juin

domini archidiaconus Brie et de Bree, quibusipse dominus Rex dixit quod bene sciebat quid petebant, quibus dictus dominus Rex eis injunxerat quod diclis archidiacono et de Bree taie datent responsum, videlîcet quod jamdiu erat Pragmaticam Sanctionem noluerat cursum habere in regno suo et obedienciam domino nostro pape fecerat, nec voluerat aut volebat electiones habere locum, el eciam novissime miserai ambaxiatam suam erga dominum nostrum papam ad sibi reddendum et faciendum obedienciam plenariam, quodqueerantpluresdecanonicis Parisiensibus qui erant officiarii sui, quos si contingeret interesse in eiectione, ipsos ab officiis suis privaret aut alias suspenderet ab eorum ofiîciis, quod de celero non reciperent vadia ab ipso, et electum taliier puniret quod cederet ceteris in exemplum. Quo responso audito, postmodum inter se deliberaverunt quod, non obstante hujusmodi responso, presentarent ipsi domino Régi litteras suas et cum eo loquerentur si commode fîeri posset. Qui, eodem die de sero, dum ipse dominus Rex yeniret de campis, sibi presentaverunt litteras suas, et immédiate dum ipsos vidit, sibi dixit quod bene sciebat quid querebant et quod irent ad presidentem nec amplius erga eum reverterentur pro talibus, et eidem domino archidiacono dixit quod mirabatur qualiter ceperat onus illius rei quodque amplius de cetero talia onera non caperet ; et in effectu nuilum aliud responsum obtinere potuerunt.

Fol. 626. L^élection, d'abord fixée au 25 juin, est remise au 24 juillet.

Fol. 634. Lundi 20 juillet...

Hodie comparentibus in capitulo dominis de Gaucourt, locumtenente domini nostri Régis Parisius, Johanne Le Boulenger, primo présidente, Dionisio Hesselin, preposito mercatorum ville Parisiensis, pluribus associatis, de mandato ipsius domini nostri Régis, prout per litteras sibi transmissas, hic exhibitas^ constitit, ibidem directis per Nicolaum Roux, presentaverunt duas bullas apostolicas cum cordula canapis more Romane curie bullatas, unam, ut dicebatur, super provisione facta per sanctissimum dominum nostrum papam Sixtum quartum modernum de episcopatu Parisiensi nunc vacante Magistro

Ludovico de Beaumont, alteram per prefatum sanctissimuin dominum nostrum capitulo directam, unacum litteris domini nostri Régis ac eciam litleris domini de la Forest, patris ipsius magistri Ludovici ; quibus presentatis, domini capitulantes sibi dixerunt quod ipsas litteras visitarent et responsum suum darent, et ipsis a capitulo retractis, lecte fuerunt littere domini nostri Régis et eciam littere domini de la Forest unacum litteris direclis prefatis dominis, et quia hora erat tarda, commissi sunt domini Succentor, Johannes Hue, et P. de Braban, canonici parisienses, ad visitandum dictas buUas et ad primum refferendum.

Prefatus autem dominus presidens dixit quod, ultra litteras per eum exhibitas, habebat in mandato a domino nostro Rege de inhibendo ne procederetur ad electionem, quodque inhibebat ne procedatur.

— Mercurii fuit festum Béate Marie Magdalenes.

Hodie post Vesperas, domini super cuvam congregati, ordina- \erunt quod ûat convocacio ad diem crastinam super facto presentacionis bullarum pro parte Magistri Ludovici de Beaumont, auctoritate apostolica promoti ad episcopatum Parisiensem, ut fertur.

— Jovis sequentis xxiii* Julii GCCG* LXXII^®, post decantacionem antiphone de Ave Regina, ante încboacionem majoris misse, post convocationem secundum ordinationem heri post vesperas factam de omnibus dominis, comparuerunt in capitulo et capitulariter domini..., canonici Parisienses.

Prefatis dominis sic capitulariter congregatis, positum est in deliberacione, cum accidat quod die crastina evenit dies assignata seu prorogata pro facto electionis futuri pastoris ecclesie Parisiensis, si hodie domini commissi ad visitandum bulias pro parte Mag^ Ludovici de Beaumont super provisione, ut fertur, per sanctissimum dominum nostrum sibi de episcopatu Parisiensi facla, relacionem suam facerent ut facere debebant, et etiam dicte bulle legi deberent, aut expectare deberetur ad diem crastinam, et quid super premissis agendum videretur. Et auditis votis singulorum dominorum» ordinatum et conclusum est quod expectabitur ad diem crastinam.

Ordînatum est quod die crastina, hora viii* de mane, pulsabitur capitulum, et illa hora incipiet pro facto electionis seu provisionis futuri episcopi, aut avisandum quid super hoc erit agendum.

Veneris xxiiiia julii GGCG° LXXIFû...

Super litteris apostolicîs die lune novissime preterita pro parte Mag^ Ludovic! de Beaumont in capitulo exhibitis et petentis in vim hujusmodi litterarum recipi in pastorem ecclesie Parisiensis, que fuerunt tradite dominis Succentori, Jobanni Hue et Petro de Braban canonicis Parisiensibus ad visitandum et refferendum, facta relacione per dominos commissos super dictarum litterarum et contentorum in eisdem visitatione, et lectis in capitulo hujusmodi litteris aposloliciS; fuit positum in deliberacione an in vim et virtute earumdem litterarum apostolicarum ipse magister Ludovicus recipi deberet in pastorem et episcopum ecclesie Parisiensis, et an ipsis litteris apostolicis ac litteris regiis capitulo missis relacioneque nunciorum capituli destînatorum apud Regem super licencia eligendi obtinenda, ac propositis per dominos de Gaucourt, locum tenentem Régis Parisius, et magistrum Johannem Le Boulenger, primum presidentem parlamenti Parisiensis, ac prepositum mercatorum ville Parisiensis missis per Regem non obstantibus, procedendum esset hodie quod erat dies assignata seu prorogata ad eligendum et ad futura episcopi electionem procedendum. Auditis cum matura deliberacione votis singulorum dominorum, fînaliter, concorditer et unanimiter fuit conclusum quod in vim hujusmodi litterarum apostolicarum exhibitarum sana eorum consciencia recipi non poterat ipse magister Ludovicus in episcopum et pastorem. Et quantum ad prosecucionem electionis, dicti domini capitulantes, licet noverint dominum nostrum Regem fore principem justicie et flrmiter credant quod nulli injusticiam aut violenciam facere vellet, ac tamen formidantes quod aliqui, pretextu ejus auctoritatis, ipso forte inscio vel minus débite informato, acten« tis minis precedenlibus, ad eorum personas, statum aut bona aclemptare aut aliquam violenciam facere vellent, actentis etiam inhibicionibus eis factis de non eligendo, timentes indignacionem Régis incurrere, declaraverunt quod non erant in libertate eligendi, et quod tempus juris contra impeditos in electionibus

non currit, de jure protestati sunt, sperantes quod dum ipse domînus noster Rex, princeps justus et catholicus, de eorum juribus, zelo, et libertatîbus dicte eoclesîe débite informatus fuerit, ipsos ad electîonem procedere libenter pacietur, dum cessabunt metus et inbibiciones de procedendo ad electiones. Et nichilominus diem bujusmodi continuaverunt bine usque ad diem Jovis proxîmi, que erit penultima juris. Et ne in vim hiyusmodi litterarum apostolîcarum aut alias ipse Magister Ludovieus ad fulminaciones et censuras procedere vellet, ipsi domini scripto in bac forma, cum protestatione addendi, diminuendi, etc., appellaverunt : « Gapitulum ex causis contentis in deliberacione predicta appellavit ad dominum nostrum papam melius consulUim, ad primum futurum générale concilium, seu ilium vel illos, etc. i> Quibus sic actis, ad dictum capitulum venientes, prefati domini de Gaucourt, Mag^JobannesLeBoulenger, primus presidens, Dionisius flesselin, prepositus mercatorum, pluribus associati, et Mag' Johannes Lenfant, procurator dicti domini Magistri Ludovici, petentes responderi sibi super alias petitis... Responsum extitit quod domini parati erantin omnibus obedire domino nostro Régi et complacere quantum possent domino de la Forest et prefato Magistro Ludovico, quodque viderant bullas exhibitas super quibus deliberaverunt, et quod sana consclencia non poterant eundem Magistrum Ludoyicum in episcopum et pastorem admictere in vim bujusmodi litterarum. Hiis auditis, prefatus Magister Jobannes Lenfont, procuralor prefatus, requisivit et iterum sommavit capitulum quatinus dictum Magistrum Ludovicum in episcopum et pastorem admicterent in vim bujusmodi litterarum, prout eis mandabatur, sibique expedirent juridicionem spiritualem cum sigillis et aliis pertinenciis, similes dominis arcbidiaconis sommaciones faciendo, adiciens quod eidem Magistro Ludovico jam temporale par dominum nostrum Regem fueratexpeditum, protestando de remedio juris contra capitulum et arcbidiaconos; quibus dominus Gantor, presidens in capitulo^ respondit quod ea que per dominos capitulantes deliberata fiierant dixerat et responderat, et nichil aliud poterat respondere.

Fol. 636. Lune xxvii» Julii GGCG•LXXIP^.. Fiat convocacio

ad mercurium, ad avisandum quid agendum super facto electionîs, et sub pénis amissionis panis.

Fol. 637. Mercurii xxix* Julii CCCGoLXXIP°...

Dominas archidiaconus de Josiaco proteslatus fuit quod non est intencîonis sue de interessendo pro presenti in quacumque electione fienda de futuro episcopo, eo quod non est in libertate actentis minis et inhibicionibus factis, et est opinionis quod terminus prorogatur donec et quousque tempus iibertatis occurrat et metus cesset. Mag' Enguerrandus de Parenty et Johannes Panietchar sunt bujus opinionis.

Posito in deliberacione super convocacione facta si die craslina, que est prorogata et assignata ad procedendum ad electionem episcopi futuri^ procedetur, vel quid agendum sit, auditis votis singulorum dominorum, major pars est opinionis quod non procedatur^ actentis metu, minis et inhibicionibus, et expectetur donec liber las eligendi occurrat, et fiant protestationes prout die veneris précédentes. Alii sunt opinionis quod procedatur ad electionem. Tandem ordinatum est quod domini compareant die crastina in capitulo hora décima de mane.

— Jovis sequentis xxx« Julii GGGG° LXXIP% hora décima de mane, secundum ordinacionem heri facta, comparuerunt in capitulo et capituiariter ad sonum campane more solito pulsate domini Gantor, Succentor, etc...

Prefati domini sic capituiariter congregati, pluribus de causis per eos allegatis prorogaverunt et continuaverunt factum electionis futuri episcopi ad diem crastinam, que erît ultima juris.

Fol. 638. Veneris uldma Julii CGCG*» LXXIP^

Posito in deliberacione an pro prorogacione seu continuacione diei electionis futuri episcopi debeat assignari dies determinata vel indeterminata, auditis votis singulorum dominorum, conclusum est quod assignabitur dies determinata, et hujusmodi diem prorogaverunt seu continuaverunt ad diem Mercurii in crastinum festi Nativitatis Béate Marie virginis, nonam mensis septembris proxime futuri, cum continuacione dierum sequentium,

in et sub protestationibus et pro causis in capitulis precedentibus speciûcatis.

— Marlis sequentis iiii» Augusti 0000*" LXXiP%ad mandatum domini cardinalis Albiensis dominis in magno numéro in capella Sancti Remigîi post Ave Regina congregatis, ipse dominas cardinalis, associatus domino de Gaucourt^ dominis Belvacensi et [un blanc] episcopis, decano Pictaviensi et Magistro Marlino Bellefaye, consiliario régis, cum pluribus aliis, post plurima per eum prolocuta, dixit quod ex parte et de mandato Régis venerat ad requirendum et sommandum capitulum ut recipiatMagistrum Ludovicum de Beaumont in episcopum et pastorem ecclesie Parisiensis et pareat mandatis apostoUds et regiis, petendo habere responsum super hoc infra biduum. Quo facto recesserunt.

Dicta die post Vesperas, domini supra cuvam congregati, ordinaverunt quod ûat convocacio ad cras super requisitis per domînum cardinaiem Albiensem.

Fol. 640. Mercurii va Augusti CGCC« LXXIP^..

Hodie honorabilis doctusque vir Magister Martînus de Bellefaye, domini nostri Régis in sua parlamenti curia consîliarius, recitavit in capitulo qualiter per litteras clausas domini nostri Régis ac eciam per litteras patentes, quas in manu sua tenebat, injunctum fuerat quod canonicis hujus ecclesie preciperet et injungeret ex parte ipsius domini nostri Régis ut dominum Ludovicum de Beaumont in paslorem dicte ecclesie reciperent et ei spiritual! latem deliberarent, et quod ad hoc faciendum ipsos canonicos per capcionem temporalitatis ecclesie et particularium ejusdem cogeret et compelleret, non obstantibus opposilionibus et appellacionibus quibuscumque, quas litteras paten- ' tes et clausas in diclo capitule dimisit ut per ipsos capitulantes viderentur et de predictis cerciorarentur. Tune dominus Gantor ipsas iegit et recitavit que die precedenti in dicta ecclesia exposita faerant per dominum cardinaiem Albiensem, super quibus domini capitulantes délibéra verunt et concluserant quod, actenta conclusione que tam solemniter et cum tanta et matura deliberacione accepta fuerat die xxiiii^ mensis Julii novissime lapsî, per quam unanimiter concluserant quod sana eorum consciencia, in vim bullarum exhibitarum per procuratorem dicti domini

Ludovici, ipsum dictum Ludovicum non debebant neque poterant in eorum pastorem recipere; actenlo eciam quod nulle nove littere eisdem capitulantibus exhibite fueranl, non poterant dictam conclusionem retractare neque ipsum dominum Ludovicum in pastorem in vim bullarum per eum exhibitarum recipere; alias contra dictamen eorum consciencie agerent, quod esset edificare ad gehennam. Et quia vident inhibiciones inbibicionibus accumulari et minas minis addi, et magis quam antea eorum animi libertas (sic) impediri, protestationibus et appellacioni alias per eos factis adherendo, iterum protestatî sunt ac protestantur quod si contingat prefatum dominum commissarium dictas litteras exequi ac officiarios per capitulum et archidiaconos ad exercicium juridicionis temporalis sede vacante commissos in exercicio dicte juridicionis impediri^ et eos metu inbibicionum per dictum commissarium eis fiendarum adicta juridicione cessare et forte sigilla curie ofQcialatus Parisiensis dicto commissario tradere ac ipsa expleta ad noticiam ipsorum dominorum capitulancium pervenire, ipsi domini capitulantes per eorum taciturnitatem, aut per quemcumque reverenciam exbibendam ipsi domino Ludovico, si forte personaliter ad dictam ecclesiam accederet, vel per quemcumque actum contrarium huic protestacioni non intendunt ipsum dominum Ludovicum in dicte ecclesie pastorem recipere aut ejus titulum approbare seu in eumconsentire, neque a jure eligendi eisdem compétente discedere, neque etiam juri dicta expleta contradicendi ac reparacionem ipsorum prosequendi renunciare; quinymo intencio eorum semper fuit et est libertatem eligendi, quam ipsa ecclesia Parisiensis ab omni evo quociensqumque sedes episcopalis vacaverit inconcusse et libère usa fuit, conservando dum in eorum libertate fuerint, ad electionem procedere et in ea^Deo adjuvante, personam acceptam et gratam Deo et hominibus assumere.

Fol. 650. Mercurii ix« Septembris GCGC*> LXXII\..

Gum dies hodie fuerit et sit prorogata seu assignata pro facto electionis seu provisionis futuri pontiGcis Parisiensis, positum est in deliberacione quid super hoc esset agendum, videlicet si procedi pro nunc possit aut debeat ad hujusmodi electionem, vel quid expédiât. Auditis votis singulorum dominorum, pluri-

bus de causis per eos allegaiis, et presertim aclento quod nondum sunt in libertate, concluserunt ooncorditer bujusmodi diem et factum eleclîoais coatinuare seu prorogare, et îpsam continuaveruQt seu prorogaverunt ad diem Veneris xiii*"' mensis Novembris proximi, primam capituli generalis Saocti Martini, cum oontinuatione dierum sequentium in et sub protestationibus alias super boc factis...

Fol. 656. Lune xix« Octobris CCGC* LXXUo...

Magisler Jobannes Lenfant, vicarius et procurator domini Ludovici de Beaumont pro episcopo Parisiensi se gerentis, in capituio comparens, dixit quod alias exbibuerat provisionem factam per sedem apostolicam prefato domino Ludovico de episcopatu Parisiensi et obtuierat prestare juramenta solita et sinequibus, ac etiam exbibuerat procuratorium suum, quodque adhuc offerebat et offert dicta juramenta prestare, requirens quatinus ipsum prefato nomine ad hoc admittere velient. Et insuper dixit quod sinodus in brevi celebrari débet et quod agere vellet per consilium dominorum, sine tamen prejudicio dicti domini Parisiensis. Super quo ordinatum est quod fiât convocatio ad mercurium, horaoctava de mane, adavisandum quid agendum, et intérim visitentur registra.

Fol. 657. Mercurii xxi« Octobris CCCGLXXIP...

Super convocaclone ad bodie facta super requestis pridie per magislrum Johannem Lenfant, vicarium domini Ludovici de Beaumont, tanquam episcopi Parisiensis factis, positum est in deliberatione quid esset agendum; et dum domini deiiberarent, supervenit prefatus magister Jobannes Lenfant, qui prout pridie fecerat, requisivit recipi ad prestandum juramenta; et ultra quod dixerat super facto sinodi, dixit quod plures episcopi, videiicet dominus Petrus de Petrascissa, dominus Jacobus du Chasteiier, et alii, ante eorum receptionem, qui eciam auctoritate aposloiica fuerant promoti, pervicarios suos celebraverunt sinodum in choro, quapropler requirebat quod tamen ut dicebat facere non debebat quatinus domini ipsum in hoc non impedirenl. Quo fado a capitulo recessit et tandem auditis votis singulorum dominorum, visis conclusion! bus precedentibus, coaclusum est quod salvis privilegiis et libertatibus ecclesie sana

consciencia non potest recipi ad juramenta prestanda prout petit, actenta eciam responsione alias sibi facta, et viso procuratorio suo quod non est spéciale, et domini stant in alias deliberatis, et respectu sinodi non permittetur quod celebreiur in choro. Quo ad ea quse dixit quod plures episcopi an te eorum receplionem celebrarunt sinodum in choro^ hoc fuit quia per capitulum recepti et admissi fuerant et prestiterant juramenta de obseryandis statutibus, privilegiis, exempcionibus, composicionibus et aliis prestari solitis, et non alias.

Fol. 662. Capitulum générale S^ Martini hoc anno domini millesimo CGGGoLXXIP die Veneris in festo S* Gendulphi XIII» novembris încipit, et durât per quatuor dies...

Super facto elecUonis futuri episcopi ad diem hodie prorogate et continuate, positum est in deiiberacione quid agendum esset, et auditis votis singulorum dominorum^ conclusum est unanimiter quod actentis pluribus de causis alias hic consideratis et quod facultas seu libertas nundum adest, hujusmodi factum electionis continuatur et prorogatur ad primum capitulum post instans festum Purificationîs béate Marie, cum continuacione dierum sequentium, in et sub omnibus et singulis protestationibus alias factis et appellacionibus ac appellacionum adhesionibus.

Fol. 665. Veneris xx« Novembris CCGCLXXIP...

Loquatur cum consilio super facto cujusdam littere emanate a Tlcario domini Ludovici de Beaumont tanquam episcopi Parisiensis, in qua utitur verbis « Inhihentes sub pénis suspensionis et abstractionis jurisdictionis archidiacono Parisiensi^ » quod multum cedit in prejudicium exempcionis ecclesie, et prosequatur prout per consilium avisabitur.

Fol. 672. Lune xi» Januarii CCGG*»LXXI1'>^..

Super requesta pro parte domini Ludovici de Bellemonte episcopi Parisiensis per Mag"" Johannem Lenfant vicarium suum facta super eo quod petit recipi et facere noyum ingressum suum Parisius in brevi, visis litteris missis per dominum noslrum Regem super hoc capitulo transmissis, ordinatum est quod flat convocacio ad mercurium proximum, et ad videndum

receptiones seu registra recepcionum episcoporum precedeniium, ac etiam ea que acla suqI post obitum deffuncti novissime domini episcopi Parisiensis et cetera tangentia bujusmodi requestam, committuntur domini Succentor, Burdeiol et de Braban, et refferendum.

Fol. 674. Luoe iviii» Januarii CCCCaXXIP»...

Facta relacione per Magistrum Petrum de Braban, alterum commissorum ad videndum registra super recepeione episcoporum Parisiensium et cetera negocium requisicionîs pro parte domini Ludovici de Bellomonte petentis recipi in episcopum Parisiensem et suum ingressum facere tangencia^ antequam aliqui de dominis deiiberarent, nonnulli ex eisdem dixerunt quod magister Jobannes Le Fournier, ofDcialis Parisiensis, in presenli deliberacione minime interesse debebat certis de causis per eos ailegatis, alii eciam quod vicarii et ceteri qui de negocio bujusmodi se intromiserant similiter se absentare debebant : quod positum est in deliberacione, et auditis votis singulorum dominorum, propter varietatem opinionum et quia bora erat tarda, convocacio presens continuata est ad diem mercurii proximam.

Foi. 675. Mercurii xx« Januarii CGGCoLXXIF^..

Super requesta facta pridie pro parte domini Ludovici de Bellomonte petentis recipi in propria ad episcopatum Parisiensem et suum ingressum facere, super qua convocacio ad diem hodie fuit assignata, positum est in deliberatione quid esset agendum et an recipi debeat vel non, attenta continuacîone et prorogacione termini ad electionem assignat! ad primum capitulum post inslans feslum Purificacionis béate Marie et aliis conclusionibus precedentibus ; tamdem pluribus viis et racionibus pro et contra allegatis, auditis votis singulorum dominorum super quibus varie fuerunt opiniones, per majorem et saniorem partem conclusum fuit quod ad evitandum majus scandalum, ecclesia pacienter tolerabit ejus ingressum ad dictam ecclesiam in et sub protestacionibus alias factis et inferius insertis, et ibit processio ecclesie obviam sibi usque ad ecclesiam parrocbialem béate Genovefe in vico novo béate Marie, et

fient cetera fîeri solita in recepcione episcoporum Parisiensium, et cum protestacione tamen expressa et non alias quod capitulum per quamcumque recepcionem aut reverenciam quam sibi processionaliter aut alias quomodocumque faciat^ non intendit Ipsum in verum dicte ecclesie Parisiensis pastorem recipere nec titulum suum approbare seu in eum consentire, neque a jure eligendi et assignacione dicti termini prorogati ad eligendum discedere cum nundum sunt in libertate eligendi, cum protestacione etiam quod per quemcumque actum si aliquem in premissis hiis protestacionibus contrarium fieri contingat, non intendit prefatis protestacionibus in aliquo derogare, ymo appellationibus per prius interjectis adherendo, ab omnibus et singulis actibus dictis suis protestacionibus contrariis per dictum dominum Ludovicum aut ex parte ipsius factis aut fiendis appellavit et appellat etc., cum protestacione etiam addendi, diminuendi etc.

Fol. 677. Lune prima februarii CCCG*'LXXIP...

Domini Presidens requestarum palacii, magister Johannes Lenfant, Jacobus Louvet pluribus associati supplicaverunt quod cum domini ordinaverunt recipere dominum Ludovicum de Beaumont episcopum Parisiensem in propria, quatinus ipsi faciant ea que fieri soient in receptione episcoporum, et quod ipse est paratus facere que débet, quodque ipsi domini post missam velint associare et in prandio in domo episcopali interesse. Super quo ordinatum est quod fiant omnia que consueta sunt fieri.

Fol. 679. Mercurii m» februarii CCCC^LXXIP...

Super facto electionis episcopi ad diem hodie continuatam seu prorogatam^ positum est in deliberacione quid super hoc essel agendum, et auditis votis dominorum, conclusum est quod persistendo in protestationibus et appellacionibus pluries super hoc factis, attento quod nundum sunt in libertate eligendi, hujosmodi electionis negocium continuatum est et prorogatum prout continuatur et prorogatur donec et quousque cesset metus et sint in libertate eligendi, in et sub dictis protestacionibus et appellacionibus alias factis.

Foi. 680. Die dominica vu» februarii CCCC«LXXII*^ Rêve-

rendus in Ghristo pater dominas Ludovicus de Bellomonte auctoritale apostolica ad episcopatum Parisiensem promotus, veniens de Sancto Victore juxta Parisius ubi pernoctaverat^ apud Sanclam Genovefam in monte Parisiensi ubi receptus fuit, et de eadem Sancta Genovefa apportaius per vassalos episcopatus Parisiensis, abbate et religiosis monasterii prediete Sancte Genovefe necnon abbatibus Sancti Maglorii Parisiensis et Sancti Gornelii de Gompendio Novioniensis diocesis ipsam associantibus seu cum eo assistentibus, dictisabbaUbus in pontlGcalibus revestitis, usque ad ecclesiam parrochialem Sancte Genovefe in yico novo beale Marie în Givitate, ubi prooessîo ecclesie Parisiensis, ut solitum est, adiit, aqua benedicta, tburibulo et teitu precedentibus; et ibidem dominus Gantor Parisiensis, absente domino decano Parisiensi, eidem domino epîscopo dédit aspersorium, de quo se et alios circumstantes aspersit. Deinde benedictione incensi per eumdem dominum episcopum facta, ipse dominus Gantor ipsum incensavît seu tburificavit, et subsequenter textum ewangeliorum ad osculandum tradidit, ipso domino episcopo in cathedra sua versus terram parum demissa existente. Quibus sic factis, fuit per dictos vassalos usque ad valvas ecclesie Parisiensi que erant clause apportatus, ubi prestito juramento per episcopos Parisienses prœstari solito, in quodam quaterno in pergameno et iittera forme scripto, sibi per dictum dominum Gantorem exhibito et tradito, contento, descendens de cathedra sua se manu propria cum caiamo per notarium capituii sibi tradito subscripsit^ et deinde campanillam ibidem ut moris est preparatam puisavit, et tune, januis appertis, illico tune intravit ecclesiam Parisiensem, incepto prius per prefatum dominum Gantorem qui et ipse et dominus Archidiaconus Parisiensis ipsum conduxerant a predicta ecclesia Sancte Genovefe in vico novo l)eate Marie usque ad ipsam Parisiensem ecclesiam unus ad dextram et alius ad sinistram existentes, responsorio Gaude Maria eumdem dominum episcopum conduxerunt, domino Gantore per dexteram et domino Archidiacono Parisiensi per sinistram manus tenentibus, usque ad oralorium seu formulam in choro ante aquilam ibidem preparatam, processione précédente. Et ibidem responsorio fînito cum Inviolata, et oratione per ipsum dominum

episcopum genibus flexis et voce submissa facta, prefalus dominus cantor dixit preces et orationes in dicto quaterno contentas, et hoc facto, ipse dominus episcopus surgens dédit benedictionem populo, et exinde sibi senaper assistentibus prefatis dominis Cantore et Archidiacono, majus altare adiit, ubi oratione facta et ipso oscuiato, obtuiit, utconsuetum et debitum est fieri, unum pulcrum pannum aureum valde preciosum ; quo oblato, venit ad catbedram episcopalem prefatis dominis Cantore et Archidiacono semper ut premissum est per manus tenentibus. Et antequam prefatus dominus episcopus sederet in dicta cathedra, predictus dominus Cantor, videns magistrum Ludovicum de Meleduno, archidiaconum Senonensem, prope dictam cathedram, dixit ei ista verba : « Domine Arcbidiacone, vos scitis quod ista ecclesia Parisiensis exempta est ab omni juridictione metropolitana et immédiate subicitur sancte sedi apostolice, ideo nomine dicte ecclesie vobis notificamus quod non intendimus pati quod in isto choro quemcumque actum exerceatis cîrca installationem domini episcopi hic presentis aut alias auctoritate metropolitana, et protestamur quod ea que per vos quacumque auctoritate gesta fuerint non afferant nobis et dicte ecclesie prejudicium in futurum, et de hoc volumus instrumentum nobis dari per notarium hic presentem. Quibus declaratione et protestatione factis, prefatus archidiaconus Senonensis respondit quod licet in hujusmodi negocio fùngi posset auctoritate metropolitana ac apostolica, tamen non intendebat in hujusmodi negocio uti nisi auctoritate apostolica. Et tune dominus Cantor, persistens in suis predictis protestationibus, peciit iterum a me notario instrumentum-, et postmodum dictus dominus archidiaconus Senonensis loquens dicto domino episcopo stanti in cathedra episcopali dixit ista verba contenta in dicto quaterno : « Sta, » etc., et hoc facto, dictus dominus epicopus ivit ad revestiarium se preparaturum [ad] missam celebrandam, quam celebravit ad majus altare, et, post missam, prandium solenne. »