BEVERHOUTSVELD
21 AVRIL l567-
Keures du Beverhoutsveld.
Dit naervolghende syn de kueren, ordonnantien ende vrvheden van ouden tyden geuseert ende lovelyck (r) onderhouden by de aenborghers die gerecht syn in de vryheyt van het Beverhoutsveld, liggende op de heerlykheyd van't oude Praetsche binnen de prochie van Oedelem (2), paelende ende abouteerende 'tzelve velt metter oostzyde aen de voornoemde prochie vanOedelem, metter zuvtwestzvde an de prochie van Beirnem heerelykhede van Oostcamp, ende metten noort ende noortoosthende (:j) an de prochie van Assebrouck, en voorts soo 'tzelve velt hem rondsomme bestreckende en bepaelende is.
Alvooren is te weten dat d'heer van Praet ter cause van svne heerelykhede stelt ende commiteert eenen persoon omme te (wezcn) Balliu ende wettelicken maendere van den zelven velde.
Daer svn van allen oude en ememoriaelen tyden geweest derthien persoonen van de amborghers, de welcke t'haerlieden ancommen, eed over 'tzelve velt doen, ende syn
Oj Fidèlement.
('-) Oedelem et les autres communes mentionnées ici sont situées dans le canton et l'arrondissement de Bruges.
(;{j Nord et nord-est.
genaempt veltheeren ende doen dcn naervolghenden eed in substantie :
Te weten sy besweiren het selve velt ende d'amborghers van dien te houdene in huerlieder oude rechten, vryheden ende possessien, voorts t'onderhouden aile goede cueren, costuymen ende uzantien van den selven velde, ende daer af ter manynghe van den selven Balliu goet recht ende vonnesse te geven annegaende de Missusen ende Boeten op 'tzelve velt vallende; ende al te doen dat goede getrauwe veltheeren schuldich syn te doene.
Van deze derthien persoonen wort daer eenen by den balliu ende de veltheeren tzaemen ghecoren voor opperveltheere, die de manynghe ontfanct van den Balliu, ende noch een andere van hemlieden wort ghecommitteert als Clercq ofte Grenier, omme notitie t'houden van aile saecken voor hemlieden commende ende by hemlieden geordonneert.
Soo wanneer een van dese derthien veltheeren der weireldt overlydt ofte uytter vryhede verhuyst, soo kiesen den voornoemden heere ende veltheeren eenen anderen in syn stede van de amborghers van den selven velde.
Is ook te weten dat men van houden tyden geuseert heeft van de voorseyde derthien veltheeren te kiessen, de achte woonachtig synde in de prochie van Oedelem, twee in de prochie van Beernem ende drie inde prochie van Oostcamp, al binnen den selven vryhede.
Voorts, soo is men van aile houden tyden ghewone te houden ten selven velde, eenen wettelyken schouwdag, aile j aère in de maend van april, ter geliefte van den heere ende de veltheeren, ten welken eynde men is van te vooren gewoone te doen ter prochiekerken van Oedelem, Beernem ende Oostcamp, drie sondagsche kerkgeboden agter een volgende, by welke kerckgeboden men gebiet van Balliu ende veltheerens weghe, eenen iegelyk die aen 't velt gelant syn ('), te vermaeken zyn luecken, te hangen
(') Dont les terres sont eontiguës au veld.
zvn hekkens elk voor zyn hof, draeyboomen te houden ieghens hct velt , ende de straeten , voetweghen , ende Bruggheweghen (1), die daer van ouden tyden gelegen hebben, t'onderhouden ende vermaeken elk iegens het syne, ende voorts dat elk hem wachte te misdoene iegens de kueren ende ordonnantien vanden selven velde op de boete daertoe staende.
Ende ten derden kerkgebode, soo beteekend men den dag dat men den schaudag houden sal, ten welken dage men gebied elken amborger hem te vinden ende te syne, tzynen ecken ofte baillie (2), omme daer te commen ter waerhede ende besoucke van de kuere van den velde elken op de boete van vyf sch. grooten, ende aldaer elk te betaelen zvn veltschat, 't welke is elken amborgher dry ponden parisis, daermede men ten schaudage doet eenen solempnelen dienst over de ziele van Mevrauwe van Beveren, die 'tzelve velt an de gemeenten gegeven heeft, ende over aile geloovige zielen.
Ten voorseyden schaudage, Balliu ende veltheeren voornoemd beschauwen 't geheele velt omme, ende besoucken aile de gebreken, ende is elken amborgher ghehouden ende wort bv zvnen eed gemaent t' affirmeeren ende verklaeren of hem iet kennelyk is twelke gedaen soude wesen iegens de vryhede ende kueren van den velde, ende van sulkx als ter kennisse gebrogt wort, wort daer af notitie gehouden by den selven Greffier.
Naer welk besouck, schauwinge ende bedragten, trekken den heere ende veltheeren naer Oedelem, t'alzulken platze als bv hemlieden daertoe gecoren is, ende gaen aldaer achtereen ende binnen den selven daege overzien de bedrachten dewelke sy aldaer ende achtereen ende binnen den selven sonneschyn wysen ende uytten ; ende condempneren elken in de boete by hem verbuert, volgende de kueren t'innen in lyfve ende goede ( 3 ) ,
(!) Chemin menant à Bruges; v. infra, p. 159, n° 27.
(2) Hecktn, balustrade ; balie, barrière.
(3) A recouvrer par corps et par biens.
endc te gaene naer costume van oudts geobserveert.
Indien Balliu en veltheeren, uyt de klagten van d'amborghers ofte ook andersiets by de voorseyde schauwinge bevinden oirboirlick (l) te syne, eenige saecken t'ordonneren annegaende de ruste ende welvaert van den velde, ende d'amborghers van dien zvn gewone 'tzelve te doen ordonneren ende publichieren ten selven schaudage , ten eynde dat niemant daenof ignoratie en pretendere, ende sulke ordonnantien syn de gemeene amborghers gehouden t'onderhouden ende obedieren, ende worden op hemlieden geexecuteert gelyk aile andere poincten ende artykelen van de oude Cueren.
Ende overmits dat d'oude kueren ende rollen mits de lanckheyt des tyts soo out vrorden syn ende in partye doncker ende versteken, sulckx dat dies wel dienden vernieuwt ende ververst, soo hebben Bailliu ende veltheeren vanden voornoemden velde in desen tyde, b}^ gemeene accoorde ende over een draghen, de selve oude kueren ghedaen verschynen (2) ende verschynen soo hier naer volgt :
i. Eerst soo wie het velt vernauwt by gedelve (3), dat waere de boete van ni 1. parisis (4).
2. Item soo wie van den velde siet haelen hout dat opt velt gegroyt is ende dat niet te kennen en geeft den Bailliu ende veltheer, die sal verbueren van elcke voere
x s. par.
3. Item van ontloopen peerden die intvelt commen sonder kennisse van lieden ofte kinderen, toebehoorende persoonen geen amborgers synde, die sal men mogen sluiten ende doen betaelen de boete van elcken peerde x s. gr.
4. Item saude leem ofte saden haelt Beverhoutsvelt (5) die geen amborgere en is ende dat verkogte ofte voerde ut de vryhede van den velde sonder consent vanden heere
(i) Utile, profitable.
('-) Erreur de copie, pour verschryven , recopier. D'ailleurs, il y en a beaucoup.
(3) Emprendre sur le veld en creusant un fossé.
(4) Ponden parisis. Les autres monnaies indiquées dans les dispositions suivantes sont : les schellingen parisis et les schellingen groote .
(5) Le texte est erroné. Il faut : Item soo wie leem ofte saedeii haelt int B.
ofte veltheeren, dat is op de boete van elck voer xx s. par.
5. Item soo wie consent hebben eenig leem(1), sandt ofte saden voert van den velde, eer hy betaelt heeft den leemhauder van de veltschatte vier ponden parisis ende de veltheeren xn ponden parisis van elcken voere, dat waere de boete van elcken voere x s. par.
6. Item soo vie ruwe, flerecinege, ofte quaede snotte peirden laet gaen op Beverhoutsvelt, dat waere op de boete van elcken peirde m 1. par.
7. Item soo wie schaepen laet gaen opt voornoemde velt, wynter ofte somer, dat waere op de boete van elck schaep v s. par.
8. Item soo wie leem laet op synen waegen ende haelt op Beverhoutsvelt dat hy afschieten moet ofte andere peirden onderwege moet nemen, dat is op de boete van elcken voere x s. par.
g. Item soo wie horible ossenlaet gaen opt voornoemde velt, stiers ofte hynxstevolens, die ouder svn dan een jaer, dat is op de boete van elcke beeste x. s. par.
10. Item soo wie bevonden wort van quaede loken(2)aen Beverhoutsvelt, al soo dikmaels als ment' bevint ende niet en maeckt, dat is op de boete van elcken gaete v s. par.
11. Item soo wien beesten coopt ende hout opt velt gaende t' somertyden ende oock niet en wintert eer sy lieden die beesten vercoopen, dat waere voor de boete van elcke beeste xx s. par.
12. Item dat elcke man ten schauwdaeget'svnen heckene syn moet daer hy recht aen vermit aent velt ende commende ter waerhede, als den Bailliu ommegaet omt velt te schauwen; ende die daer niet en is, dat is op de boete van v s. par., ten sy dat hy huerlieden nootsaeke bethooghe
v s. par.
