‹ Les Mérovingiens d'Aquitaine: essai historique et critique sur la charte d'AlaonChapitre 9 sur 9 · N' VI · texte numérisé non relu

N' VI

Cfuirla Bemardi Dmis et Marchionis pro monastmo Alagonensi.

In noniine sanctae et individu» trinitatis. Bernard us gratia Dei Comes, Dux, alque Marchio. Notescimus omnibus fidelibus nostris praesentium scilicet et fulurorum qualiter adiens Frugellus venerabilis Abba mansuetudinem nostram deprecatus est ul ex monasterio sibi commisso in pago Palliarense, valle Vrritense, cujus vocabulum est Alagone, et fundata Ecclesia in honore sanctae Mariae vel sancti Pelri, seu cum Ecclesiolas vel erras, cellusvel loca et bénéficia ad eundem monasterium pertinentia, et monachis sibi subjectis tam pro auctorilate gloriosissimi senioris nostri Caroli Régis cum ista c«nrta fîrmaremus, sicuti et fecimus. Quapropter omnium fidelium nostrorum cognoscat sollertia quod nos eidem venerabili Frugello Abbati successoribusque ejus concessimus ut nullus Comes vel judex aut exactor aut vicarius vel nullus ex fidelibus nostris tam et pra^seniibus quam et futurîs infra eodem monasterio vel eorum cellas aut bénéficia vel appendicia non ad fidejussores tollendos hominesque distringendos aut freda vel paratas exigendas vel parafreda tollere aut ullas redibitiones aut illicitns occasiones nostris futurisque temporibus ingredi audeal ; sed liceat mémorato Abbati suisque successoribus res ejusdem monasterii cum omni sibi pertinentia et cum alia quae ibidem quis augere voguent, vel dictus Abbas vel sui monachi adhuc habent ad conquirendum, omnla in quietudine quieto ordine possidere. Po-

stulavit etiam idem venerabilis Abbas ut cuncta pecora gregum suariim p«r cunctas colles et calmes sive pascuaria absque ullo homiDe blandiente pascant, quod ita et fecisse nos omnium fidelium nostrorum cognoscat soiertia. Si quis autem hoc decretum nostrum cum audacia frangere ausus fuerit, juxta ceteras immunitates legem solvat, solidorum videiicet sexcentorum. Et ut hœc carta in omnibus optimam habeat firmitatem, manu nostra subter eam firmamus. Signum Bcrnardi Marchionis. Data xif. Kal. Augusti anno xxxii. Karolo gloriosîssimo Rege eliciler. Amen.

NMll.

Scriptum dotationis monasterii S. Marix de Ovarra in Ripa- Curtia, nbi Contes D, Bemardus, ejiusque tuxof' D. Toda Galindeê, ac jïlii ipsorum, Cornes D. Ramon et D. Borell, ita loqiiuntur. An.no Ciiristi dcccxxh, régnante adhuc apoo Frakcos GaroloMvgno.

Kx aroliivo moniislcrii crula, et clucidala a D. Josepho PcUizcric, Jacobco cquilc, rep:io Arehi-clironogr^ipho, in suo Maœimo CKtaraugustano, p. 65 et seqq., ubi et allc|^at Zuritam in Judicibus, fol. 8, ac llieronymum Rlan-

In noinine Domini Nostri Jesu-Cbristi. Ego Bernardus Cornes Ripa Curtiœ, et uxor mea Tota Comitissa, filia Galindonis Comitis Aragonis, cum consensu et voluntate filiorum nostrorum, Raymundus Comes, et Borrellus Cornes, expunxit nos Deus et trina majestas, ut faciamus charta eleemosynaria pro remedium animarum nostrarum, et parentum nostrorum, vivorum et defunctorum, ut œdificaremus monasterium in Pao (sic) Ripa- Curliense, quic nuncupatur Ovarra, quae est situm prope flumen Isabana, ad bonorem Dei et Beataî Mariae Virginis, et S. Pétri Apostoli, et S. PauUi, et S. Stepbani, et sanctae Crucis, et alia agmina sanctorum, qui sunt fundata in supradicto caenobio; stib régula S. Bénédictin et ibi nos tumulati erimus. Tune

senrientes ilUus, îd est, Egîcano voeîtato Âbbdti, et cuncUs monachis ibi consistentibus : id est, Âtho moDachus, Alvarus nionachus, Fedacus monachos, Somarius presbyter, Giniara presbyter, Barone Diaconus, et caetera congregatione, qui ibidem sunt, et qui adveniendi sunt : sic facimus oblationem et chartam de illos alodes nostros, quae Ego prsefatus Bernardus abs* traxi de potestate tenebrarum, et de gens paganorum, et populavi (sic) eas de Cbristianis, in tempore illo, quo Ripa^Curtia, et Pallares, et Superarbi erant in possessione paganorum. Et sunt ipsos alodes in Ripa-Curtia, de ipsum gradum de aras usque in ipsum gradum de Sancto Christophoro, et de Isavana usquc in campum Ripa Curtise : et nos facimus chartam de istos alodes, quantum iilas infrontationes includunt, id est villam quœ nominatur Valaphrica, cum omnibus suis pertinentiis, quaî ab antique tempore tenuerunt ab intègre : et illa villa de Bradilans, et villa Âracbonis, et Villaros, et Rio Pertruso, et illa turre, et Maganofas, et Silvi, et villa Lupones. Et Ego Bernardus Gomes etTota Comitissa donamus atque concedimus supradictas villulas cum suis terminis, per nos et per omnem posteritatem nostram, cum totos illos census, et usaticos, quos nos habemus, vel habere debemus, in omnibus hominibus, et in fœminabus, et in campis cultis et incuUis, garriciis, sylvis, pascuis, fontibus et rivulis, molinaribus, et quodcumque dici ac nominari potest, quod ad usum hominis pertinent, aut qualicumque ratione pertinere debent, sicuti nos habemus vel habere debemus : sic donamus, concedimus, et tradimus omne nostrum jure et potestatem, et dominationem, absque ullaretentu ad proprium alodem, et propriam haereditatem, et sint omni tempore de supradicto monasterio, et de omnibus hominibus, qui habitant, vel habitaturi sunt. Sic mittimus hœc omnia ab integrum propter remedium animarum nostrarum, vel parentum nostrorum, vivorum et defunctorum, ut ad diem judicii atque tremendae majestatis, merces nobis inde adcrescat, sicut Paullus Âpostolus dicit : <c Qui templum Dei sedificat, inferuum despîcit. » Et in Epistola ad Ephesios : « Bonum est benefacere ad omnes; maxime autem ad domesticos fidei. •

Et est manifeslum, quod si Ego Bernardus Cornes, et uxor mea Tota Comitissa, sivealiquis homo vel fœraina» tam filii quam propinqui, sive Cornes, sivevillicus, tara vicarius quaniprœpositus, atque gardingus, sive aliqua persona, sœcularis vel eccle- . siastica, qui contra nostram hanc oblationem vel donationern, ullam perturbationem facere voluerit, xxx. libras auri sacra* lissimo fisco et Régi pcrsolvat : et insuper factura nostrum consultum et intemeratum permaneat omni terapore. Si quis vero propinquus aut extraneus, qui contra hoc factura nostrum venire attentaverit ; ira et malediclio Dei super eum veniat, et a iminibus sanctœ Dei Ecclesîo) extraneus efficiatur, et cura Datham et Abiron, et Juda traditore, in inferno inferiori ardeat; et haec nostra donatio firma permaneat seraper. Facta chartain mense Julio, régnante Cârolo Rege Francorum, Enneio Rege in Aragone, era dcccli. Sig-t num Bernardi Coniitis. Sig-f num donnae Totaî Coniitissai, sig-f num Unifridi, sig-f num Dathoni. Isli sunt lestes. Chintus presbyter rogatus scripsit, et hoc sig-tnura fecit. Sig-f num Raymundus Cornes Ripa-Curtiae, filus prœfati Bernardi et Tolœ CoraitissîB, sig-j- nura Borellus Cornes Pallariensis, filius praefati Bernardi et Totae Coraitissœ : ambo firmamus hanc chartam, et oblationem Deo et sanciœ Mariie.

Page 1