SES LIBERTÉS
Constance, 3 juin 1309.
Heinricus dei j^racia Romanorum Rex semper Âugustus, vniuersis hominibus in Valle Underwalt fidelibus suis graciam suam et omne bonum. Deuotis vestris supplicationibus graciosius annuentes, vniuertas libertates^ iura, priuilegia, graciarumque largiciones, a diuorum Romanorum Imperatorum et regum predecessorum nostrorum liberalitate concessas, approbamus favorabiiiter, et presentis scripti patroclnio consignato Sigillo nostre Regalisexcellencie confirmamus, dummodo in nostra et Imperij fidelitate et seruicijs maneatis. Datum Constancie Anno domini M.ccc.viiii. Tercio Nonas Junij Indictione Septima. Regni vero nostri Ânno Primo.
(Archives du Haut-Unterwalden)
(Page Ul)
RESGRIT DE HENRI VU QUI PLACE URI, SGHWYZ ET UNTERWALDEN SOUS LA JURIDICTION D*UN BAILLI IltfPÉRlAL.
Constance, 3 juin 1309.
Heinricus dei gracia Romanorum Rex semper Augustus, universis hominibus in Valie Underwalt (Vallis in Switz, in Yalle Urach) fidelibus suis, graciam suam et omne bonum. Vestris inqùietudinibus obviare commoditatibusque prospicere favorabiliter cupientes, dum tamen de vobis querulantibus justicie debitum non negetur, vobis
per présentes concedimus graciose, quod ad nullius secularis Judicis tribunal, nostreMajestatisConsistoriodumtaxatexcepto, super quibuscumque causis seu negociis extra terminos valiis predicte pertrahi debeatis, dummodo coram Advoeato nostro provineiali intra fines ejusdem valiis parati sitis stare juri et facere quod dictayerit ordo juris. Presentibns usque ad voluntatis nostre beneplacitam tantum modo valituris. Datum Constancie Anno domini M.ggg.yiiii. Tercio Nonas Junii. Indictione Vil. Regni vero nostri Ânno Primo.
(Archives du Haut-Uuterwalden.) [Ce rescrit est identique pour les trois vallées, sauf que dans l'exemplaire de Schwyz, qui n'est conservé qu'en copie^ il manque la formule finale : « Presentibus ... valituris, > qui se trouve dans la copied'Uri et dans l'original d'Obwald.]
xvn.
(Page 1 48)
ACCORD ENTRE LES V^ALDSTiETTEN ET LtJCERNE.
Schwyz, 11 novembre (1309).
Wir die Lantlûte von Swiz, von Vren vnd von Vnderwalden, kvnden dien burgern vnd der gemeinde von Lvcerren, De wir des gemeinlich vberein sin komen : Alld ir vwer brieve ze Vren vnd ze Vnderwalden haut gesendet Tage ze nemenne vnd ze werenne, vnd minne oder recht ze tvonne vnd zenemenne, vnd ze Richtenne Swc vnder vus vnd vch vnliebi were ; De wir die tage gemeinlich weren wen gegen vch, swa ir die gerne werent, dar vus zimelich ist ze komenne vnd gemeze ze leistenne, vnd ir vns vf die sdben tage kovf gebent, vnd ir dar vnd dannan von vns einen getrtiwen fride habent ; vb ir ze rate werdent de ir si werent vnd swes ir ze rate werdend» de lazent die botten wizen. Dirre brief wart gegeben ze Swiz, am santé Hartis tage.
(Archives de la ville de Luceme.)
DOCDUENTS AUTHENTIQUES. 423
xvni.
(Pages 1 57 à 1 60)
ENQUÊTE ORDONNÉE PAR LE ROI HENRI VU SUR LES DROITS DES DUCS D' AUTRICHE EN ALSACE ET DANS LES WALDST^ETTEN.
An camp devant Brescîa, 15 juin 1311.
H. dei gracia Romanoram rex, semper augustus. Vniuersis sacri Romani imperii fidelibus, présentes litteras inspecturis, graciam suam et omne bonum. Decet maiestatem regiam principum et devotorum imperii commodis sereno vultu respicere, ac eosdem in suis iuribus fauorabiliter confouere. Cum igitur per illustrem Liupoidum ducem Âustrie et Styrie, principem nostrum dilectum, in nostris seruiciis in Italia constitutnm, nostre clemencie supplicatum extiterit, ut ipsum et fratres sucs in possessione bonorum et iurium, que in Alsaoia, itf uallibus Switz et Vrach et hominibus liberis in ualiibus degentibus, ac in bonis et opidis que uulgariter Waldstet dicuQtur, sibi et fratribus suis pertinere asserit, reponere dignaremur ; quia de iure sibi et imperio ia premissis compatenti non-^ dum plenarie nobis constat, ex parte nostra nobili uiro Eberhardo de Burgelon et ex parte predicti Liupoldi Friderico comiti de Tokkenburehy qui duo terciam seu commuuem personam, si ' eis oportunum uidebitur, eligent et assument, et sub iuramento preetito apud uicinos et notos super predictis botôs inquisitionem facient diligentem, est commissum. Qua inquisitione iegaliter facta per très personas predictas aut duas, si tercia assumpta non fuerit, et nobis plenius esposita, prefatum ducem Liupoidum et fratres suoe in possessione omnium bonorum et iuhum predictorum, que dicti duces et progenitores eorum hereditarie tenuerunt ab antiquo» et in quorum possessione pacifica clare memorie quondam rex Rudolfiis, cum adhuc comes existeret, et Albertus rex Romanorum, existeas dux Austrie, ratione comitatus et hereditatis ftierunt, et
424 PBEHIÈRE PARTIE.
que iidem reges, et duces Austrie qui nunc sunt, iusto emptionis titulo possederuQt, reponere et relocare uolumus et tenemur. Ita tamen quod, si nobis aut successoribus nostris in imperio in eisdem bonis ius aliquod competere uidebitur, idem Liupoldus et fratres sui, dum ex parte nostra actio sibi mota fuerit, nobis et successoribus nostris in imperio facere tenebuntur quod dictauerit ordo iuris. In cuius rei testimonium présentes litteras nostre maiestatis sigillo iussimus communiri. Datum in castris ante Brixiam xvij Kal. Julij, anno domini M<>. ccc. xi., regni uero nostri anno tercio.
(Archives de Pise.)
XIX a.
(Page 176)