‹ Manuel des institutions romainesChapitre 493 sur 500 · U. 450; non contentieuse (voy · texte numérisé non relu

U. 450; non contentieuse (voy

actio legis) ; civile, 61-63. 416-421.

428-429; dans les -provinces et municipes, 63, 1. 181. 421-428; dans les villes libres, 197 ; administrative, 65. 67. 74. 422-^124 ; en matière fiscale, 259. 262 ; commerciale, 74. 424 ; criminelle, 422.

440441. 450-456; militaire, 288, 4. — Juridiction des magistrats et promagistrats (vov. les diverses magistratures) ; du peuple (voy. Comices) ; des Jurys (voy. Jurys); du Sénat impérial (voy.

Sénat) ;dù prince (voy. Empereurs) ; des fonctionnaires impériaux (voy. Préfets, etc.).

Jurys criminels (voy. qusutiones) ; civils (voy. recuperalores) ; dans les municipes, 181, i.

jU9t définition générale, 341. 442; classification des diverses branches du Droit, • 342, 1. 3i7. 349. 435 (cf. Droit).

juSt dans le sens de pouvoir spécial, jus auspiciorum , auxilii , edicendù etc.

Cvoy. ces mots); gladii, 155, 2. 161.

206. 414. 455; publiée respondendU 341, 1 ; cf. jus exsilii (voy. ce mot), metalloTum , 232 ; dans le sens de distinction personnelle, anulorum aureorum, 355, 3; imaginum (voy. ce mot); irium liberorunij 356, 1. 407,7; dans le sens de recours spécial, pos<liminii (voy. ce mot).

jus, dans le sens de condition sociale des individus, civitatis, Quiritium peregrinum, etc. (voy. Cilé, Pérégrins, etc.)j des villes, côloniœ, Italicum^ Lalii (voy. ces mots).

jus, corps de doctrine juridique, auguraie, fetiale, Manium, pradiatorium, pontificale (voy. ces mots).

jus, traité ou code écrit ; ^h'anutn, 433, 1 ; Papirianum, 341, 1. 442, 4.

jusjurandum delalum, 434.

justa, cérémonies de la sépulture, 528.

jttstitiuni, suspension de la vie publique, 44,5. 70. 105, 1.

Juiurna (dea), A80. 489, 2.

Juventas {dea), 466, 5.

Kalendse, 21. 586.

Kalendarium, calendrier, 525, 1 ; livre des rentes municipales, 18^i, 1.

Lseti, colons barbares, 297, 4. 316. 3 tô, 1.

Laetoria (lex) : voy. Plxtoria.

lancea, arme de guerre, 314.

lanciarii, 319.

lanii, 326, 1 .

Lanuvini (sacerdotes), 516, 2.

lapis Capitolinus (voy. Jupiter Lapis) \ manalts, 484, 2.

Laralia, 498.

Larariutn, 465.

Larentalia, 483. 485.

Lares; étymologic du nom, 460, 3; Lar familidris, 4oi. {65. 468; gentilicius, 472; Lares compilâtes, 25. 132, 3. 49 i.

497. 518, 4. 530, 1.557; PrsestiUs, 481, 1 ; publici, A9S, 2; Querquetulani, 486,4.

largitiones, manœuvres électorales, 51 ; gratifications officielles, 221 (cf. ÂofMtiva, congiaria).

laterculum majus, minus, 165.

Latiaris {collis), 491, 3.

Laticlave (tunique), réservée auxnobiles, 97 ; insigne de Tordre sénatorial, 127, 1. 128, 2. 357, 1. 361.

Latii ijus), 173, 2. 174,1. 178. 200. 347.

Latina {oppida) : voy. Latins coloniaires.

Latins, du vieux Latium (Pmct),4; de la confédération latine (voy. Confédération); des colonies latines en Italie, 173, 2.

Latins, assimilés par' collation Au jus Latii : coloniarii, 178. 347. 370; funiani, 178, 3. 347. 348, 1. 353,3. 367. 370. 404.

Latium, dans le sens de droit latin (voy. Latii jus, Latins) ; Latium majus, minus, 185. 370.

Laurentini (/lamines, sacerdotes), 516, 2.

Laurier, insigne des XVvirs, 548, 2; des imperatores, 147. 290.

lecticarii, 321, 3

lectio (senatus), sous la République, 65. 6tJ. 93-97; sous PEmpire, 141 (cf.

Censeurs, loi Ovinia, Sénat).

lectisternia, 516, 6.

Légats (legati), ambassadeurs ou délégués du Sénat, 105, 2. 196, 1. 345.542; près des gouverneurs de provinces, 202; sans mission spéciale {legationes liberse), 98, 2. 204,1. 315; délégués des villes aux conciles provinciaux, 201. 202. 556.

Légats pro prsetore, auxiliaires commissiennes par les gouverneurs de provinces, 81.203. 206,3.

Légats impériaux (Augusti pro prsetore), gouverneurs des provinces impériales, consulares,prsetorii, 84. 206 ; juridici, 193. 206; legionis, commandants de légion, 206. 209. 308, ou de corps détachés, 311. — Délégués spéciaux, ad census, 237.

lege agere (voy Action).

legibUs solvi (voy. Dispenses).

Légions, sens du mot, 275, 1 ; les légions de la milice depuis Sereins Tullius, 267. 275 278; urbanse, 268, 2; vemacuise, 274, 6; de Tarmée permanente depuis Marins, 273 ; les légions impériales, 297-311 ; en Italie, 149, 4. 319 ; sous le Bas-Empire, palatiîise, comitatenses, ^seudo-comitatenses, 315.

legis aclio, ou juridiction volontaire (voy. actio legis).

legis actiones (voy. Actions de la loi^.

Légitimation des enfants, 381, 4; des fils de vétérans, 328.

Legs {leaata), lois sur la matière, -105, 7.

legum aictiOj en droit augurai, 535.

Lemuria, 466. 496.

Lèse-ni<ije8té (crime de) : voy. Majesté.

Levées militiires (voy. conjuratio, dUectux, evocatio, tumûltus).

INDEX ANALYTIQUE

lex (voy. Loi).

libella, dixième de la litra, 569. 577.

libelU inscriplioniSj en procédure criminelle, 454, 1 ; appellatorii, dimissorii, dans rinstance en appel, 435, 6. 438 (cf. a libellis).

Liber {Pater), 468.

liberœ civiiates (voy. civitas).

libérales caus» (voy causx). .

Liberalia, 468.

Liber tas {dea), 493, 1.

libertuSj libertinus, sens de ces mots, 353, 1 (cf. Affranchis).

Libilina (dea), assimilée à Vénus, 466, 5. 470, 5. 482. 486. 487.

libitinarius^ 470, 5.

libra (pondo), unité de poids, 567. 570. 574-575.

libralis [as) : voy. as:

librarii, 326, 1.

libri augurâtes, 533, 4; Etrusci, 550, 1 ; haruspicini, 550, 1 ; fulgurales, 550, 1 ; lintet, 530, 2; Numss, 106; pontifica' les, 520, 6; reconditi, 533, 4; riiuaUs, 550, 1 ; sibyllini (voy. Quindécemvirs) ; Tagetici, 550, 1.

libripens, 380. 402.

Libum», 333

Licinia (lex) : voy. tLois.

Licteurs, appariteurs salariés des rois, 39 ; des magistrats cum imperio, 39, 2. 59. 87. 152; des empereurs, 147; licteurs des curies {curiatii), 21, 6 ; des prêtres, 502, 2, c'est-à-dire du flamine Dial, 514, et des Vestales, 516. — Licteurs municipaux : des magistrats, 184; des Augustales, 559.

limitanei (duces, milites), 316.

litare, en droit pontifical, 551, 1.

mis contestatio, 434. 438, 1 ; denuntiatio, 433, 2.

titra, mesure de capacité, 573, 7; unité de poids en Sicile, 577.

lituus augurai, 535 ; Romuli, 482. 506.

Livia (lex) : voy. Lois.

lixêR, 282.

loca e/fata {libéra, tesca), 521, 1. 535; fiscalia, 232; pudftca, 74. 230; reti-^ giosa, 521, 3. 528; sacra, 52».

locatio, en droit privé, 392, 2; adjudication pour le compte de l'Etat, 67.

locupletes, synonyme d'adsidui, 27. 267.

locus, place au S^nat, 140, 3.

Loi {lex), dans le sens général de règlement : lex censui censendo, 65, 5 ; censoria, 257. 423, 1; Hieronica, 234; leges Manlianx, 74, 3 ; metalli, 233, 1 ; portus, 2 il, 2; templi, 524; charte constitutionnelle rédigée par un magistrat romain (leges datie) pour une colonie, un municipe, une province, 180; lex ^milia, 196, 1 ; /,asct/ûi, 196, 1 ; colon. GenetivsR Juliss ou Urxonensis, 73, 4. 140, 4. 180, 3. 182, 3. 183, 1. 425, 3. 426, 1 ; Malacitana. 180, 3. 425, 3; Pompeia, 196, 1; Rwnlia, 196, 1. 209; Salpensana, 180, 3. 425,3. Lois proposées par les magistrats (ragat») et votées par les comices, 118. 232, 2.

Formalités prévues par la constitution : lex de 'tello indicendo, 20. 118. 451, 2 ; de censoria potestate, 119; curiata de imperio (voy. curiata). Lois organiques:

Ux regia {de imperio Vespasiani), 143, 4. 145, 5. 146. 148, 1; sacrata (de 494 a. Chr.), 33. 67. 68, 1. 120. 444, 8; sacrala militaris, 60, 7. Lois particulières, votées sous les rois (reoig ),341 , 1 . 442, 4. 520, 6; votées soJRa République et désignées par le nmi de leurs auteurs (consuls, préteurs, tribuns de la plèbe) :

lex Acilia de repetundis (122 a. Chr.), 173, 2. 370. 448. 455, 3.

— cilia Calpumia de ambitu (67 a.

Chr.), 51. 446.

— Acilia Rubria de cultu Jovis Capito^ Uni ri22 a. Chr.), 345.

— jEbutia (vers 200 a. Chr.), 433.

— /€lia et Fufia de comitiis (vers 154 a. Chr.), 46. 117, 3.

— ..^lia Sentia de manumissionibus (4 p. Chr.), 366. 367. 427, 4.

— ^miliade censura (433a. Chr.), 64, 4. 65,2.

— jÉmilia delibertinorumsuffragiis{iib a. Chr.), 35i, 2.

— ^milia frumentaria (78 a. Chr.), 225.

— Antonia de dictatura tollenda (44 a.

Chr.), 87.

— Appulna agraria (100 a. Chr.), 288, 3.

— i^ppu/eta^rumenfaria (100 a. Chr.), 225.

— Apputeia de majestate (100 a. Chr.),

— AquiUa de damno (vers 267 a. Chr.), 413, 5.

— Ater ia Tarpeia de muleta (454 a.

Chr.), 33. 70, 3. 72. 121. 448, 9. 451, 6. 452. 575, 4. 576, 6.

— Atia de sacerdotiis (63 a. Chr.), 117.

— Atilia de tutela (vers 190 a. Chr.), 63.

— Atinia de rébus furtivis (vers 214 a. Chr.), 443. 5.

— Atinia de tribunis in senatum legendis (vers 119 a. Chr.), 96, 3.

— Aurélia de potestate iribunxcia (75 a. Chr.), 50, 2.

— Aurélia judiciaria (70 a. Chr.), 25, 2.

— Aurélia de ambitu (70 a. Chr.), 51. 446.

— Bxbia{^)agrana (111 a. Chr.), 425, 3. 427, 4 448, 4.

— CsRcilia de vectigalibus (60 a. Chr.),

— CsRcilia de censura (52 a. Chr.), 67. 97.

— C&cilia Didia de legum latione (98 a. Chr.), 112, 1. 116,1. 430,2.

— Cselia tabelUria (107 a. Chr.), 114.

— Calpumia de repetundis (149 a. Chr.), 123. 432. 447, 4. 448. 453.

— Canuleia de connubio (445 a. Chr.), 350, 1. 378, 1. 537, 3.

— Cassia tabellaria (137 a. Chr.), 114, 5.

— Cassia de senatu (104 a. Chr.), 96.

— Cassiadeplebeiistnpatridosadlegen'dis (45 a. Chr.), 360, 3.

INDEX ANALYTIQUE

lex Cincia de donis et munerifms CiOA a. Chr.), 3)2, 3. 440.

— Claudia de senatoribus (219 a. Chr.)» 95,2.128,4.361.

— Claudia \lmp. Tiber.] de flaminica Z)iaii, 380,1.

— Clodianummaria {iOAa. Chr.?), 578, 1.

— Clodia de censoria noiione{hS a. Chr.) , 67. 96.

— Clodia de colUgiis (58 a. Chr.), 474.

— Clodia de jure e i tempore legum rogan^ darum (58 a Chr.)j 46. 161, 1.

— Clodia frumentana (58 a. Chr.), 225.

— CMia de rege Dejotaro (58 a. Chr.), 108, 1.

— Clodia de rege Ptolemmo (58 a. Chr.), 108,1.

— Cocceia [Imp. Nervte] agraria, 146.

-- Cornelia de falsis (81 a. Chr.), 444, 5.

— Cornelia de injwriii (81 a. Chr.), 443, 5.

— Cornelia judiciaria (82 a. Chr.), 123.

— Cornelia de magistratibus (82 a. Chr.), 48.49,2-6.50,2.71, 2.445.

— Cornelia de peculatu (81 a. Chr.),

— Cornelia de provinciis ordinandis (81 a. Chr.), 202, 4.

— Cornelia de qtuestoribus (81 a. Chr.), 67. 76. 96.

— Cornelia de repetundis (81 a. Chr.),

— Cornelia de sacerdotiis (82 a. Chr.), 117. 531.

— Cornelia de sicariis et veneficis (81 a. Chr.), 443, 6.

— Cornelia ne quis in senatu legibus solveretur, nisi CC affuinent (67 a. Chr.), 98, 3. 105, 1.

— Cornelia Bmbia de ambitu (181 a.

Chr.), 51. 446.

— Cornelia Csecilia de Cicérone revocando (57 a. Chr.), 373, 7.'

— Cornelia Fulvia de ambitu (159 a.

Chr.) 51.446

— Cornelia Pompeia de comitiis centuriatis (88 a. Chr.), 115.

— Domitia de sacerdotiis (104 a. Chr.), 117. 531.

— Fabia de plagiariis (vers 183 a. Chr.), 444,2.

— Fabia de numéro sectatorum (vers 66 a. Chr.), 51, 3. 446.

— Falcidta de legatis (40 a. Chr.), 243, 4. 401,4. 405.7.

— Flaminia minus solvendi (217 a. Chr.), 578-579.

— Fufia (voy. ^lia et Fu/ia).

— Fufia Caninia de manumtssione testamentaria (8 p. Chr.), 366. 405, 7.

— Furia de testamentis (vers 183 a. Chr.), 405,7.

— Gabinia de majestate (139 a. Qir. ?),

— Gabinia tabellaria (139 a. Chr.), 114.

— Gabinia de beUo piraiico (67 a. Chr.), 108, 1.

Ux Gabinia de senatu legatis dando (67 a. Chr.), 98, 5. 345.

— Hortensia de plebiscitis (287 a. Chr.), 104^ 1. 116,1.118,5.

— Ictlia de potestate tribunicia (492 a. Chr.), 68, 1. 69. 120. Ui, 8

— Icilia de Aventino publicando (456 a. Chr.), 71, 1.

— Julia de civitate sociis danda (90 a. Chr.), 177. 183, 4. 190. 197.

— Julia [C. Caesaris] agraria (59 a. Chr.), 91 1 .

— Julia de ambitu (59 a. Chr.), 182, 3. 446.

— Julia de insulte Cretm cotoriis loeandis (46 a. Chr.), 259, 3.

— Julia judiciaria (46 a. Chr.), 123.

— Julia de judiciis privatis(4è a. Chr. ?), 433, 1 . 434, 6.

— Julia de majestate (4& sl. Chr.), 443, 2.

— Julia municipalis (46 ou 45 a. Chr.), 50,3.181,3.3(52,2.425, 3.

— Julia de provinciis (46 a. Chr.), 202, 4.

— Julia de rege Alexandrino (59 a. Chr.), 108,1.

— Julia de repetundis (59 a. Chr.), 56. 204, 1. 448.

— Julia de sacerdotiis (47 a. Chr.), 531.

— Julia [Imp. Aug.] de aésUieriis et pudicitia (18 a. Chr.), 381, 5. 443, 1. 444, 3.

— Julia de ambitu (18 a. Chr.), 446.

— Julia de ambitu (8 a. Chr.), 446.

— Julia de collegiis (ann. incert.), 474.

— Julia de judiciis «rivafw (ann. incert.), 433, 1. 434, 6.

— JUlia de judiciis miA/icù (ann. incert.), 440. 454, 1.

— Julia de maritandis ordinibus (4 p.

Chr.), 129. 244. 246. 362, o. 384. 405, 6. 407. 408. 449^ 5 (cf. Papia Poppma),

— Julia de restduis (ann. incert.), 447.

— JuUa theatralis (ann. incert.), 357, 2.

— Julia de tutela (ann. incert.), 389, 2.

— Julia de vi publica et privata (ann. incert.), 394. 444, 1.

— Julta de vicesima hereditatium (6 p.

Chr.), 243 244.

— Julia \!mv. Caligulm ?j agraria (ann. incert.), 232, 2.

— Julia Papiria de mulctarum mstima-tione (430 a. Chr.), 121, 6. 448, 9.

— Junia de repetundis (126 a. Chr.?) 418.

— Junia militaris (109 a. Chr.), 286, 6.

— Junia Norbana de manumissione (19 p.

Chr.)^ 178, 3. 353. 3. 367. 389, 2.

— Junta Velleia de testamentis (27 p.

Chr.?) 405, 8.

— Lidnia de Illviris Epulonibus (196 a. Chr.), 520.

— Lidnia de sodaliciis (55 a. Chr.), 51 , 3. 446. 474.

— Lidnia Sextia de Xviris sacrorum (367 a. Chr.), 545.

— Lidnia Sextia de modo agrorum (367 a. Chr.), 451, 5.

— Lidnta Sextia de consule pUbeio (367 a. Chr.). 34. 47. 58. 71. 88. 350. 360.

— Livia frumenlaria (91 a. Cbr.)t

LNDEX ANALYTIQUE

lex Livia judiciaria (91 a. Chr.), 419.

— Livia nummaria (91 a. Chr.), 579.

— [Luiatia de vi (78 a. Ghr.)J, AU, 1. Voy. Plautia.

— MsRnia de patrum auctoritate (287 a.

Chr.), 103, 2.

— I Mamilia Hescia Peductea A lliena Fabia de limilibus ibô a. Chr.?)], 91, 1.

— Manilia de libertiîwrum su/fragiis (67 a. Chr.), 354, 2.

— Manilia de imperio Cn, Pompeii (66 a. Chr.), 108, 1.

— Manlia de vicesima manumissionum {Ûl a. Chr.), 104, 2. 243. 288, 1.

— Manlia de Ubertinorum suffragiis (58 a. Chr.). 354, 2.

— Maria de su/fragiorum latione (119 a. Chr.), 116.

— Memmia de incestu (111 a. Chr.), 444, 3.

— Menenia Sextia de muictx dictione (452 a. Chr.), 61. 448, 9.

— 3/«fma(voy. Minicia).

— Miniciademanwnis9ionibu8{Ap.ChT,l),

— Oclavia frumentaria (90 a. Chr.?), 225.

— Ogulnia de auguribùs et pontilicibus (300 a. Chr.), 34. 530.

— Ovinia de senatus lectione (3M a.

Chr.?). 61.93, 1.94-95.90,3.

— Papia de Vestalium lectione (65 a.

Chr.?), 515.

— Papia Poppœa de maritandis ordinibwi {.i p. Chr.), 129. 244. 246. 329, 1. 35:), 3. 362, 5. 405, 6. 407. 408. 450, 8. 4iO, 5 (et JuUa),

— Papiria de consecratione s^ium (304 a. Chr.?), 106, 1.

— Papiria de Illviris capitalUms (ann.

incert.), 79.

— Papii-ia tabellaria (131 a. Chr.), 114.

— Papiria semunciaria (89 a. Chr!), 579.

— Papiria de libertinorum suffragiis (8i a. Chr.), 354, 2.

-^ Pedia de inierfectoribus Ctssaris (43 a. Chr.) 453.

— Petronia de prtefectis municipiorum (ann. incert.), 184, 3.

— Petronia de servis (61 p. Chr.), 410.

— P inaria de legis actione (432 a. Chr.), 432,3.

— Pinaria aniiaZ» (180 a. Chr.?), 49, 2.

— Pinaria Furia de intercalatione (472 a. Chr.), 586.

— Plsstoria de cura minorum (ann.

incert.), 3.K).

— Plseloria de pratore urbano (ann. incert.), 390, 2.

— Plautia judiciaria (89 a. Chr.), 118. 123 5. 419.

— Plautia de vi (78 a. Chr. ?), 394, 1. 421, 2. 444, 1.

— Plautia Papiria de civitate saciis danda (89 a. Ciir.), 177. 190.

— Poetelia de ambitu (358 a. Chr.), 51.

— Poetelia Papiria de nexis (326 a.

Chr.), 355, 6. 372, 6. 400. 410, 9. 435, 1.

— Pompeiade Transpadanis (89 a. Chr.), 190, 1.

lex Pompeia de parricidio (55 a. Chr.), 443,6.

— Pompeia judiciaria (55 a. Chr.), 42J

— Pompeia de ambitu (52 a. Chr.), 51.

— Pompeia de jure magistratuum (52 a.

Chr.), 51.

— Pompeia de provinciis (52 a. Chr.), 83. 202, 4. 205. 539.

— Pompeia de vi (52 a. Chr.), 444, 1.

— Pompeia Licinia de tribunicia po~ testate (70 a. Chr.), 71.

— Porcia [H. Catonis ?] de tergo civium (198 a. Chr.?), 61. 355, 6. 444, 1-7.

— Porcia de sumptti proimiMii (195 a.

Chr.), 25», 3.

— Porcia [P. Lsec»7] de tergo civium (195 a. Chr.), 61. 355, 6. 444, 1-7.

— Porcia [L. Licini?\ de tergo civium (184a. Chr.?), 60.61.289, 5. 355, 6.

— Publilia [Voleronis] de tribunorum plebis creatione (471 a. Chr.), 69. 72.

— Publilia [Philonis\ de pUbUcitis (339 a. Chr.), 70, 4. 103. 118, 5.

— Publilia [Philoni»] de patrum aucto^ ritate (339 a Chr.), 102.

— Pupia de senatu diebus comitialibus non habendoili a. Chr.?), 98, 4.

— Hemmia de calumniatoribus (91 a.

Chr.?), 56,2.4:^3, 5. 454,4.

— Hoscia theatralis (67 a. Chr.), 357.

— Roscia de civitate Transpadanis danda (49 a. Chr.), 190,1.

— Hubria de colonia Carthaginem deducenda (123 a. Chr.), 44, 4. 234, 1.

— RubriadeGalliaCisalpina{i9si. Chr.)»

— Sssnia de plebeiis in patricios adlegendis (30 a. Chr.), 369, 3.

— Scantmia ou Scatinia de nefanda Vénère (ann. incert.), 444^ 3.

— Scribonia de usùcaptone servitutum (78 a. Chr.?), 394,1.

— Sempronia de capite civium (123 a.

Chr.), 64, 2. 355, 6. 444, 7. 453, 1.

— Sempronia frumentaria (123 a. Chr.)»

— Sempronia militaris (123 a. Ciir.), 286, 6.

— Sempronia de sicariis et veneficis (123 a. Chr.), 443, 6.

— Sempronia judiciaria (122 a. Chr.)»

— Sempronia de provinciis consularibus (122 a. Chr.), 44. 202, 4.

— Servilia de repetundis (111 a. Chr.)» 173, 2. 370, 3. 419. 448. 455, 1.

— Silia de legis actione (ann. incert.),

— Silia de mensuris et ponderibus (ann. incert.), 572.

— Sulpicia de libertinorum suffragiis (88 a. Chr.), 354, 2.

•— Terentia de libertinorum liberis (189 a. Chr.), 355.

— Thoria agraria (118 a. Chr.), 425» 3.

INDEX ANALYTIQUE

Icx Terentia Cassia frumeniaria (73 a.

Chr.), 225.

— Titia de nefanda Venere (99 a. Chr-?), 4U,3.

— Tilia detutela (-i3 a. Chr.?), 389,2.

— Trebonia de trihunorum plebis créatione {US a. Chr.), 69.

— Tullia de ambitu (63 a. Chr.), 51. 345. 4iB.

— Valeria [P. Poplicola] de provocaiione (509 a. Chr.), 33. 39. 61. 75. 119. 120. 355, 6 iii. 150. 152.

— Valeria M. [Corvi] tnilitaris (342 a. Chr.), 28i, 4. 288.

— Valeria [M. Corvi] de provocalione (300 a. Chr.), 122. 355, 6. 444, 7.

— Valeria Horatia de plebiscitis (449 a. Chr.), 103. 104 118, 5.

— Valeria Horatia de provocalione (449 a. Chr.), 355, 6. 444, 7.

— Valerta Horatia de sacrosancta iribunicia potestate (4i9 a. Chr.), 72, 2. 78, 4. 122.

— Varia de majeatate (90 a. Chr.), 445.

— Vatinia defœderibus (59a.Chr.), 108, 1.

— Villia annalis (180 a. Chr.), 48. 49, 2. 51. 129.

— Visellia de manumissione (24 p. Chr.), 321, 2. 355, 3. 367, 3.

— Voconia de mulierum hereditatibus (169 a. Chr.), 2t3, 4. 405, 7. 407.

Lois votées dans les municipes, 182, 3.

lorica^ 277.

Ittcaria, 498. 499, 1.

iMceres, tribu génétique, 5, 2. 15, 1; aorès Tarquin (prioreSj secundi), 24.

266 ; étymologies du nom, 5, 2. 486, 4.

Lucina {Juno) : voy. Junon.

lucMf définition du mot, 524 ; Dete Dix, 504, 8. 505, 1; Diana, 519, 2; Esquilinus, 86, 4 ; Furrinx, 499, 1 ; Junonis LucinXy 486, 4; 3/e/i^t«, 486, 4 .

ludi (voy. Jeux).

Lupercal, 482. 503. 504.

Lupercalia, 48'>. 503. 504.

Luperques (conrrérie des), 472, 2. 473, 1. 483. 484. 4J0, 2. 493, 4. 503-504; étymologie du nom, 503,1.

lustricus dies^ 467.

luatrunij recensement périodique opéré nar les censeurs, 41. 42, 2. &i, 4. 107. z57^ abandonné sous l'Empire, 238.

Lutatta {lex\ : voy. Lois.

Lymph», nymphes romaines, 460, 3.

M&, assimilée à fiellone, 492.

Macedonianum {SC.) : voy. Sénatusconsuites.

Maenia {lex) : voy. Lois.

Magiciens, expulsés de Rome, 106, 561.

magister, sens étymologique du mot, 35, 1 ; titre porté par divers fonctionnaires de Rome ou des municipes, par les présidents de collèges et sociétés quelconques, par les chefs de bureaux.

magister^ commandant ou maître, equif um, 88 ; popu/t, nom du dictateur. 86; administrateur ou surveillant, «dituuSt 502, 2 ; /(Eitii, 555, 4; vici (vicomagister)

oupfljrt,25,4. 171,1.132,3.497.557, 5.

magistery président de collège, 501 ; Arvaliuniy 505; (sodalium) Augustaliunij 508; Lupcrcorum, 504, 3; XVvirorum S. F., 545; Saliorunit 506; Larum Augg.y 557, 6; de Tordre des Augustaies, 557, 7; d'une société financière, 257. 258,1; maître d*écolef/tid»), 228,4.

magislery chef de bureau : vicesimae hereditatium, 246 ; memori», 165 ; rei privâtes y 255 ; haut fonctionnaire sous le Bas-Empire , sacrarum cognitionum , 428, 3; militum prasentalts, 157. 166,

1. 316; officiorum, 156. 165.166,1.323; scriniorum, 166, 1. 164, 2. 165.

magisteriani, 323.

magislra (vici), 497.

Magistrats municipaux (voy. duoviri, Municipes, etc.).

Magistratures, étymologie du mot, 35, 1 ; classification, 37. 52; ordre légal, 48; continuation et itération des magistratures, 48-49 ; élection des magistrats, par le peuple (voy. Comices); par le Sénat sous TEmpire (voy. Sénat).

Magna (Mater) : voy. Grande-Mère.

Magni (ludi), 222, 9. 527 (cf. Jeux).

Mata, 489. 557, 5.

Majesté (crime de), définition, 56. 353, 2. . ' 445; lois sur la matière, 445; crime déféré au jury sous la République (voy. gtiSMliones), au Sénat sous TEmpirc, 142. 455, 7.

Majorité, en droit privé (voy. Minorité, Puberté) ; en droit public, 267, 1. 355, 4. 468, 1.

Malacitana (lex) : voy. Loi.

Mamilia (lex) : voy. Lois.

Manmralia, 507.

intense^ comme victimes expiatoires, 499,

manatis (lapis), 484, 2.

manceps, propriétaire des res mancipi, 391 ; agent responsable d'une société financière, 257.

mancipatio, aliénation (per ses et Hbram) des res mancipi, 391. 396. 575; des personnes a/i^nijurû, 351, 2. 372.

380. 383. 386, 3. 389. 411 ; noxali causa, 383, 1 ; mancipation testamentaire, 402-403 (cf. Emancipation).

mancipi et nec mancipi (res), 26. 391, 1. 396, 1 (cf. mancipatio).

mancipium, propriété des res mancipi, 391. 411 ; dans le sens d'esclave, 411, 2.

Mânes, définition et étymologie. 460, 3. 464, 3; apothéose des Mânes (voy.

feriae- denicales) ; culte des Mânes (voy. Cultes privés) ; droit des Mânes (Jus Manium), 472. 517. 522. 527 sqq.

(cf. Pontifes, Sépulture).

Manilia (lex) :voy. Lois.

Manipule, double centurie dans la légion romaine, 277. 280,2.

Manlia (lex) : voy. Lois.

ManliansR (leges): voy. Loi.

mansiones (Saliorum), 507.

Mantuma (aea), 469, 6.

manuballiita, 313, 4.

INDEX ANALYTIQUE

manubt» (voy. Butin).

Hanumission, affranchissement des esclaves (avec collation du droit de cité) et des personnes mancipées, 353. 380, 3. 389 ; censu, 65. 353, 3. 365 ; vindictay 137. 353, 3; testamento, 353, 3. 365.

866 ; in ecclisiaf 368; avec collation du droit latin (voy. Latins Juniens).

manuSf puissance maritale, 376. 379. 380.

manus inieciio, 398.

Marchés (police des), 424 (cf. Édiles).

Marciana (carmina)^ 546.

Maria (/ex) : voy. Lois.

Mariage civil, ses formes diverses, 376- 381 ; interdit entre parents, 378 ; entre membres de Tordre sénatorial et affranchis, 128, 3. 362, 5; rompu par divorce (voy. Divorce); par déchéance d'un des époux, 373, 8. Cérémonies religieuses du mariage, 468-469.

Marine romaine (voy. Flotte).

Mars, patron des Ramnes, 291, 1. 488, 2 ; Gradivus, 507; Quirinus, 483. 488.

Mars (Marlius mensia)^ premier mois de Tannée religieuse, 484.

Martialis flamen (voy. Flamines).

Mater, nom commun des divinités féminines (voy. Diva Mater).

maierfamiluu, par opposition à uxor, 381 .

Matralia, 498.

matricula fori, 440.

matrimi (pueri) et matrim» (puella), 502 2.

Matronalia, 466, 1. 496, 1-2. 498.

Matuta {Mater)y 480, 3. 498, 4.

Matutintu (Pater), 480, 3.

maximus, titre honorifique donné à Jupiter Gapitolin, au chef des Curions, au chef et aux annales des Pontifes, à la supérieure des Vestales, au chef de Tordre des haruspices, au prattor maximu8 (voy. ces mots).

medici, dans Tarmée, 326, 1.

medioxumi {diiu 462, 3.

Meditrinalia, 499.

Me/itis (lucus), 486, 4.

Megalenses {ituii), 526 (cf. Grande-Mère, Jeux].

Memmta (Ux) : voy. Lois.

Menenia Sextia {lex) : voy. Lois.

Mens (dea), 492, 1.

mensse curiales, 497, 3.

Mensia {lex) : voy. Lois.

mercatores, ordre plébéien (voy. nego' tiatores).

Mercedonius {mensis), 586, 2.

Mercenaires, dans les armées de la République, 274, 5.

Mercure, assimilé à Hermès, 547.

Mercuriales (confrérie des), 473, 1.

Messages du prince au Sénat (voy. epistul», orationes).

metalla, mines et carrières, de TËtat, 232-233; des particuliers, 232.

miles, titre» du légionnaire, 269, 2; étymologie du mot, 266, 1.

miliarense, monnaie valant la millième partie de la livre d'or, 583. 584.

miliarium (aureum) , 539, 2.

militia, carrière militaire, caligala ou aregalis, 325; equestris, 163, 3. 325.

327 ; dans les bureaux du Bas-Empire,

militisR, par opposition à domi, 36.

Mille romain {milliapassuum), 570. 571.

millena, unité imposable, 237.

Minerve, déesse de la mémoire (Memor)^ identiilée avec Pallas-Âthéné, 492.

Minicia {^lex) : voy. Lois.

ministeriani (voy. magisteriani).

ministrif emplovés au service du culte : aditut, 50i, 2; Mercurii, Mai», etc., 557, 5.

Minorité, état des pubères au-dessous do vingt-cinq ans, 390.

missio, congé libérant du service militeire, 272, 2. 296; causaria, 272, 1 (voy. causarii)\ konesta, 328, 5; ignominiosa, 289.

missio {in possessionem), 435, 2.

Mithra (culte de), 476, 1. 493.

modius, mesure de capacité, 573. 574.

Moneta{Juno), 576, 3. 577.

Monnaie ; définition, 575 ; frappée au T. de Juno ifoneta, 576, 3. 577 ; parles Illviri monetales, 80. 71 ; en vertu d'un droit régalien, 245; histoire de ^a monnaie romaine, 575-584 ; monnaies autonomes des villes fédérées, 173, 2. 197, 2.

Monopoles d'Etat, 245.

montani (confrérie des), 496, 4.

montanus {pagus), 486, 3.

Mort civile, 449 (cf. interdictio ignis et aquse).

mos majorum, constitution non écrite de Rome, 19. 92. 341, 1.

MuciaUs (collis), 491, 3.

mulctse dictio, prérogative des magistrats et du P. M. (voy. Amendes).

mulUiu ou calceus patricius, 97. 128, 2. 140, 2. 361, 2.

mundtu, centre augurai de Yurbs, 4, 2 ; sur le Palatin, 484, 2. 535, 5 (cf. Roma quadrata) ; sur le Gomitium, 484, 2.

munera, au sens de présents, 345; au sens de prestations publiques ou charges onéreuses, 181. 351 ; patrimonii, personalia, 238 (cf. municeps) ; par extension, spectacles offerts au public par les particuliers, tnune/'a gladiatoria, oZ7.

munia (voy. munera).

municeps, définition du mot, 175, 2.

179,1. 180, 1-2; synonyme û'serarius, 351 (cf. Municipes).

Municipes, sens étymologique du mot, 175f 2; villes italiennes annexées, sans droit de suffrage, 175-176 ; avec droit de suffrage, 177-179. 352; municipes latins et provinciaux, 179-180; muntcipia fundana, 177, 2. 178. 425. Constitution municipale, 181-187 ; magistrats municipaux, 182-184. 414, 6. 425 (cf.

duoviri, quinquennales, etc.); sacerdoces municipaux, 553-561 ; le service militaire dans les municipes, 274.

muscukts, machine de siège, 313, 4.

INDEX ANALYTIQUE

Naissance, solcnnisée par. des rites religieux, 467 ; déclarée au temple de Juno lucina, ^6» 5. 364, 1 ; aux prœfecH

> mrarii, 364, 1.

natales (diiy) 467,1.

Naialis (Genius) : voy. Génies.

natalium restitution 127, 1.

Naturalisation des étrangers, 369-371 ; des dieux étrangers, 106. 476, 1. 492-493.

naut», 333.

navales [socii) : voy. Alliés.

navarcht, 334.

navicularii, 333, 3.

Navires de guerre (longé), de transport (onerarix^, 333.

nec mancipi (res) : vojr. mancipatio,

N(efasti) ou jp {nefasti puri?) diesy jours fériés, 111.421,2.434,2.525.

negotiatores, banquiers, 204 ; ordre plébéien sous le Bas-Empire, 166. 238.

Néocores (villes), 557, 1.

ne quis scivit (centurie), 112, 3.

Nerto ou Nerine, épouse de Mars, 490.

nexi, débiteurs contraints, 351, 2. 372, 6. 398, 6. 432, 5.

nexus, au sens actif (voy. nexum).

nexum per as et hbi-am, 397, 5. 399; nexi hberatio ou solutio, 398.

nobiles (^voy. Noblesse).

nobilisstmt, titre des Césars sous le Bas- Empire, 166.

Noblesse, sous la République, 97. 360-361 ; identique à Tordre sénatorial sous TEmpire, 362-363 ; noblesse équestre, 128.

fwctumi (tresviri) ; voy. capitales.

nomen (gentilicium), 7. 467, 3.

nomen (Latinum) : voy. Confédération.

nomen dare^ 272, 5.

nomenclator des censeurs, 39, 2.

Nomination, des magistrats en général (voy. renuntiatio) ; du dictateur, 86, 5; dcsflainincs, Vestales (voy. ces mots).

N{on) L{iquet)y vote d'ajournement dans les jurys criminels, 114, 2. 455, 2.

nonuncium (voy. dodrans).

nonussiSt multiple de l'as, 569.

nota {censoria) : voy. ignominia.

notariiy 100. 326, 1.

Novelles {NovelUe constitutiones) de Justinien et de ses successeurs, 341, 1.

novemdiale sacrificium (cena-ludi)^ 471.

Novensiles (dii), 462, 3.

nuberôf sens ét^^mologique, 469, 2.

nudum jus QuiHtium, en droit privé, 395.

numen, sens du mot, 14. 460. 462. 494, 2; rétendard considéré comme numen le-gionis 280, 4.

Numération des Romains, 565-569.

numeriy corps militaires, 295, 1. 297^ 310, 6.

Numéros des légions (voy. Légions).

nummuSf d'origine sicilienne, 577 ; nom générique de la monnaie employée comme unité de compte, 583, 3^; particuliëremennt du sesterce, 577.

nuncupatiOf en droit privé, 402. 403 ; en droit public (votorum).

nundin», 51. 116, 1. 525.

nuntiatioj en droit augurai, 534.

nuptiales {dii), 467, 1. 469, 6.

nuptialia, par opposition à sponsalia,

OB, marque du solidus, 582.

obsarati, 351, 2. 368, 3. 410, 9.

oblaticium (aurum) : voy. aurum.

oblatio (votorum), 248.

obligatU), eu droit privé, 397-398.

Obnonciation, 43. 45-47. 70. 117, 3. 538.

obolus, menu poids, 574. 575.

obry*a (auri), 582.

obsequium, du client au patron, 10. 353, 2.

occahus, insigne sacerdotal, 548, 1.

ocrese, 276.

octava, taxe douanière, 241, 1.

Octavia (lex) : voy. Lois.

octoviri, magistrats municipaux, 183, 2; Auçustales, 557, 6.

Octrois (voy. portorium).

octussiSy multiple de Tas, 569.

of/ieialeSf employés des bureaux, 165.

officia, dans le sens de bureaux (voy.

magister officiorum, offictaUs).

officia, prestations des villes fédérées,

Ogulnia (Ux) : voy. Lois.

omen. présage, 65, 1. 113, 2. 271, 4.

onager, 313, 4.

Opalia, 489, 5.

Opeconsira, 489, 5.

operx, brigades d'employés, 258.

opifices, artisans, 269, 2.

oppidum, acropole, 4. 486; ville, 171, 1. i78-179

Oppius (mont), 4, 3. 12, 1. .186.

Ops, divmité tellurique, 480; Consivia, 479. 408, 2. 489.

optio, sous-ofîicier dans la cavalerie, 278. 313. 326, 1 ; dans l'infanterie, 283, 5. 309, 4. 326, 1 ; dans la flotte, 334.

Oracles latins (voy. sortes).

oratio (principis), message du prince au Sénat, 24, 2. 141.

orbi et viduse, taxés à part, 27. 66 (cf. ms hordearium).

Orchestre, réservé aux sénateurs, 357.

Orcini (liberti), 366.

Orcus (Pater), 459, 1.

ordinarii, 309.

ordinarium (sm) : voy. a».

ordinatio (haruspicum), 552, 2.

ordines (primi), 284. 309.

ordo, dans le sens de centurie ou manipule, 283, 6 ; synonyme de centurion, 277 (cf. ordines) ; dans le sens de hiérarchie (ordo «accrrfoft*m), 514, 6; dans le sens de catégorie sociale, equester, plebeius, senatorius (voy. Chevalerie, Plèbe, Sénat) ; de classe ou groupe quelconque, (seviraliumlAugustalium, 559 sqq. ; haruspicum, 552. ^

originarii (coloni), 368,3.

omamenta, insignes des magistratures»

conférés à titre de décoration, 138.

INDEX ANALYTIQUE

Gi3

Page 1