W SIECLE

Non solùm Polyhistor, et scient iarum omnium encvclopœdiâ

25'» TESTIMOMA VETERUM.

instnictiis, et omniscius ; sed et j)hilosopliorum, et theologorum coryphœus et in suo génère princeps , primusque tlieologiae scholasticœ seu dispntatricis auctor creditus, undè illae Nominalium et Realiumsectae.DequoSamsonRlicmorumArchiepiscopuscumsuis suiïraganeis, dùm eum ad Papam déferrent, retulerunt nihil esse quod eum lateret, sive in profundo maris, sive in excelso suprà : qui in promptu de universâ philosophie, de mathematicis et etiam de quaestione quûlibet respondebat ; qui invitatus à condiscipulis, ut in obscurissimae Ezechielis prophetiae interpretatione spécimen ingenii ederet , impetrato brevis noctis spatio, toti academiae se admirabilem prœbuit. Quibus experimentis constare arbitror tantû Abselardum fuisse ingenii pernicitate et dexteritate , ut potuerit in quâlibet scientia, praesertim verô in eâ quœ aliarum regina dicitur, brevi tempore multùm profecisse, et ad melam perveiiire...ctc.

Ileloissa vero, ut altéra Susanna aut Esthera, pulchra et Deum limens, vetustissimos illos Mommorantios legitimA agnatione contingens, canonici Parisiensis non notha, sed neptis, Psalmos hebraïcè personare nb incunabulis docta , clarum sexùs sui sidus et ornnmentum , très illas linguas , nccnon mathesin , philosophiam et theologiam à viro suo cdocta , illo solo minor fuit : in

<|iiA Innias iii^ciiii dolcs , iinidciili.r , pn'tatis, |ialH'iifia> , iiiimili-- (alis. virlMluiU(|ue niintiiiin , rt |iii(li('ilia> (iinnis illiistrah.it, <|uuiii relif^iosc coliiit |M>st hrcNcin cl lurliMim aJKjtiMt iiu'iisium jiisti r(»iiiiiil)ii usuin,viri siii ctiaiii iiuiixTito oxstM'ti <H ahsciitin {linaii- (issiiiia : ut (luhitcs , plu^juc cxcinplo inatroiiis un virgmibu^i profiKM'il , vcl «mu .\rj;(Mit()!i<'nsil)iis, x'I ( iim Parnrlotcnsibns prœfiiil. Si ad inatronah' doriis , ad liii^iianiin aut Srripliirariini cognilioïKMn iiisplcias, allcrain Paiilam ; si ad custudium |»('r|M'lui pudoris , iU()riini(|U(' asjX'ritalcin , l'jistorliiuin vidorc vid(dHTis : (|iiain (*|)is(()|)i (juasi liliain, ahhalcs sororom , laici matrom dilipd)ant ; ilà al) omnibus iii rullu t*t achniratiouc habita , ut rùm vir ojus iuvidia* et calumuia' tclis jU'iMHonîtur, Mvur in cA cjusque moribus non invcnerit, quod dente Tbeouino carpere possct. Ejus Kpistolarum facundiam simul inspcxi , ut Fidiœ signum sinuil probavi ; iugenii vcro acumeu , magnumque in sacrae Scriptural , Patrumquc lectionc profectum satis indicant Problemata illa, sive dubia , qua^ domino suo prœceptori , et conjugi in Scriptis proposait discutienda : qua} qui attenté legcrit, agnoscet esse veruni quod ab Aristotele est vulgatum, non minus esse difficile quœstionembenù ponere, quàm benè solvere. PrtTtereoquàm subtiHter htPC heroina divo Bernardo abbati in Paracleti cœnobio hospitanti , etsi ille pariim candide de Abirlardo sentiret , satisfecerit percontanti , cur in Orationis Dominica; pubHca recitatione verba illa usurparet , panem nostrum supersubstantialem , ciim caetera> EccIesiîÇ vulgô quolidianum dictitent ; illa contra Griecorum dis-

-2'S TESTIMONIA VETEKLM.

cretione fulta , quorum, ut ait Ambrosius, aucloritas major est, solum Matth'Ti textum adduxit , tcv apzo^j -hi^wj zov èr.ioixjLO'j , maluitque translationem ex hebraeo , quàm propriae linguœ Scripturam sequi , prout videre licet Epistolû v secundi libri , quae est ad eumdem D. Bernardum. Félix, ô nimium felix conjugum par, et benè concordans in dissimili fortunà matrimonium , iiec ipsâ in morte divulsum , si ille tàm benè livoris insultus , quàm illa in sequiore sexu declinare potuisset ! 0 divina viri uxorisque ingénia omnibus doctrinis excultissima, quibus nec praecedens aevum, née sequens ulla alia protulit adaequanda ! Etsi verô Heloissatantâ fuerit mansuetudine ut nullus unquàm malevolentiœ jacula in eam ausus fuerit contorquere , nullus ejus mansuetudini obstrepere, tamen quàm multa dictu gra\ ia , perpessu aspera in illam irruisse putamus : cùm illa perlatus viri, quem toto amabat pectore, sœpiùs sit petita, icta , et quasi transfossa : in suo corde sœpè perpessa est quicquid in sponsi terrestris famam et corpus potuit lividorum et inimicorum malevolentia et crudelitas. Quae spretis hujus mundi blandimentis, sese totam consecravit Jesu Sponsocœlesti, suà sponte carnem propriam crucifigens ; femina verè fortis et similis prudentibus , quas Evangelium memorat sibi multis operibus pictatis prospexisse , ne deficeret oleum in lampadibus. Batava Syren scripsit ad virgines Colonienses sub nomine Machabaeorum consecratas , romparalionem virginis et martyris , asseritque veram continentem minimum abesse à martyre ; quod martyr patiatur à carnilire canli carnom suani . virgo vel rontinens quotidiè mortificat

TKsriMoMA \ i: I i:i;i m 2ft7

( anifin siiaiii , i|>sa siii <|uo(laiiiiiio(lù rnrinfi'x. Martyr Inulil jorpiis smini, mt^o \r\ Mcliia miIu^iI cl in s|iiriiri*^ S(T\i(ii (cm rc(li;:il . <l(mial(|uc. l'.a ccrlo aptari |m)ssuiiI noslra* llcloissa', (|ua' (*(>iu'U|)ls('(Mi(iis , (»|mImis , dcliciis, rasiiii, Iiimii , ^ciiiiniH , |Mir|Mira' , voluplalihus m liAc Mt<^ rcniiiK immI , nihil .iinaiis in Imm savulo, inorlua iniiiido, s<»Iivi\ciis (iiiiisk), cmjus ut ^triii^cntiir am|»l('\il)us , colimilMiios cdobal j^cniilus , pnMihus, psalmodiis, sairA lirlioiie , silcnlio , jcjuiiiis, plis (xcupaliuiiihiis (orpiis in S(Tvi(iiU*m ro(li«;(Mis , quod in (onlincnlc non minns est lawdahilc (|uàm in virj^intî, cùin major sit virtiis placilis ahsliniiissc^ honis. Licol conlrà senlial llieronynuis dillicilioiTm vidori pinloris cuslodiam in virgine, (jua» quod non est cxperta, majus et suavius esse suspiiatur.