IX. — Gandoufle
1290. 2 feb. Littera Philippi, régis Francorum, super quadam causa appellationis de juriditione de Cauda in Bria.
Philippus, Dei gratia Francorum rex, universis présentes lit— teras inspecturis salutem.Cum dilecti et fidèles nostri episcopus Parisiensis, comitissa Alancionensis et Blesensis, et Amalricus de Murlento, miles, dominus de Cauda in Bria, voluerint et consenserint ut, salvo eorum jure in omnibus, curia nostra cognoscat et diffiniat de causa appellationis émisse per Gandulphum Lombardi, burgensem Parisiensem, a sententia lata per Johannem Calhifer, [Talhiter?] scutiferum, in causa retracte per bursam cujusdam hereditagii contra ipsum Gandulphum et pro Philippo de Sauniaco(2), milite, et Johanna, ejus uxore, volumus et concedimus quod, salvo eorum jure in omnibus, de dicta causa in nostra curia cognoscatur et diffiniatur. Actum Parisius, in festo Candelose, anno Domini millesimo CCLXXX0 nono. (C. N. D., pp. 15, 16.)
Lettre de Philippe le Bel, concernait 7 la succession de Gandoufle. — Confirmatio compositions et conventionis tactarum cum here-
(1) C'est le Donat Ardent, cité comme consul vénitien A Nîmes en 1^77. Voir plus haut.
(2) Sannois ?
dibus Gaufredi de Gropo sancti Pétri, supra debitis in quibus tenebatur domino régi.
Philippus, Dei gracia Francorum rex, dilectis et fidelibus
magistris Sancio de Charmeya (Saince de la Charmoie, clerc mes. le Roy) et Michaeli de Bourdonneto, compotorum nostrorum magistris ac Guidoni Florancii (Nicole Guy, frère de Biche et Mouche?) thesaurario nostro, salutem et dilectionem.
Committimus vobis et mandamus quod vos très, vel duo ex vobis non expectato tercio commissariorum ad exigendum et levandum bona et débita quae sunt defuncti Gandulphi de Arcellis deputatorum a nobis supra receptis et misiis de bonis et debitis predictis per ipsos in modo quocumque factis finalem compotum recipientes et audientes de restancia ipsius compoti ac de bonis et debitis quibuslibet quae supradicto compoto restabunt exigenda explettanda et levanda, necnon et de omnibus aliis et singulis quae ad négocia hujusmodi pertinent et poterunt quomodolibet pertinere per vos vel alium seu alios deputandos a vobis • tribus vel duobus ordinetis tractetis ac compositores transactores tractatus et venditores eum supra his fueritis requisiti necnon et omnia alia et singula quae circa hos judicetis facienda prout vobis tribus vel duobus videbitur expedire nosque quacunque in promissis facietis vel fieri feceritis ratum habebimus et supra compositoribus venditoribus transactoribus et aliis tractatibus vestris cum supra his fuerimus requisiti et de ipsis per litteras vestras vel duorum ex vobis nobis constiterit personis quarum inter erit nostras confirmatorias litteras concedemus mandantes predictis commissariis et
omnibus aliis et singulis justiciae et subditis nostris ut vobis tribus vel duobus in premissis et ea tangentibus pareant cum effectu. Datum Parisius, die IIP marcii, anno Domini M" CCC° undecimo (1311).
Cujus prenotate commissionis virtutc cum Domino Gaufrcdo de Gropo Sancti Pétri quod nobis plures obligationum litteras ad dictum pertinentes Gandulphum dum viveret tradi fecit conipositorem et conventorem fecimus..... liunc modum consencientibus ad hoc heredibus supradicti Gandulphi videlicet quod
de tota pecunia quae de litteris obligaconum predictis nobis traditis et tradendis per predictum dominum Gaufredum deductis inde misiis et expensis necessarîis pro eisdem levabitur. Idem Dominus Gaufredus sextam partem habebit residui vero inter dominum Regem et prefati defuncti Gandulphi heredes pactores
inter se ad invicem supra hiis dividetur. In cujus rei
testimonium presentibus litteris nostra apposuimus sigilla. Actum Parisius die lune ante penthecosta anno Domini M° CCC° duodecimo (13 12).
Nos ante compositorem et conventorem predictas cum dicto Gaufredo per gentes nostras prenominatas nomine nostro factas ac omnia et singula in predictis litteris contenta rata habentes et grata ea laudamus approbamus et tenore presentium auctoritate regia confirmamus salvo in aliis jure nostro et in omnibus jure quolibet alieno. Que ut perpétue robur obtineant firmitatis presentibus nostrum fecimus apponi sigillum. Actum Parisius, anno Domini M0 CCC° duodecimo mense maii.
Per cameram compotorum P. de Albig.
(A. N. JJ. 48 f" VII r°.)
1360 (vers). ... Pour aler à Calays payer as lombars l'argent que on leur devoit de pour le pays despendu pour es chemins des trois bans pour deux jour ... (le reste manque). (Colb. Flandre, 189. — Titres et comptes d'Artois, pièce 62-1. B. N.)
Lombards en Hainaut, etc.
13 21. Roland Turc de Castiel et Philippe, son frère, lombards de Mons.
13 12. Williaume Vake, Gandulfins Vake, etc., lombards, peuvent s'établir à Valenciennes.
1330. Franceskin, Lion Othin, lombars marçans. (Collection des Chr. belges.")
Lombards à Avignon.
Certificat de Gérard de Montaigu, clerc et secrétaire du Roy et gardien du Trésor des chartes et des registres. Il possède dans son Trésor un acte signé : Martin, fils de Jean Guiducci, clerc, daté de 1371, 9 juin, par lequel Louis, fils du roi de France, duc d'Anjou et deTouraine; Louis, comte d'Étampes, seigneur de Lunel; Jean de Melun, comte de Tancarville ; Simon de Rouci, comte de Braine; Guillaume, archevêque de Sens; Jean, abbé de Fécamp; Gautier de Châtillon ; Bureau, seigneur de la Rivière; Guillaume de Dormans; Philippe de Savoisy; Nicolas Braque, chevaliers, conseillers du Roy ainsi que Hugue Aubriet (sic), Jehan de Rueil, Jacques Renard, Nicolas de Fontenay, Jehan Culdoe l'aîné, Jehan Maillard et Bernard de Montlhéry, trésorier du Dauphiné Viennois, et ensuite Pierre de Chevreuse, chevalier, conseiller du roi, Jehan de l'hospital, Jehan Mareschal, de Rouen, Jehan d'Orléans, trésorier de France, garantissent un emprunt fait à la ville d'Avignon et donnent procuration à Pierre Scatisse, à maître Jeh;m de Prodiguière et à Jehan Mercier pour percevoir 100,000 francs d'or. Suivent les noms des Lombards : Stoldo quondam dominus Burdi de Alconitis; Aghinolpho, quondam clericus de Paziis (clerc des Pazzi); Nastusio S' Thomasi; Dominico Vannis; Nicolas Francisa, Pontolini de Florencia, Dyonisius de Rocha de Aso (Asti), mercatores avinionenses. 8 mai 1372. C'est Aghinolfus qui touche les 100,000 francs. (A. N. J. 473-476.)