IX. DE DAMNUM IN MESSE VEL QUALIBET CLAUSURAM INCLAUSAM

1. Si quis animal aut caballum vel quemlibet pecus in messem suam invenerit, penitus eum vastare non débet. Quod si fecerit et confessus fuerit , capitalia in locum restituât, ipsum vero debilera quem inclusit ad se recipiat. Si vero confessus non

fuerit et ei fuerit adprobatum, solides xv culpabilis judicetur, excepta capitale et dilatura.

2. Si quis in messem suam pecora aliéna invenerit, qui pastorem suuni non habent , et eas incluserit ut nulli penitus innotescat , et aliqua ex ipsis pecoribus perierit, solidosxxxv, culpabilis judicetur, excepta capitale et delatura.

3. Si quis animal aut quodlibet pecus per suam neglegentiam nocuerit et ipse fuerit confessus, capitale in locum restituât; si vero negaverit et ei fuerit adprobatum, solides XV culpabilis judicetur.

II. Si alicujus porci aut qualibet pecora ipso custodiente in messem alienam cucurrerint, et illo non negante ei fuerit adprobatum, solidos xv culpabilis judicetur.

5. Si cui pecora de damno inclusa fuerint, quas violenter expellere praesumpserit , solidos XV culpabilis judicetur.

6. Si vero de damno inclusa fuerint , ille cujus pecora sunt damnum intomatum reddat , et insuper x dinarios culpabilis judicetur.

7. Si quis vero aut per inimiciam aut per superbiam sepem alienam aperuerit et messem aut inprobato vel in quolibet labore pecora sua miserit, cujus laborem si eum convictus fuerit contestibus intomatum damnum reddat et solidos xxx culpabilis judicetur.