‹ Lettres (volume 3)Chapitre 123 sur 127 · Lege : « pro timoré sue persone · texte numérisé non relu

Lege : « pro timoré sue persone

esse, virtule diclarum licterarum a dicta euria noslra per dictiim Le Ferron obtentarum, saisierat, et ad manum nostram posuerat; post quam manummisiam dictus Le Ferron suam requestam dicte curie nostre, ad finem qiiod predicte terre et dominia ad ejus requestam, seu dicti defuncti domini progenitoris nostri, sibi liberarentur, porrexerat; super quo, dictis partibus auditiset injure appunctatis, dicta curianostra arrestum predictum, de cujus execucione vertebatur questio, ad utilitatem dicti Le Ferron protulerat ; dicebat insuper dictus actor, quod luce clarius constabat, quod dicta terra de Thonnoie de perlinenciis dicte castellanie Sancti Stéphanie erat ; nam medio vendicionis predicte dictus actor in possessione dicte terre de Thonnoie, tanquam de pertinenciis dicte castellanie Sancti Stephani existentis, positus fuerat; nec verisimile erat, quod dictus actor dictam terram et dominium Sancti Stephani, que dumtaxat quinquaginta libras redditus valebat, precio decem milium scutorum, nisi in hujusmodi vendicione dicta terra de Thonnoie apprehenderetur, emere voluisset; eciamque Jacobus Chabot, cui alias dicta castellania Sancti Stephani vendita extiterat, dicta terra de Thonnoie, tanquam de pertinenciis dicte terre Sancti Stephani existente, usus fuerat; contra quem Chabot dictus dominus de Laval certum applegiamentum racione dicti quinquaginta librarum redditus, quem jus capiendi super dicta terra de Thonnoie habebat, intentaverat; et simihter, per certum compromissum inter dictumde Coictivi et actorem predictum factum, dicta terra de Thonnoie de pertinenciis dicte terre Sancti Stephani esse declarata fuerat, vassalique a dicta terra de Thonnoie tenenles, homagia sua in dicta castellania Sancti Stephani faciebant; ex quibuset quam pluribus aliis racionibus et causis, per dictum actorem propositis et allegatis, concludendo petiisset et requisiisset idem actor, quod manus nostra et omne impedimentum super dictis terra et dominio de Thonnoie, tanquam de pertinenciis dicte castellanie Sancti Stephani existentibus, et in dicto arresto comprehensis, toUeretur et ammoveretur, dicteque terra et dominium sibi ad plénum liberarentur, ac quod dictus de Raiz ad predictum Le Ferron dictis terra et dominio de Thonnoie uti et gaudere permittendum, sibique fructus, profectus, revenutas et emolumenta, per eum captos et

perceptos, seu quos dicLus Le Ferron percipere potuisset, nisi predicLi [sic] de Raiz incontrarium tortionarium impedimentum obslitisset, reddendum et restiluendum, et in ejus expensis, damnis et interesse dictus defensor condamnaretur; memoratus vero defensor vendicionem dicte terre Sancti Stephani de Malamorte dicto actori factam ad effectum reducendo, ex adverso proponi fecit, quod baronia de Radesiis, nobilior baronia patrie Britanie, pluribus castellaniis et potissimum castellania de Thonnoie, composita exliterat ; que qiiidem castellania de Thonnoie ab omni tempore a dicta terra Sancti Stephani distincta et separata, ac dicte terre et dominii Sancti Stephani de Malamorte minime subjecta fuerat et eral, antiquitusque castrum et platea fortis, villa atque fossata, castellania, justicia et juridictio, carceres, compedes, sigillum ad contractus, nundine, mercatum, phale publiée, mansure tam bladi, quam vini, homagia, ofOciarii, pluraque alla jura a dicta terra Sancti Stephani de Malamorte omnimode separati in dicta terra et castellania de Thonnoie, et in dicto loco Sancti Stephani, unum notabile castrum, cujus ediflcia viginti aut xxx'^ milia scuta auri valebant, ecclesia parrochialis, stagnum, molendinaad ventum etaquam, terre, nemora, census, garenne, justicia, juridictio et jura, eciam a dicta castellania de Thonnoie separate erant et fuerant, et inter duas castellanias limitationes facte, hocque dictus actor pluries recognoverat ^ ex quo dictam vendicionem per dictura actorem de dicta castellania Sancti Stephani factam faciendo dicte terra et dominium de Thonnoie potissimum, quod de ipsis in licteris hujusmodi vendicionis nuUa fiebat mencio, comprehendi non poterant, neque eciam dictus dominus de Raiz predictam terram de Thonnoie predicto aclori vendere intendebat ; imo quia, his non obstantibus, dictus Le Ferron predictis terra et dominia [sic] de Thonnoie uti et gaudere nisus fuerat, dictus defunctus dominus de Raiz gentibus consilii dicti ducis Britanie hoc idem exposuerat, qui predictum de Raiz eisdem terra et dominio de Thonnoie uti et gaudere fecerant, et eisdem usque ad decessum ejus pacifiée gavisus fuerat; et post ejusdem de Raizdecessum, dictus dux Britanie easdem terram et dominium tanquam dicto de Raiz spectantes, ad manum suam posuerat ; et ex hoc, cum eciam dicta terra de Thonnoie nobilior et major

in valore quam dicta castellania Sancti Slephani erat, liquido constare poteral dictam terram de Thonnoie de pertinenciis dicte terre Sancti Stephani non esse; quare concludendo petiisset et requisiisset dictus defensor, quod per arrestum dicte curie nostre diceretur et declararetur dictum Le Ferron nuUam manum levatam seu deliberanciam dicte terre et dominii de Thonnoie, neque de fructibus et revenutis ipsius non valere; quin ymo dictum de Radesiis possessorem ipsarum remanere debere, manusque nostra et omne irapedimentum in eisdem apposita et appositum ad ejus ulilitatem tolleretur et ammoveretur, a diclisque actoris impeticionibusetdemandis absolveretur, et in ejus expensis, damnis et interesse dictus actor condannarelur; dicto actore plura in contrarium replicante, et ut supra hinc indc concludentibus-, super quibus dictus consiliarius noster parles predictas ad Iradendum et producendum pênes dictam curiam nostram quicquid tradere et producere vellent, et in jure seu in arresto appunctasset, et deinde visis per dictum curiam nostram processu dictarum partium, et ceteris per eas in bac parte coram dicto consiliario nostro productis, ac consideratis considerandis, ipsa curia nostra xxix°* martii anno M""» OGGG^'o LKY!!!""", quod quelibet dictarum partium, vocatis vocandis, infra primam diem tune instantis mensis augusti, super factis in earum scripturis contentis, usque ad numerum viginti testium, una turba pro uno teste computala, examinari facere posset ; quo examine facto pênes curiam nostram reportato ac per eam viso, ipsa jus parlibus faceret, ut deceret, expensas in diffmitiva reservando, ordinasset, et poslea hujusmodi dilacionem usque ad primam diem tune instantis mensis septembris, ordinando, quod quelibet dictarum partium decem testes ultra dictum numerum viginti testium examinari facere posset, prolongasset ; deinde dictis examinibus factis et pênes dictam curiam nostram reportatis et ad judicandum receptis, ac dictis partibus super reicione certorum testium per dictum defensorem in forma turbe loco tricesimi testium examinatorum auditis, ipse ad suas raciones et média super hoc tradenda, et injure ut prius, appunctate fuissent; tandem visis per dictam curiam nostram supradicto arresto, execucione per dictum magistrum Johannem de Gourcellis incepta, causis opposicio-

num, defensionibus, replicis el duplicis scriptotenus, licteris, litulis et documentis per dictas partes pênes dictam curiam nostram traditis et productis, examine testium ad requestam cujuslibet dictarum partium facto, pênes dictam curiam nostram reportato et ad judicandum recepto, causis et racionibus per dictas partes super racione certorum testium per dictum defensorem productorum et in forma turbe loco tricesimi testis examinatorum, reprobacionibus, contradictis et salvacionibus dictarum partium et ceteris per eas in bac parte productis, ac consideratis considerandis, prefata curia nostra, per suum arrestum, quod processus hujusmodi absque veritate super factis in reprobacionibus, contradictis et salvacionibus dictarum partium contentis veritatem inquirendo in difflnitiva bene judicari poterat, ac quod testes ad dicti defensoris requestam, per formam turbe examinât!, minime reicientur; quin ymoin dicto processu, pro eis talem respectum, ut racionis erit, habendo, remanebunt, declaravit et déclarât; et insuper quod dictum arrestum inter dictum defunctum Gaufridum, Le Ferron et dictum defensorem xxii'^^ die junii anno U^° GGGO° LXV'° datum, juxta sui formam et tenorem in bis que exequi restant, realiter et de facto execucioni demandabitur, non obstantibus opposicionibus seu appellacionibus quibuscumque; et hoc faciendo, manus nostra et omne impedimentum in dicta terra et dominio de Thonnoie, fructusque [sic] ipsius appositam et appositum, prout et quemadmodum de Castro, castellania, terra et dominio Sancti Stephani de Malomorte (sic), sibi per dictum defunctum Egidium de Radesiis venditis, pro de ipsis tanquam re sua utendo et gaudendo, toUetur et amovebitur, opposicione per dictum defensorem in contrarium facta, et aliis per eum in contrarium propositis, unde eum dicta curia nostra expulit et expellit, non obstantibus, ordinavit et ordinal. Et nichilorainus eadem curia nostra tempus quatuor annorum, infra quod Egidius de Raiz dictum castrum, castellaniam, terram, et dominium Sancti Stephani de Malamorte per contractum vendicionis ipsorum redimere poterat usque ad quatuor annos, a data hujusmodi arresti computandos prorogavit et prorogat, infra quod tempus dictus defensor, sui heredes et causam habentes, si bonum eis videatur, dictas castrum, castellaniam, terram et

dominium Sancti Stephani de Malamorle el de Tlionnoie, solvendo semel diclo actori, suis heredibus et causam habentibus summam decem milium scutorum veterum auri de sexaginta quatuor ad marcham, mense aprilis anno M™» CGGG"'» XL^° currentium, aut eorum valorem, avaluaeione ipsorum in monela nunc currente, secundum ordinaciones regias, dumtaxat facta, absque reparacionibus redimere poterunt, et aliis custibus, expensisque bine inde et ex causa.

Pronunciatum xxiii"* die augusti anno M"»» GGGG™<* LXXIX"^».

18 mars 1478.

Arrêt du Parlement rendu au profit de Jean de Doyat contre Jean Maulgarni et Jean Jaquelot, comme cautions de Benoît et Nicolas Jaquelot, dits Thivain, débiteurs d'une rançon audit Doyat. — (Arch. nat. Parlement. Arrêts, jugés, Xi* îi2, fol. 19, n» 15.)

Gum in defectu solucionis summe trecentarum librarum turonensium, ad quam dilecto nostro magistro Johanni de Doiat reddendum et solvendum Johannes Maulgarny et Johannes Jaquelot, tanquam plegiatores seu fidejussores Benedicti et Nicolai Jaquelotz, dictorum Thivains, qui tanquam nobis rebelles et partem nobis tenentes contrariam in obsidio nuper per gentes nostram ante villam Patriaci Monialis ad nostram obedienciam noviter reductam posito, prisionarii guerre per Johannem de Golart, armigerum nostrum, capti, et postea dicto de Doyat certo precio per eum tradito vendit! fuerant, se obligaverant, Johannes Rambert, servions noster, in vim dicte obligacionis, necnon certarum litterarum de debitis a nobis obtentarum et ad dicti de Doyat requestam, super bonis predictorum Maulgarny [et] Jaquelot per execucionem processisset, unde dictus Jaquelot duntaxat ad nostram parlamenti curiam appellasset, et postea dicte appellacioni illico renunciasset ; sed his non obstantibus, predicti Maulgarni et Jaquelot, sub umbra quod intelligere dederant predictum de Doyat quictanciam de dicta summa dictis Maulgarni et Jaquelot tradidisse, certas litteras.

per quas mandabatur dictas lilteras obligatorias cassari, rescindi et adnullari, a nobis obtinuissent ; quarum sub colore magister Johaimes Marescalli , locum lenentem dicti baillivi nostri de Sancti Pétri Moiiasterio se dicens, dicto de Doyat minime vocato, nec audito, suas commissionis licteras, per quas mandabatur bona dictorum IVIaulgarni et Jaquelot saisita eisdem liberari, concessisset; cujus commissionis virtute Johannes Froiiac, serviens noster, ilios qui bona dictorum Maulgarni et Jaquelot habebant, ad eadem bona sepe dictis Maulgarni et Jacquelot reddendum compulisset, a quibus expletis et aliis extorcionibus et gravaminibus tam per dictum Marescalli quara Frohac, dicto de Doyat, ut dicebat, ad predictam nostram parlamenti curiam appellasset ; postmodum vero pro dicta expleta fulciendo, dictus Marescalli predictum de Doyat ad suum domicilium in ejus Marescalli absencia, coram eodem compariturum ad execucionem predictarum litterarum procedi visurum, quamvis jam dictas litteras inlerinasset, per Nicolaum Robin servientem nostrura adjornari fecisset, coram quo Marescalli, uxor dicti de Doyat comparuisset, pluresque causas recusacionis contra eum, eas sibi in scriptis tradendo, ac propter hoc ad finem non procedendi, concludendo allegasset; qui quidem Marescalli, partibus per eum auditis, eas super dicto fine non procedendi in jure appunctasset; et nichilominus, absque jus super dicto fine faciendo, idem Marescalli dictas litteras obligatorias cassasset et adnuUasset, atque ad easdem litteras in suis manibus ponendum dictus {sic) de Doyat compelleret, ipsum in expensis condemnando, licet nuUa conclusio ad finem expensarum in bac parte intervenisset, declarasset. Unde eciam dictus de Doyat ad dictam curiam nostram, prime appellacioni adherendo, appellasset ; premissisque nobis expositis, certas litteras a nobis obtinuisset, in vim quarum magistri Petrus Molin et Petrus Conte locatenentes custodis sigillorum in villa Guciaci stabilitorum, constito sibi de conLentis in dictis litteris dictos Maulgarny et Jaquelot ad manum nostram de bonis mobilibus, usque ad dictam trecentarum librarum turonensium summara muniendum compulissent, dictusque Molin dictum de Doyat ad opposicionera adversus expleta contra eum per dictum Frohac facta, certam diem dictis partibus pro procedendo super dicta

opposicione coram diclo custode assignando admisisset ; ac de hujusmodi materia omnimodam cognicionem dicLo Marescalli interdixisset-, unde predicLi Maulgarni et Jaquelot ad dictam curiam nostram appellassenl; quas appellaciones dicte parles hinc inde in dicta curia nostra relevassent. Oonstitutis igilur in dicta curia nostra supradiclo magistro Johanne de Doyat a dictis magistro Johanne Marescalli et Johanne Frohac appellante et intimato, ex una parte, et predictis Johanne Maulgarny et Johanne Jaquelot a dictis Molin et de Combes etiam appellantibus et intimatis, ex parte altéra, vel earumdem partium procuratoribus, ac ipsis partibus auditis in causis appellacionum predictarum, in quibus dicte partes hinc inde pertinenter concluserant; eadem curia nostra partes predictas ad suum litigatum pênes dictam curiam nostram scriptonenus, ac, quicquid tradere et producere vellent, tradendum et producendum, et in jure appunctasset; tandem visis per dictam curiam nostram, traditis et productis, ac consideratis per dictam curiam nostram considerandis , et que curiam ipsam in hac parte raovere poterant et debebant, prefata curia nostra per suum arrestum, in quantum dictus de Doyat appellans extitit, supradictum Marescalli processisse, appunctasse, sentenciasse, récusasse et denegasse dictumque Frohac, maie exécutasse et processisse et dictum de Doyat bene appellasse; quatenus vero dicti Maulgarni et Jaquelot eciam extiterunt appellantes maie appellasse declaravit et déclarât, et emendabunt iidem appellantes unica emenda, duntaxat ipsos in expensas dictarum causarum appellacionum condemnando, taxacione earumdem dicte curie nostre reservata.

Pronunciatum xviir^ die marcii anno M«>° GGGG°i° LXXVII'»°.

GofiBYE.

Paris, 23 juin 1478.

Arrêt du Parlement entre la veuve et les héritiers de feu Guillaume Golombel, d'une part, et les Chartreux de Paris, de l'autre, au sujet d'un legs à eux fait par ledit Golombel. — (Arch. nat., Xi* 112, fol. 29 v».)

Gum in certa causa mota et pendente in nostra parlamenti VI 23

curia inter relicLam, heredes, ac eciam executores testamenti, seu ordinacionis ultime voluntatis defuncti Guillelmi Golombelli, cerle requesLe per eos dicte curie nostre tradite integracionem requirentes, ac eciam actores et conquerentes in casu novitatis et saisine ex una parte, et religiosos priorem et conventum Béate Marie de Valle viridi ordinis Garturisensis prope Parisius, defensores et opponentes in dicto casu, ex altéra, racione certorum reddituum et arreragiorum, de quibus inter dictas partes diverse vertebatur questio; quos redditus et arreragia dicti religiosi, prior et conventus sibi per dictum defunctura Guillelmum Golombelli datos et cessos fuisse, ad onus nonnullarum fundacionum in litteris bujusmodi cessionis seu transportus coram Johanne Belin et Johaane Pinot, notariis in Gastelleto nostro Parisiensi xiriia die mensis februarii anno Domini M" GGGG'"" LXXllIP» (v. st.), passatis, et per eosdem notarios confectis, declaratorum pretendebant, in quorum reddituum et arreragiorum possessione et saisina quelibet dictarum partium diversis respectibus manuteneri et conservari, et in casu dilacionis, rerum contenciosarum recredenciam sibi fieri et adjudicari suamque partem adversam in suis expensis condemnari conciudendo petebat et requirebat; tantum processum extitisset, quod, dictis partibus ad plénum hinc inde auditis, dicta curia nostra partes predictas respectupriiici palis, ad quicquid vellent pênes ipsam curiam nostram tradendum et producendum ac examen afTuturum hinc inde faciendum, et in jure seu arresto inter cetera appuntasset; tandem visis per dictam curiam nostram dictarum partium litigato et aliis per dictas partes pênes ipsam curiam nostram traditis et productis, ac consideratis considerandis, et que curiam ipsam in bac parte movere debebant, prcfata curia nostra per suum arrestum partes supradictas contrarias appunctavit et appuncLat; facient igitur partes predicte facta sua et inquestam; qua facta, perfecta et pênes dictam curiam nostram reportata, adque judicandum recepta, jus eisdem partibus fiet, ut decebit. Et insuper dicta curia nostra recredenciam dictarum rerum contenciosarum dictis partibus modo qui sequitur, videlicet supradictis relicte et heredibus medietatem, prefatis verodefensoribusalteram medietatem, pro illis per utramque dictarum partium in

suo respectu, sub manu noslra ulendo et gaudendo, omnes expensas in diffiniliva reservando, adjudicavit et adjudicat. Pronunciatum xxnr junii anno M» CGGG'"° LXXVIIP.

GORBYE.

Vil*

17 juin 1478.

Supplique de Jean Ruffé au roi touchant la possession de l'abbaye de Notre-Dame d'Angle. — (Copie. Arch. nat., U974, n<>112.)

Au Roy nostre souverain seigneur.

Supplie lîumblement frère Jehan Ruffé, abbé de Tabbaye Nostre-Dame d'Angle, de l'ordre de Saint-Augustin, qu'il vous plaise luy donner lettre adressant à la court de Parlement à Paris, et mander à ladicte court parachever ce qu'elle a commencé touchant le procès de ladicte abbaye, pendant en ladicte court entre ledit suppliant, d'une part, et frère Martin Bouschet, de l'ordre Saint- Benoist, d'autre, de faire bonne et briefve justice ez parties, et ledit suppléant priera Dieu et Nostre-Dame pour vostre très noble postérité.

Aujourd'huy xvir jour de juing, le Roy a commis Jehan Beauharnoys escripre au premier président, que la cause dont ladicte requeste fait raencion, soit abrégée en toute diligence.

Collacio facta cum originalibus traditis domino Johanni Le

Boulanger^ militi, primo presidenti, ii^ aprilis MIIH'^LXXVIII

ante Pascha.

Chartelier.

Vil''

Arras, 17 juin 1478.

Recommandation par Beauharnais au Parlement du procès de Jean Ruffé. — (Copie. Arch. nat., U 974, n» 112.)

Messeigneurs de la Gourt de Parlement à Paris, je me recommande très humblement à vostre bonne grâce. Et vous plaise sçavoir que aujourd'huy, en saillant de Nostre-Dame d' Arras, le Roy m'a chargé vous escripre, que en toute diligence expedi-

cion soit faicle du procès pendant par devant vous entre frère Jehan RufFé et frère Martin Bouchet, touchant l'abbaye de Nostre-Dame d'Angle, en faisant bon et bref droit aux parties, non obstant quelzconques autres lettres à ce contraires ; et que vous y facez tellement que ledit frère Jehan Ruffé n'ait cause de retourner devers luy. Et à Dieu, Messeigneurs, qui vous doint ce que voz nobles cueurs désirent.

Escript à Arras, le xvii* jour de juing.

Vostre très humble serviteur,

Beauharnoïs.

A mes très honnorés seigneurs, Messeigneurs de la court de Parlement à Paris.

17 juin 1478.

Recommandation par Beauharnais au premier Président du Parlement du procès de Jean Ruffé. — (Copie. Arcli. nat., U 974, n» 112.)

Monseigneur le Président, je me recommande à vous tant comme je puis; et vous plaise savoir que aujourd'huy frère Jehan Ruffé, abbé de Nostre-Dame d'Angles, a présenté une supplicacion au Roy, que je vous envoyé, et m'a commandé ledit seigneur, à l'issue Nostre-Dame d'Arras, vous escripre pour ledit abbé, et que la cause pendant entre luy et frère Martin Bouchet touchant l'abbaye dudit Angle soit expédiée en toute diligence, nonobstant quelzconques lettres par vous à luy envoyées, et que vous faces bonne et briefve justice aux parties, sans aucune dissimulacion. Monseigneur le Président, s'il est rien de quoy je vous puisse servir par deçà ne ailleurs, mandez le moy, et je l'accompliray de bon cueur, priant Nostre Seigneur que vous doint ce que vostre cueur désire. Escript à Arras sous nostre seing manuel, cy mis le xvii'^ jour de juing l'an mil IlIIcLXX VIII.

Le tout vostre serviteur,

Beadharnoys.

A mon très honnoré seigneur Monseigneur le premier Président à Paris.

Vll^

!«" juillet [1478].

Ajournement de Louis et Guyon Bouchet et de Martin Bouchet et mise sous la main du roi de l'abbaye d'Angle pour être administrée par commissaires. — (Arch. nat., Parlement, Conseil XiA 1488, fol. 91 Y°.)

Mercredi premier juillet au Conseil en la Grant Chambre...

Entre Jehan Rufféi appellant de Loys et Guyon Bouchetz, eulx disans commis du prevost des mareschaulx, et demandeurs en cas d'excès et d^actemptas, et maistre Pierre de la Rivière, soy disant abbé commendataire de l'abbaye d'Angles, reprenant le procès ou lieu dudit Ruffé, demandeur et complaignant en cas de saisine et de nouvellecté, pour raison de ladicte abbaye et fruiz d'icelle, d'une part ; et lesdiz Loys et Guyon Bouchetz, appeliez, et frère Martin Bouchet intimé, tous défendeurs oudit cas d'excès et d'acteraptas, et icellui frère Martin, défendeur et opposant oudit cas de saisine et de nouvelleté tous defaillans, d'autre part ; veu par la court le défaut obtenu par lesdiz Ruffé et de la Rivière à rencontre de tous les dessusdiz ensemble, la demande par eulx baillée contenant le prouffît dudit défaut par eulx requis avec les delaiz donnez ausdiz défendeurs à venir défendre à la demande desdiz demandeurs, et ce que par lesdiz demandeurs a esté mis et produit par devers ladicte court, et tout considéré.

Il sera dit, que en tant que touche lesdiz Loys, Guion et frère Martin Bouchetz, comme défendeurs en cas d'appel, excès et actemptas, que pour le présent, ladicte court n'adjugera aucun prouffît de défaut ; mais seront adjornez à comparoir en personne en ladicte court en certain et competant jour cum intimacione solita pour veoir adjuger ledit prouffît de défaut et procéder oultre, comme il appartendra; et en tant que ledit frère Martin est défendeur et opposant oudit cas de nouvelleté, ladicte court, par vertu dudit défaut a adjugé et adjuge audit de la Rivière, en la qualité que dessus, à rencontre dudit frère Martin, tel proufit; c'est assavoir qu'elle a ordonné et ordonne

que la complaincte prinse pour raison de ladicte abbaye sera fornye reaument et de fait, et restablissement fait; et sera ladicte abbaye fruiz, prouffiz, revenues et emolumens d'icelle, régie et gouvernée soubz la main du Roy par bons et souffisans commissaires non suspectz, ne favorables à l'une ne à l'autre desdictes parties, qui en rendront compte et reliqua, quant et à qui il appartendra -, et tout non obstant opposicions et appellacions quelconques et sans préjudice d'icelles; et au surplus sera adjorné ledit frère Martin pour venir défendre à ladicte complaincte prinse par ledit de la Rivière, et procéder oultre, comme il appartendra; et a condemné ledit frère Martin, en tant qu'il lui touchées despens dudit défaut, la tauxacion réservée par devers elle.

21 juillet 1478.

Arrêt du Parlement au profit de Jean Ruffé contre Louis et Guy Bouchet, qui avaient occupé indûment l'abbaye de Notre-Dame d'Angle. — (Arch. nat., Parlement. Arrêts, juges, Xi* 112, fol. 40, no 29.)

Gum Johannes Ruffl, religiosus ordinis Sancti Augustini a Ludovico et Guidone Bouchez, commissos se dicentibus a preposito marescallorum nostrorum, appellans ac in casu excessuum et actemptatorum actor, necnon magister Petrus de Riparia, abbatem commendatarium abbatie de Anglis se dicens, in casu novitatis et saisine actor et conquerens contra dictos Ludovicum et Guidonem Bouchetz appellatos, et Marlinum Bouchet rehgiosum intimatum, omnes in dicto casu excessuum et actemptatorum defensores dictumque Martinum Bouchet in dicto casu novitatis et saisine defensorem et opponentem in eorum absencia et contumacia in nostra parlaraenti curia respective proponi fecissent, quod vacante dicta abbacia per obitum defuncti Martini Régnier, dum viveret, ipsius abbacie ultimi pacifie! possessoris, religiosi dicte abbacie dictum Ruffe, via Spiritus Sancti in suum abbatem elegerant, ipsaque electione confirmata ac munere benedictionis per dictum Ruffe accepto, possessio-

nem et saisinam dicle abbacie adeplus extiterat, eteadem aliquo tempore gavisus fuerat paciflce, et quousque dicti Ludovicus et Guido quinquagintahominibusarmisetbaculis invasivis muni- Us associati, dictam abbaciam de nocte cum scalis intraverant; ob quorum strepitum et tumultum dictus Ruffe duos parvos adolescentulos, in sua caméra in lecto existenles, visuros quid supervenerat, surgi fecerat; qui dicto Bouchetz obvia verant, quorum adolescentulorum alteri brachio per dictos Bouclietz disruplo, ipsisque magnos clamores emitentibus dictus Ruffe ad claustra dicte abbacie loca immunitatis exeuntia visurus quid esset, ubi dicti Bouchetz dictum Ruffe seperant ipsumque spoliaverant, et suum giponem seu pourpointerium, credentes in eo pecunias reperire, disruperant-, a quibus dictus Ruife ad nostram parlamenti curiam appeilaverat; qua appeliacione non obstante, dicti Bouchetz predictum Ruffe in suam cameram duxerant, eumque quasi nudum, saltem in sua camisia existentem supra unum scamnum, ligatum tota nocte tenuerant, et die adveniente, ipso adhuc sic ligato existente, suas archas, armaria etbuffeta ruperant, bonaque inibi existentia, ut aurum, argentum, et alia, et potestea? (sic) in thesauro dicte ecclesie jocalia ipsius acceperant, et quo voluerant, transporta verant; duobusque diebus exinde elapsis, ore et oculis dicti Ruffe velatis et obstrutis, ipsum supra unum equum sine sella posuerant, ac eum usque ad paludes decursor? duxerant, illicque quatinus dicte abbacie ad utilitatem dicti Martini Bouchet, cederet seu renunciaret, aut pro alias in aquis dictarum paludum ipsum submergèrent, onus illa faciendi a dicto preposito marescallorum nostrorum habere déclarantes, persuaserint; quod facere dictus Ruffe renuerat et de actemptatis protestatus fuerat. Sed his non obstantibus dicti Bouchetz predictum Ruffe ad locum Sancte Gemme dicto Ludovico Bouchet spectantem, prisionarium per eos exinde ductum, quod persuasionibus de renunciando dicte abbacie ad utilitatem dicti Martini Bouchet eidem Ruffe pluribus et iteratis vicibus factis, consentire renuerat, dicti Bouchetz predictum Ruffe oculis et ore velatum ad forestam de Cantu merule a dicto loco Sancte Gemme octo leucis distantem, inter duo stangna transporta verant et ipsum in aquis dictorum stangnorum submergere, nisi dictam renunciacionem faceret,

minati fueranl. Et quia hoc facere recusaverat, ipsi Bouchelz et sui complices predictum Ruffe ad quendum arborem ligatum atrocibus ictibus percusserant, adeo quod ipsi eumdem Ruffe usque ad uUimum supplicium pervenisse crediderant, et in dicto statu illum ibi posuerant; qui sic vulneratus a dictis vinculis se eripuerat et usque ad villam de Fontenayo Gomitis profectus fuerat; postmodumque ad ejus noticiam devento, quod dictus Martinus Bouchet dicta ablialia et fructibus ejusdem uti satagebat, idem Ruffe, virlute certarum querimonie litterarum per eum a nobis obtentarum, in possessione et saisina dicte abbacie se manuteneri et conservari fecerat; unde magisler Stephanus Guiraut, dicti Martini Bouchet procurator, pro appelante ad ipsam parlamenti curiam se gesserat; super qua appellacione dictus Ruffe, predictum Martinum Bouchet, anticipari, ac dictam querimoniam furniri, culpabilesque de dictis excessibus et actemptatis in dicta curia nostra parlamenti comparituros adjornari in vim certarum litterarum a nobis obtentarum fecerat; unde dictus Martinus Bouchet iterum ad diclam curiam nostram appellaverat. Ex cujus curie nostre ordinacione, visisque per eam informacionibus in hac parte factis, dicti Bouchetz in dicta curia nostra personaliter comparituri adjornali extiterant; qui quidem Bouchetz, punicionem predictorum excessuum et actemplatorum evadere cupiens [sic], hujusmodi causam ad nostrum magnum consilium evocari procuraverant ; per quod noslrum magnum consilium dictorum casuum enormitate pensata, quod dicti Bouchetz in eodem personaliter comparèrent ordinatus^ extiterat, ipsisque comparentibus interrogalisque, et ad cerlam diem elargitis, ccrtas litteras per dictam causam in supersedencia usque ad beneplacitum nostrum teneri obtinuerant, quibus per dictum Ruffe nobis expositis, nos per nostras patentes litteras hujusmodi causam ad dictam nostram parlamenti curiam remitti mandaveramus; pro quarum interinacionem impediendo dictus Guiraut nonnuUas frivolas raciones allegaverat. Partibus tamen super hoc auditis et injure appunctatis, génies dicti nostri magni consilii sepediclam causam ad dictam curiam nostram remiserant ; sed nichilominus dicti Bouchetz

Page 1