FT~U
fc
da- ge- raad ; Bevryd voor doode- ly- ke plaagen, 4x 6 X b
rVgFjMJ- J'"P =fl Fgi ' pJ'M i^
ff^T^r p-nr^^^
En *s Jaagers srioo- de lîst en laa-gen.
Wf^n '^^^^ ^m
Nicolas Van Haeghen, facteur d'orgues.
Van Haeghen ou Von Haghen (Nicolas), facteur d'orgues, né vers 1620 en Allemagne. Depuis longtemps nous avons fait des recherches pour connaître Tauteur des grandes orgues de leglise des Dominicains à Anvers, et un heureux hasard nous a fait découvrir une pièce de vers sur cet instrument, qui se trouve dans la riche bibliothèque de M^R. Délia Faille à Anvers.
Voici le titre et quelques extraits de cet opuscule :
Beschryvinghe van de toyt-heroemde ende uyt-muntende orghel te sien en te hooren by de P.P, Predich-Heeren
tôt Antwerpen, T'Antwerpen, by Godt gaf (Dieudonné) Verhulst den jonghere.
1658. In 40.
Sans nom d'auteur.
Daer noch groot Orghels zyn (maer soo groot niet) ghesien Die hebbén daer outrent blaes-balghen acht oft thien.
Clauwieren zynder dry ; Registers veertigh seven
Heel uyt : wie sagh oyt sulx de daeghen van zyn leven?
Vyf jaeren, daer entrent, was t' stuckxken onderhanden Mids Hep den roep en spraeck door veel verscheyde Landen.
Doen quaemen over hoop, veel Meesters sonder toeven Van Noord, Oost, Zuyd en Weest om d'Orghel te beproeven, Van Leopoldus eerst den Goeuverneur van t' Landt Quamp daer den Orghelist met een curieuse handt.
Groot wonder hy bedreef : jae speelde sulcke stucken, Dat' was om yemandts hert by naer uyt d'iyf te rucken, Jae dat een yeder se^'d, (soo speelde hy naer wensch), T moet eenen Engel zjn in plaets van eenen mensch.
Van haere Majesteyt soo quaemen daer van Sweden, De Sangliers altemael in onse kerck ghetreden. Een ander-halve ur, eer meer als min ghetelt Wierdt d'Orghel doen tor tydt seer konstelyck bespelt.
Soo wie des Meesters naem sou gheerne comen vraeghen Hy is een Duytschen Man ghenoemt Nicolaes Van Haeghen, De teeckeningh hier van, is van Monsieur Quellin, Een Schilder groot gheacht, bj aile man ghesien. Monsieur Verbrugghen oock, diet*Hout-werek heeft ghesneden, Hoort wat hy daer van seyt : ick waer seer wel te vreden.
G. VoocHTS, vidit libr. C. et Archid.
Il est constaté que Van Haeghen appartient à rAllemagne, qu'il travailla à l'orgue de l'église St. Nicolas à Amsterdam, et qu'en 1663 il succéda à Lannoy, à Anvers, en qualité d'accordeur et racrotteur des orgues de la cathédrale.
Il est probable que Van Haeghen est venu s'établir à Anvers, après le placement des orgues aux Dominicains.
Comme il résulte de la pièce de vers, c'est le peintre Quellin, qui fit le plan de l'orgue et Verbrugghen était chargé du buffet.
L'orgue avait trois claviers, 47 registres, 4000 tuyaux, et passait pour une des plus importantes orgues de son époque. On y travailla pendant cinq ans.
Cet orgue a été souvent remanié et il contient aujourd'hui un plus grand nombre de registres.
Walther, Gerber, Schilling et Fétis, ne citent pas ce facteur.
Van Myly constructeur d'orgues du XVP siècle, (l)
Ce facteur d'orgues resté inconnu et appartenant à la Hollande, plaça un instrument d'une grande importance pour son époque à Munster en 1579. La description de cet orgue se trouve dans le livre intitulé : GeschichtUche Darstellung der Enstehung und Vervollkomnung der Orgel^ von Joseph ArUony, Professor und Chordirector der Cathédrale zu Munster. Munster, 1832, librairie de Coppenrath. In 8® de 220 pages. Nous faisons suivre le détail de cet instrument qui intéresse vivement les organistes et les facteurs d'orgues.
(i) Cetle pièce mérite Tatrention des membres du comité de la société Néerlandaise en faveur de l'histoire musicale.
« Die ehemalige Orgel in der Pfarrkirche zum H. Lambert in Munster,
Manual,