XV. Veluti in lancibus ubi altéra pars
trahis est longior (licet reducta ad idem pondus) an inclinet hoc ipsum lancem?
XVI. Quin et frons majorihus rugis sulcatus, melius signum, quam nitidus et explicatus.
Pili in capite asperiores, et magis setosi ostendunt vitam longiorem — crispi yero eamdeai prsenu nciant si sint simul asperi. — Item si sit crispatio potius densa, quam per largiores cincinnos.
Caput, pro analogia corporis, minutius, collum médiocre — nares patulae, — auris cartilaginea — dentés rohusti longaevitatem prsenunciant.
Pectus latius, sed non elevatum, quin potius adductius; humerique aliquanlulum gihhi et (ut loquuntur) fornicati; venter planus, nec prominens; — pes brevior et rotundior; femora minus carnosa; surœ non cadentes, sed se altius sustentantes, signa longée vitatis.
Oculi paulo grandiores, atque iris ipsorum cum quodam vîrore — alvus juventute siccior vergente aetate humidior signa etiam longsevitatis.
XVII. At contra ex iis qui libère et communi more vivunÉ, longeeviores reperti sunt sœpenumero edaces et epulones , denique qui liberaliore mensa usi sunt.
XVIII. Media diœta, quôehabeturprotemperata, laudatur, et ad sanitatem confert, ad vitam longsevam parum potest ; etenim diaeta illastrictiorspîrîtus progignit paucos et lentes, nnde minus consumit; at illa plenior alimentum prsebet copiosum; unde magis réparât; média neutrumprœstat — at disetœ uberiori convenit contra somnus largior, exercitatio frequentior, usus veneris tempestivus. — Itidem interdum jejunet, interdum epuletur, sed epuletur saepius.
XIX. Jejunia frequentia mala sunt ad longaevitatem : quinetiam sitis quœcunque
evitanda, et servaadus stomachus satîs mundiis, sed perpetuo quasi humidus. [Op. sup. viscera,)
XX. Subit etiam cogitatio de quantitate cibi et potus ; eam in excessu nonnullo quandoque ad irrigationem corporis utilem esse; itaque et épuise profusae et perpotationes non omnino inhibendœ sunt.
XXI. Etiam ad calorem robustum spirituumfacit venus sœpe cxcitata, raroperacta. {Op. sup, spù\^ etc.)
INeque negligenda sunt fomenta excorporibus viyis. Ficînus ait (neque id per jocum) Davîdem contubernia puelîœ, alias salubrîter, sed nimis sero usum fuisse; debuerat autem addere quod puellam illam, more virginum Persiœ, oportuisset inungi myrrha et similibus, non addelicias, sed adaugendam virtutem fomenti ex corpore vivo.
XXII. itaque ipsissimœ res sunt (in hoc génère) veritas et utilitas : atque opéra ipsa
pluris facienda sunt, quatenus sunt veritatis pignora, quam propter vitsecommoda. (Novum Orgamim^ 124.)
XXIII. Meta autem scientiaram vera et légitima non alia est, quam ut dotetur vita humana no vis inventis et copiis. {Noviim Organum^ 1? 8' •)
XXIV. Superest ut de finis excellentia pauca dicamus. — Primo itaque videtur inventorum nobilium introductio inter actiones humanas longe primas partes tenere. Ea enim inventoribus divinos honores tribuerunt: — Rursus, vim et virtutem et consequentias rerum inventarum notarejuvat:
quœ non in aliismanifestiusoccurrent, quam in illis tribus, quœ antiquis incognitœ, et quarum primordia, licet recentia, obscura et ingloria sunt : artis nimirum imprimendi, pulveris tormentarii et acus nauticse. Hœc enim tria, rerum faciem et statum in orbe terrarum mutaverunt. — Hominis autem
imperium in res, in solis artibus et scientiis ponitur : natura enim non imperatur, nisi parendo. {Novum Organum^ I, 129.)
Les Chinois connurent un siècle avant les Européens la poudre à canon, l'imprimerie et la boussole; en sorte que si, après leur introduction en Europe, ces inventions y acquirent une importance qu'elles n'ont point pax elles-mêmes, c'est qu'évidemment Tesprit européen y ajouta un nouvel élément de valeur.
Nobis enim constitutum est experiri, an rêvera potentise et amplitudinis humance firmiora fundamenta jacere ac fines in latins proferre possimus. {Novum Organum^ I, 24.)
XXV. Nam electrica operatio (de qua Gilbertus et alii post eum tantas excitarunt fabulas) non alia est, etc.
XXVI. Ejussuntviri, qui quidvis in natura fmgere, modo calculi bene cédant, nihili putet. {Glob. int.^ cap. VI.)
XXVII. At philosophise genus empiricum placitamagûs deformia et monstruosa educit, quam sophisticum aut rationale genus; quia non in luce notionum vulgarium (quse licet tennis sit et superficialis, tamen est quodammodo universalis, et ad multa perlinens), sed inpaucorumexperimentorum angustiis et obscuritate fundatum est. Itaquc talis philosophia illis qui in hujusmodi experimentis quotidie versantur, atque ex ipsis phantassiam contaminarunt, probabilis videtur et quasi certa : cseteris, incredibilis et vana. Cujus exemplum notabile est in chemicis, eorumque dograatibus; alibi autem vix hoc tempore invenitur, nisi forte in philosophia Gilberti.
A sir Roderick J. Murcbison v
Préface du traducteur ix
Importance de l'histoire des sciences d'observation. — Historîa naturalis de Bacon, — Investigation des propriétés des corps. — Explication des faits. — Réfutation d'Aristote. — Bacon considéré comme expérimentateur. — Expériences/rMc/MCMS^5 et expériences lumineuses. — Recette pour la fabrication de l'or. — Axiomes. — Œuvres scientifiques de Bacon, — Ses plagiats. — Accusations dirigées contre les savants. — Jugement de Bacon sur les savants. — Sa prétention aux récompenses. . .
Méthode inductive de Bacon, — Instances affirmatives et négatives. — Degrés de la chaleur. — Théorie des
instances. — Méthode d'élimination. — Argumentation de Bacon, — Sa dialectique. — Recette pour la production de la chaleur. — Idées de Bacon relativement à la pesanteur. — Pesanteur et mouvement. — Qualités et quantités. — Faculté du sens de perception chez Bacon. — Investigation et phénomènes. — Doctrine de Newton, — Bacon, le naturaliste des Amateurs 4 8
Les sciences d'observation à l'époque de Bacon» — Guido Ubaldi, — Simon Stevin, — Galilée. — Kepler, — Thomas Harriot, — Giordano Bruno, — Gilbert, — Découvertes astronomiques faites à cette époque. — Bacon les ignore ou ne les comprend point. — Action préjudiciable exercée par Bacon sur le développement des sciences 80
Bacon et le roi Jacques I^^. — Écliecs de Bacon sous le règne d'Elisabeth, — Sa position avantageuse sous Jacques I^r. — Caractère vain et présomptueux de Bacon, — Manière dont Bacon sut exploiter les faiblesses de son souverain. — Historia vitœ et mortis, — Ten~ dances honteuses de cet ouvrage et preuves d'ignorance et de mauvaise foi qu'il renferme 88
Buts que se proposent les sciences d'observation et voies qui y conduisent^ — Manière dont Bacon envisageait la science. — Invention et science. — Méthode moderne
derinvestigalion. — Méthode des cas multiples. — Expériences servant d'auxiliaires à la logique. — Méthode empirique. — Doctrine utilitaire. — Invention et application. — Position de l'inventeur. — Attributions du savant. — Principes étliiques dans la science 103
Réponses de M. Jiistus de Liebig aux objections dont son écrit sur Bacon a été l'objet 133
Pièces justiûcatives. . . . , 203
Fl\ DE LA TABLE.
Paris. Imprimerie de P. -A. BOURDIER el C% rue des Poitevins, G,