‹ Loi salique; ou, Recueil contenant les anciennes rédactions de cette loi et le texte connu sous le nom de Lex emendata, avec des notes et des dissertationsChapitre 452 sur 568 · XVII. DE CREU BEBA · texte numérisé non relu

XVII. DE CREU BEBA

1 ^**. Si quis hominem ingenuum sibi^ in silva aut in quodlibet locum occiserit et eum ad celanduni conburserit ^*^, et ei fuerit adprobatum, DC solidos.

2 ^^°. Si antruscione vel feminam talem ordine intofecit^^\ aut talare voluerit, vel igné concremaverit et ei fuerit adprobatum, [m]dccc "'^^ solidos culpabilis.

3*^ ''^^. Si Salicus Salicum castraverit et ei fuerit adprobatum , ce solidos culpabilis judicetur''^*, excepto medicaturas ix'*.

4 ^ ^^^ Si quis ^ antrustione '^^^ castraverit et ei fuerit adprobatum , DC ë solidos culpabilis judicetur, excepto medicaturas ix.

5^^". Si quis ingenuam feminam a contubernio facto' aut puellam in itinere aut quodlibet locum ^ praesumpserit , quam unus, tam plurimi qui ipsum scelus admississe fuerit probatus^, ce solidos culpabilis judicetur. De illo™ contubernio si adhuc remanserit" qui ipsum ° scelus non admiserit et eiP fuisse noscuntur, si plures admiserit numerum'î fuerit, très et ipsi*" quadragenus solidos solvant'

XVIII^ DE ANTRUSCIONE '^'^^^.

1 . Si antruscione antruscio de'' quacumque causa ''*° admallare voluerit, ubicumque [eum]^ invenire potuerit super noctes septem'^^ eum cum'' testibus rogare débet, ut ante judicem ad malebergo ^* de causa quae [ei] ^^ inputatur ex hoc*='^ responso dare debeat vel convenire''^^; et

' Les SS 3 , 4 et 5 sont seuls dans b. — ^ Jl faut évidemment «iw. — " Fait partie du titre xcix dans b.

— Ici et plus bas medicamenturas solidos ix componat. — "^ Est répété deux fois dans b 'b si andns-

trio. — « B porte DVi ingennus solidos. — '' Est le c dans b. — ' b omet facto. — ^ na quolibet loco inferre.

— b plurimi quam ipsum quam scelus admisisse fuerint prohaii. — "" B et de illo. — " b remanserint. — B ipso. — P B ibi. — *> B SI plurimis a minore numéro. — ' b tertio et pse. — ' B solidos culpabilis judicetur.

Est le CI dans b. — " b ajoute (/AamaZ^a, et en correction, (jhimalta; mais l'index porte : De eo qui anstrutionew de quacumque caus amallaverit. —' r si quis andustrione de. — ^ Mot suppléé d'après b. — ' b eum antejudice eum. — " J'ai adopté la leçon de b, car on lit dans A admallare débet ego. — ^^ Ce mot est suppléé d'après b — " n et hoc.

CAPITA EXTRAVAGANTIA. 337

eis si' ibidem non conveniret^ aut certe se*^ venire distulerit , qui ipsum admallavit ibi eum solelatere ^"^^^ débet, et inde poste[a] at iteratam très vices ad noctes* xiv eum rogare débet, ut in illo malebergo^ respondere aut convenire ubi antruscione si mithio reddants ^*^. Et qui mallantur si ibidem venerint^, tune qui eum admallavit ^'^^•, si causa ^ minor fuerit unde minus quam xxxv solidos conpositione habere'', débet sibi sextus [videredum]^ jurare ; et illi postea qui rogati fuerunt"" [si se]" ex hoc idoneo, esse cognoscet, eum° eum XII ad sacramentum absolvere se débet p. Qui vero^ major fuerit causa unde' XXXV solidos culpabilis judicetur si invenire possit% si, major numerus est unde minus xlv solidos judicare poterant\ ipse [qui] " eum roget* sive nonus^ jurare débet; et ille qui eum ^ rogatus est, si se idoneo esse cognoscet*^, sibi octavus^^ aut decimus dictus sacramentus*^*^ absolvere débet. Si certe talis fuerit causa unde lx^** solidos aut certe amplius usque ad leudem conponere débet*"', ipse [qui eum rogavit, sibi duodecimus viderendum jurare débet et ipse qui per] ^ eum rogatus set si se idoneum esse cognoscet, se vicissimus quintus datus sacramentus^g absolvi potest. Si vero leudem eum rogatum habet^^ qui eum rogatur" eum xii viros idoneos jurare ''K et ipsas in xiv noctes ignem '^ calefacere [ débet. Et ad ipso placito venire]™"" dispexerit, aut manum suam ardent eum"" mittere noluerit, quicumque antruscio ille de causa superius coupraBbensa"** per sacramenta absolvere non potuerunt , manum suam ad igneum pp pro leude mittere dispexerit [aut in placito venire distulerit ]^^, tune ille qui eum rogat[umj habet, solem ille collectum" ad ipso die in mallobergo illo in xl noctes nec sibi se non duxerit*', tune ipse qui eum

* B omet si. — ^ B convcnerit. — ' b «i. — ^ b solisacire. — ' s et ille posiea iterata vice ta iioctis. — ' B ad illo mallobargo. — ^ B mithipi jure debent. — ^ h et qui mallatur sibi venerit. — ' b si causam. — * B habeat. — ^ Ajouté d'après B — " b cf ille postea qui rogatus fuerat. — " Ajouté d'après Herold , B porte hic se. — " Omis avec raison dans b. — ^ B debeat. — '^ h si vero. — ' Manque dans B. — ' Ces trois mots manquent dans b. — * b potaerit. — " Ajouté d'après B. — ^ b rogavit. — ^ b ajoute videredura. — ' b omet eum. — " b idoneum cognoscit. — *''' b octo. — " b datis sacramentis. — ■** b porte XLV. — " B debeat. — " Emprunté d'Herold, b étant imparfait. — ^» b sive xxv date sacramentis.

— '''' b hahuit, debuit. — " b rogavit. — tk b ^{rido jurare. — " b veut aneo. — """ Ajouté d'après b.

— ""h ad mneum. — "Ce mot manque dans b. — ^^ b œneum. — '^ Ajouté d'après B. — " B soli illi colliget. — " b eduxerit.

338 CAPITA EXTRAVAGANTIA.

rogatum* habet, solem ille collectum^, postea illum'' in praesentia rege** ad noctes xiv rogare débet '^'^^, et ibi xii testes ponat per singulas'' vices jurati dicant, quod ibi fuerint ubi mitthio^ad noctes xiv solem collocasset ^ ; ille nec ^ sacramentum nec manum suam pro leiide posait. Et alii très erunt qui dicant quod in xiv noctes ei solem collocasset, et iili^ nullatenus de andrustione'' chamalta^ se legibus duxissef'^^ Très™ testimonia dare débet qui dicant qualiter eum praesentia régis venire rogasset. Si nec tune veniret, istas° nove testimonia jurati sicut superius diximus dicant. Similiter illa die si non venerit, coilocatum ei solem, et illa trea testimonia qui ibi fueriunt ubi colcatum ei sol*'^ Tune ista omnia impleverit qui eum admallavit et ille qui eum admallatur p ad nuUum placitum venire voluerit i et per legem se non dixerit'', tune [rex ad quem]* admanitis eum extra sermonem suum ponat*; tune ipse culpabilis judicetur, et omnes res eorum erunt suas " ''*^^; et qui eum ^ paverit aut hospitales collegat y etiam uxor sua propria soiidos xv culpabilis judicetur, donec omnia quem^ ei legibus inpotatur conponat.

2. Si antruscio antruscione pro qualibet causa maniret aut ibidem fidejusserit ^"^^ qui fierit"^ et eum secundum legem [non rogaverit "° soiidos XV culpabilis judicetur, excepto quod]^^ propter causam illius anno interito nullatenus tenentur '^'^ "^

3. Si antrustio [contra] ^^ anstruscione"'^^ juraverit^*^ xv soiidos culpabilis judicetur.

XIX ^^ [de eo qui domum alienam dlstruxerit. ] "^

Si quiscumque domum violenter distruxerit, si domum s? pro fîrma-

° B ille qui roçjatum. — '' B soli collocet. — '^ et postea illi. — "^ prœsentia régi et. — ' B noctes xiv ponat per singulas. — 'b ubi ad miiteo. — ^ B calcasset. — ^ n et ille qui nec. — ' b noctes et culcesset et ille.

— '' andustrio e. — ' ghamalta. — " b 5e tertia. — " b ista. — ° b culcatum solem; a ajoute et illatrea, mots que j'ai supprimés comme ne donnant pas de sens. — ^ b qui ad eum adinallat. — ^ b noluerit.

— ' b duxerit. — ' Ajouté d'après Herold ; car b porte tanc rex admannilus est. — ' J'ai admis ce mot d'après b; car A porte pœne. — ' manque dans b. — ^ manque dans b. — ^ b hospitalcm colleyerit. — ' b quw. -.- " B fidem jussores qaœsierit. — ^^ Ajouté d'après b. — " b anno integro nullatenus terminentur.

— " Ajouté d'après b. — " b testimonium jararct. — " Est le en dans B dont Yindex m'a fourni la rubrique. — ^^ Si vero qaicumque violenter distitaerit qui domum.

CAPITA EXTRAVAGANTIA. 339

mentum ebrius^^^^ habuisse probatum, qui hoc facere praesumpserit et ei fuerit adprobatum, xlv solides culpabilis judicetur.

XX ^. ( Sine rnhrica. ) "^

1. Si quis hominem vivum de furca tollere praesumpserit, qui eum tulisset et ei fuerit adprobatum, aut vita sua pro ipso admittat, aut ce solidos solvat.

2. Si quis vero de furca jam mortuo , sine concilio judicis aut voluntate ipsius cujus causa est, tulerit, pro culpa qua suspensus est, quidquid exinde lex Salica docuerit, ille qui eum tollere praesumpserit culpabilis judicetur : secundum legem Salicam hoc convenit observari ''''',

Page 1