrificandum receperat, non Christianis modo Christianum robur, sed fidem etiam multis inspirat infidelium, tantoque visus est ardore loqui de mortis instantis contemptu deque gaudiis Paradisi, ut jam beatitudine sua frui videretur.
In hoc ultimo vitæ discrimine Baptismum petiere multi, fidei christinæ mysteriis prius imbuti, tanto numero ut cum singulis sufficere non posset uti coactus sit intincto in aquam sudario, et effusara circum se plebem per aspersionem abluere sacro ritu. Neque interea tamen hostilis remittebat furor, tormentario pulvere fumabant omnia, stridebant ad aures emissæ catapultis glandes ferreæ, ingens fragor auras implebat, multi ad Patris pedes prostrati cadebant, quos simul vitalis unda Baptismalis simul lethalis ictus excepere. Fugam ut reliquos cepisse videt, ipse in lucro animarum intentus alienæ salutis non immemor oblitus suæ ad ægrotos et invalidos senes Baptisandos currit, casas penetrat
in fini solitæ
it, quæ ra quasacræ, innoacces =
s animi | susti- 4e aute e more neque enerant ma est im alii . Unus nimuimn ifestum em suo eperat, multis mortis itudine
il, fidei ingulis dario, o ritu.
bulvere landes s pr'oslethalucro uæ ad bnetrat
zeloque suo implet, matribus etiam infidelibus infantes suos cer tatim obtrudentibus ut aqua salutari purgatos cœlo præpararet. Tandem in ædem sacram se recipit velut in arcem suam et fidei propugnaculum quo plerosque Christianorum spes æternæ gloriæ et cathecumenorum multos perpulerat metus infernorum ignium ; nusquam ibi oratum ardentius, nusquam veræ fidei et sinceri doloris certiora argumenta ; hos Baptismo munit, illos peccatorum vinculis exsolvit, omnes divinæ Charitatis ardore.inflammat, et spei roborat munimine. Hæc tum illius ferè vox unica : fratres mei hodie erimus in Paradiso, hoc credite, hoc sperate ut vos Deus æternum amore suo beatos efficiat. Jam Hostis vallum conscenderat totoque oppido subjectis ignibus ardebant casæ, cum monentur victores Barbari ingentem esse prædam, et facilem si templum versus properent, illic senum passim ac mulierum cum pueris magnam esse turbam. Accurrit illico Barbarorum multitudo furibunda, inconditisque clamoribus et horrendis circumfremit, vicinum hostem censere omnes qui templo claudebantur, quos fugam capere jubet bonus Pastor qua parte liber adhuc patet exitus. Ipse ut hostem moretur et fugienti gregi consulat obvium se dat Barbaro militi, ejusque furentem impetum frangit vir unicus quidem sed infidelibus terribilis ut castrorum acies ordinata; nec mirum cum divino plenus esset robore, apparuitque moriens fortis ut leo, qui tota vita sua mansuetudinem agni ostenderat, densis tandem confossus sagittis et lethali ictu emissæ in medium pectus catapultæ transverberatus, felicem animam, quam pro suis ovibus posuerat, bonus Pastor Deo suo reddidit, amabile nomen Jesu identidem inclamitans.
Sævitum Barbare in corpus exanimum, vix ullus hostium ut fuerit, qui mortuo novum vulnus non adderet, et morientis generositate ad rabiem concitati tot illum confecerunt plagis, quod capere corpus ejus potuit. Cum enim iram in eum suam expromere quisque omnem cuperet, nemo suflicere ad ultionem putabat imposita jam aliorum telis vulnera, nisi crudelem in innoxio sanguine tingeret manum, et indignationem suam hoc mulceret solatio : itaque cum alii nemo committeret, omnes se magnanimi Martiris imbuere colore voluerunt, pluresque adeo jam defunctum vulneravere; incensa demum æde sacrâ medias
DÉS NC ASE
DO RTENRTS as Terre Eee era
SY . 7 4, P, \# Y :Ÿ Le NZ <<: Ÿ & E,k | à GE | WF, V7 CN Le 2 DS Ni VF IMAGE EVALUATION Le TEST TARGET (MT-3) | 1) 10 M le = :ù qui “1e a ILE D >» BAN CE" CO (D LA N D room PACS / (®) IC FN à D Ses mx +
Corporation
” y SM
On Ÿ»
in flammas nudum cadaver injectum. Ita est concrematum ut ne minima quidem ossis ullius restaret particula, nec sanè poterat nobiliori rogo cumburi.
Dum sic hostes moratur, etiam post mortem fugienti et disperso gregi fidelium salutaris, multi in tutum se recepere, alios victor miles est assecutus, matres præcipue quas pendens ab ubere infantium sarcina retardabat, aut quarum latebras prodere puerilis ætas, sapienter adhuc timere nescia.
Decimum quintum Annum ponebat in hac missione Huronensi excolenda P,. Antonius, unus ex primis Patribus nostris, qui, anno 1633, eo pervenerunt ad veræ fidei fundamenta jacienda ; qua quidem in expeditione jam ab eo tempore pati cœpit quidquid homo citra mortem sustinere potest.
Non est omittendum Divinam bonitatem circa eum in hoc vitæ extremo fuisse singularem, nam octiduum solidum in exercitiis spiritualibus peragendis juxta morem societatis absolverat Kalendis ipsis Julii, qui quarto die necatus est, ipseque postridie sine ulla mora in missionem suam convolarat eo spiritu plenus quo fideles curæ ejus commissos inflammabat.
Patria Deppensis erat, quæ civitas est Normanniæ in Galliæ Regno, mari oceanico exposita, portuque celeberrimo nobilis. Ingressus fuerat societatem Anno 1621 tum viginti et unum annos natus, vir sane egregius, vereque dignus societatis Jesu filius, humilis, obediens, per orationis usum cum Deo summè familiaris, invictæ semper patientiæ, infractique in rebus arduis animi, adeo ut nobis virtutum omnium exemplum illustre, christianis Barbaris fidei ac pietatis sensum eximium, omnibus desiderium sui grave reliquerit, ipsis etiam infidelibus; daturus demum ut speramus toti huic Nationi patronum in cœlis potentissimum.
Et vero uni è nostris (homini sanctitatis præcipuæ, et probatissimæ humilitatis) semel atque iterum post mortem adesse visus est : ac primum quidem nostris Patribus in concilium coactis, agentibusque ut solent de re christiana promovenda, quos omnes hortabatur ad salutem infidelium pro Dei gloria procurandam : postea se de novo conspiciendum obtulit augustiore vultu, et eo sane qui nihil humanum et mortale spiraret, annorum ut
urotris, nda ; uid-
vitæ citiis verat ridie enus
alliæ bilis.
ex ore conjici poterat plus minus triginta, cum moriens octo et quadraginta numeraret, et in illo rogatus est confidenter ab eo cui se videndum dabat ecquid voluisset divina boniias servi sui corpus tam indigne post mortem haberi, tamque inhonesto fœdatum vulnere flammis consumi, nihil ut hujus restaret nobis, ne cinis quidem exiguus, ad quæ verba tum ille : Magnus Dominus et laudabilis nimis, qui in hæc servi sui opprobria et contumelias respiciens, mihi multas animas ex ignibus Purgatoriis erutas dedit quæ meum in cœlum triumphum ornarent. ‘Arch. gen. S. J.)
