LETTRE LI

Johanni Beverovicio', Patricio et medico Dordrechtano*.

Vir clarissime. jamdudumest ex qiio me convenit ingenuus saneac eruditus adolescens Oordrechtanus, qui cum humanissimo tuo noniine me salutavit, tum vero ea mihi de te retulit quœ amorem erga te meum haud diffîculter accenderunt ; neque prius destitit animus quam illum per literas statim exhiberem, teque rogarem ut vicissim aliquam tuaj in me benevolentiœ testificationem depromeres. Gestio etiam et te deinceps afTari, cujus nominis fama jamdudum ad me pervenerat, et tibi penitus innotescere, cujus libres ad me delatos. tanla cum alacritate animî, semel ac iterum volvi ; illos sane in musœo nostro coUocatos, non invitus ostendi illi juveni tuo populari; praccipue vero, postremum illum de calcule quem non prius e manibus deposui quam totum legissem; adeo scilicet doctus et eruditus nobis visus est, dignusque certe omnium quotquot qui medicinœ dant operam manibus teratur; hoc prœsertim tenipore quo, nescio quo fato, tam multi

1. Beveroviciiis (Beverwyck, Jean), né à Dordrecht le 17 novembre loOi, mort le 19 janvier 16i7. Après avoir étudié dans les écoles de Lcyde, de Paris, de Montpellier et de Padoue, il fut nommé professeur de médecine à rLiiivcrsité de Dordrecht oi!i vinrent le chercher les grandes charges politiques. Il de\int, tour à tour, conseiller, bourgmestre, représentant aux États, Président de l'Amirauté, etc. ..Ce savant honnne a laissé de nombreux ouvrages. Son livre de cnlculo dont parle Patin avait pour titre : De calcula renum et vesicœ liber siiujiilaris episloUs et consultai ionibiis magnorum viroruni. Llgdlxi Batavoku.m, 1638. Amsterdam, IG.iG et 16(54.

2. Dordrecht. Ville des Pays-Bas à 10 kilomètres S. E. de Rotterdam. dans une île du VVaal, bras de la Meuse.

laboranl calciilo. alque inipiiinis omnes fere qui elegantiorcsal([ue politioies mnsas colunt.

Ciijus rei, lociipletisslmnm testem vestrum illum Erasmuni (vere ^Anu-w)^ melioris litteralnriu facile principcm qui tani saîpc in aureis illis epistolis, de diro ac crudeli illo morbo conqueritur, quetnque ideo scitc admodum vocat suum carnifîcem. Plura etiam in hanc rcfert illuslrissimiis Thuanus noster, Ilisloriariun siii temporis scriptor dignissimus, in Elogiis Claudii Piilanei', Joan. Heurnii", et alioruni.

lUiid vero, ut libère fatcar, postremum illnni ingenii tiii fietuni mibi maxime commendavit, quod in eo clarissimi viri D. Gabr. Naudœi^ mihique longe charissimi nomen summa animi vohiptate deprehendi, velut gemmam aliquam intertextam. Gaudeo quippe de illo viro mentionem fieri, qnicum jampridem certissimo sinceri minime que fucali amoris vinculo junctus sum ; quemque ipse toto illo tempore quo in Italia versatur usque adeo colère dignatus est, ut omnibus officiis me abunde cumularit, non modo doctis ac omni eruditione plenis epistolis, quas non raro ad me scribit, verum etiam egregiis illis libellis, quos a se accurate elaboratos, identidem chari muneris loco musanim ille vere amasius ad me transmittit.

Ex quibus singulis umisest mihi instar omnium, nuperrimiim illud synlagma de sUidiom i/Uari, quem ab omnibus doctis tanto opère probatum video, prœcipue a dignissimo illo hujusce rei arbitro Nicolao Borbonio, lingua; grœcœ ex-professore regio. Is enim vir, literarum omnium que litcratorum vere amans, ubi vel primas hujus libri,

(1) Putoanus {Claudius) mag-islrat érudit. Conseiller an Parlement de Paris. Mort en elTet d'un calcul vésical en 1594-. Cf. les Paliniana. Amsterdam, 1703.

2. HcTirnius (Johan). — Van Heurnius (Jean), ne en lo43, mort en 1601. — Professeur à l'Université de Leyde et médecin de Maurice de Nassau. Fut le premier qui démontra à Leyde l'anatomie sur le cadavre humain.

3. Naudé {Gabriel). — Synlagma de studio militari : Ari.mini, 1G23. in-8o, — U«BiNi,l(}32, in-i». Cf. la note de Naudé : Lettre du /// mai 1630.

17(t LETTRES DE GUI PATIN

qucm adineab aullioïc missnniei commendaveram, linoas delibavit, non poiuit quin sunimo opère laudaret, suoquc calculo liibens approbarct ; elegantissimo niniirimi epigrammate. cujus ipse Nicolaus Borbonius mirus est atque egregius artifex, in Naudœi laudem contexte, cujus exemplar illico l\oniani ad aniicum nostrum transmisi.

Audivi et acre de illo judicinm claris?. et nobiliss. viri Ilugonis Grotii, quem ad Regem Christianissimurn Sueci oratorem legarunt. qucmque cximiœ eruditionis noniine universus peneorbis demiratur. Lcgitetopus ilhid aureum Renatus Moreau, Regius medicina3 professer, quondam prœceptor, nunc coUega meus, quem bibliothecam ambulantem vere possim appellare; legit, inquam. et quo pollet ingenii acumine, laudavit. Denique, nemo est qui librum hune non miretur, ob eximiam illam polymatheiam et reconditam dcctrinam, qua* ubique in hoc opère legitur. Quamobrem tantae doctrinae virum, et tibi pariter et mihi amicissimum, optarim certe vel Pylios annos vivere. diuque bona valetudine frui, ut pergat et rei literariaB esse honori. et arli medica^ quam opprime callet ornamento; quanquam istius disciplince, qu£e ambitu suo quam latissime patet, finibus circumscribi non valet illius ingens et ad egregia quaeque natus animus, si jam eâ œtate rerum omnium encyclopedia non sine purpuratorum Italiœ Principum stupore cernitur, instructus ac plane expolitus.

Scd ut e diverticulo adviam, et a Naudaeo meo ad tuum hbrum de calculo regrediar. non possum, crede mihi, quin opusculum ilhid tuum summo opère laudem, ut pote quod et curantibus medicis, et languentibus a calculo œgrotis, valde sit profuturum. Quamobrem, clarissime Beverovici, hortor te ut pergas doctissimis tuis lucubrationibus Arlis nostrac gloriam illustrare et augere, adversus ciniflonum atque argyritarum de Paracelsi grege calumnias ; tum ut hac rationebonorum omnium benevolentiam promcrcaris, tum vero ut tui nominis gloria per universum orbem longe lateque diffundatur.

Audivi. pra?terca. ab ingenuo illo juvene. te propediem

edilni'um opus de planlis et medicamenlis indigenis ', quare ejusdem argumenti librum lingua nostra vernacula editum illi ostendi, cujus titulum ad te milto. Si speras illum aliquatenus tibi profuturum. pergratum erit mihi ut eo utaris tanquam luo; rem sane aggrederis et jucundissimam, tuoque ingenio dignissimam, lum vero in artis nostrœ operibus longe utilissimani. si nempe tua ope. tuoque beneficio, longe accitis et ab ultimis mundi finibus deportatis mercibus medici amplius non indigebunt, sed tuto et facile natis apud se medicamentis, morborum curationem aggredi poterunt.

Perge igitur. elegantissime Beverovici, et rem medicam illustrare ac augere, eo quo polies ingenio nunquam intermittente. Taie prope fuit olim consilium eruditi scriptoris Mizaldi, Monluciensis, in suo « Horiiis mediciis et aiixiliaris o ", dum in eo describeret multa remédia communia et paratu facilia, quorum beneficio liberaretur et exoneraretur populus a tyrannide pharmocopaîorum, qui nulla omnino praesidia nisi caro empta quidquam putant prodesse in morbis ; quibus non minus pulchre quam vere potest olîjici illiid Tlesiodi ^ :

N'/;'7Ttot oùSé ti-ai-tv 5JW tt/s'ov ri/j-iTU Tlv.vrot,

Stulti nequesciuntquantoplus dimidium sit tolo, neque quam magnum in malvaet Asphodelo bonum.