‹ Mélanges Julien HavetChapitre 524 sur 567 · Sur ces localités, voy. plus haut, p · texte numérisé non relu

Sur ces localités, voy. plus haut, p

A. GIRY. — LA DONATION DR RUEIL

LL 1157 ( Cartul . blanc), p. 499. — E. Cop. du xme siècle. Ibid., LL 1167 (Car lui. de Rueil ), fol. 1. — F. Deux cop. du xive siècle. Bibl. nat., ms. lat. 5415 (Cartul. de Thou), pp. 77 et 411. — G. Cop. authentique sur parchemin, collationnée par le procureur général au Parlement en 1492, d un vidimus du roi Louis XI, d’août 1470, où l’original est ainsi décrit :

« litteras seu preceptum inclite recordacionis gloriosissimi regis et

« imperatoris predecessoris nostri Caroli Calvi, ejus sigillo aureo fillis « sericis appendente munitas, sanas et intégras, antiqua et veteri cadu- « caque littera descriptas. » Arch. nat., S 2345, n° 23. — H. Copie authentique du même vidimus, datée du 9 juillet 1495. Ibid., K 14, n° 9. — I. Cop. authentique collationnée en Parlement, le 17 décembre 1540, du même vidimus. Ibid., S 2353. — J. Cop. du xvie siècle, Bibl. de Carpentras, mss. Peiresc, XXIII, t. Ie', fol. 620 v°. — K. Cop. du xviie siècle. Arch. nat., LL 1160 (Cop. du Cartul. de Thou), p. 88 et 336, d’apr. F. — L. Cop. du xvn° siècle. Bibl. nat., Coll. Baluze, t. 55, fol. 355 v°. « Ex chartulario S. Dionysii. » — M. Cop. (incomplète) du xvue siècle, Ibid., t. 199, p. 80, « Escrits du p. Sirmond. » — N. Deux cop. du xviie siècle, Arch. nat., K 14, n° 9. — O. Cop. du xvmc siècle du vidimus de 1221, Arch. nat., S 2345 n° 31, d’apr. B.

a. Doublet, Histoire de l’abbaye de Saint-Denis, p. 806, d’apr. A. — b. Labbe, Alliance chronologique, t. II (1664), p. 471 (fragment), à l’année 874. — c. Gall. christ., t. VII, pr., col. 14, à l’année 873. — d. Félibien, Hist. de l’abb. de Saint-Denis, pièces justif., p. lxxvi, d’apr. A, à l’année 870. — é. Rec. des hist. de la France, t. VIII, p. 629, n° 234, d’apr. d, à l’année 870.

Ind. : Inv. des chartes de Saint-Denis (LL 1189), p. 146, à 870 ; Tables des dipl., p. 291, à 870, et p. 298, à 874 ; Bœhmer, Regesta, n° 1770, à 870.

PrAECEPTUM KaROLI REGIS DE RlOGILO SUPER FLUVIUM SEQUANE a.

/PC In nomine sanctf. et individuae Trinitatis. Karûlus gratia Dei rex. Si

SACRIS LOCIS ET DIVINIS MANCIPATIS CULTIBUS INIBIQUE DeO FAMULANTIBUS LARGI-

tionis nostbae munere AUQUOD conferendo TRiBuiMus, 2 || Deuiu nobis ob id, présent! et in futuro seculo propitiaturum nullatenus dubitamus. Quapropter omnium sanctae Dei ecclesiae, presentium et futurorum comperiat generalitas quoniam nos, ob Dei et domini nostri Jhesu Xpisti amorem, specialisque protectoris nostri 3 1| magni Dionysii venerabilis intercessionis spem, villam juris nostri Riogilum, cum omni suarum integritate rerum et mancipiorum,

cum terris arabilibus, cultis et incultis, vineis, campis, sil vis, pascuis, aquis aquarumve decursibus, 4 jj piscatoriis, molendinis, exitibus et regressibus, necnon forestem aquaticam nostram b a fluvio Satire usque Cambreias cum ripaticis, quam nunc usque nostra visa est dominari potestas; atque indulgemus oitmes exactiones regias 5 1| in aqua, cuicumque potestati subditi sint ripatici, sive in terra, quemadmodum olim [reges

a. Cote ancienne au dos. (A).

b. Lecture douteuse; toutes les copies portent : « que est a. »

A L’ABBAYE DE SAINT-DENIS

tenuerunt] et nos hactenus visi fuimus absque querimonia, veluti flscum regium, tenuisse; quç villa sita est in pago Parisiaco et Pinciacinse; 6 1| venerandis monachis jamdicti domni Dionysii ad agendum perpetualiter subtermissura conferimus et inviolabili a successoribus nostris traditione confirmamus, eo scilicet jure ut septem luminaria ante altare sancte Trinitatis, 1 || post quod nos hutnanis solutum legibus sepeliri optainus, semper tam in die quam et in nocte, sine aliqua extinctionis intercapedine, ardeant, lumenque in presenti seculo perpetualiter tribuant; quarum una sit pro pâtre nostro 8 1| piç recordationis Illudovvico augusto, altéra pro genetrice nostra Judith regina, tertia pro nobis, quarta pro Hyrmintrude olim conjuge nostra regina, quinta pro bac etiam conjuge nostra Richilde regina, sexta pro omni proie nostra vivente seu 9 1| defuncta, septima pro Bosone et Widone ac reliquis familiaribus nostris. Statuimus etiam ut quia omni tempore non plena luce, causa sollempnitatum aut alicujus prepeditionis, omnia fieri possunt, quindecim luminaria 10 1| in. refectorio per tria loca equaliter distincta tempore necessario ardeant. Preterea ut omni mense ex jamdicta villa fratres generalem de omni re refectionem habeant, decernimus atque sancimus, ita tamen ut hç refectiones u||non diebus festis, neque loco aliarum refectionum quas fratres ex aliis rebus habere debent, tribuantur. In his ergo generalibus refectionibus, generalis pro nobis fiat commemoratio, neque hçc generalis oratio specialem prepediat supplicationem quç pro nobis 12 [| fieri debetur ex aliis rebus a nobis collatis. In anniversario quoque obitus nostri, Richildis, similis oratio similisque fiat refectio. Non ergo opus erit ut refectio nativitatis nostre transferatur in obitum, sed manente ea, refectio obitus 19 || unde statutum est fiat. Hçc autem et villa et omnia quç ex ea faciendum rétro censuimus, im providentia decani omni tempore sint, suaque dispositione et ordinatione ista omnia agantur, rationem coram Deo, si quid 14 || minus fuerit, redditurus. Obsecramus ergo et obsecrantes obtestamur omnes successores nostros quod banc villam aut aliquod ad eam pertinentem de his quç antecessores nostri, salvo jure regio, tenuerunt <5 || prenominatis rébus, a potestate Sancti Dionysii subtrahant aut inmutant seu alicui abbatum subtrahere, vel inmutare permittant, quo in aliquo minus fiat quam Domino et sancto Dionysio voto nostro 16 1| sacratum est ; quod si fecerit, manente integrum miseratione divina, quod speciali puraque voluntate semel contulimus, se reum abstractionis vel inmutationis in conspectu 17 1| divinç majestatis mansurum esse cognoscat. Ilaec nos Dei constitutione rex, ipsiusque et fratrum electione monasterii magni Dionysii abba, a pâtre causa tutelç traditus, 18 1| ut hçc pie confirmatio constitutionis per omnia tempora firmior habeatur, firmiusque ab omnibus observetur, manibus propriis subterfirmantes, bullis nostris jussimus insigniri.

Signum (monogr.) Karoli gloriosissimi régis.

Adalgarius notariîjs ad vicem Gozleni recognovit et s. ( Ruche

grossière contenant quelques caractères d’écriture capitale : I n a i n / / / / k o e, paraissant dépourvus de sens.)

Data VII. id. octobris, anno XXX. régnante Karolo rege et in

A. O IR Y. — LA DONATION DE RUEIL

successione regni Hlotharii anno V. Actum Sancto Di[onisio monasterio. In Dei] nomine féliciter. Amen.

(Au coin inférieur droit attaches d'une huile, pendante sur repli en chanvre et soie rouge tressés, au-dessus d'un sachet de toile cousu au bas de l'acte. Voy. indication de la bulle d'or ci-dessus, dans les copies B. et G.)

Faux fabriqué probablement au commencement du xi° siècle. (S. d.)

Charles le Chauve, roi et abbé de Saint-Denis, reprend en précaire, moyennant un cens annuel de cinq livres d'argent, le domaine de Iiueil précédemment donné à l'abbaye, et lui donne le mansum Gosleni cum parceriis suis et le manselluni Ermentrici, réservés dans le précepte de donation, le tout devant faire retour après sa mort à l'abbaye, à charge, pour le niansus Gosleni, de fournir chaque année trente muids de vin, qui seront distribués par les soins du doyen à raison d'un pot par mois pour chaque moine, et de célébrer le jour de cette distribution une commémoration générale de la mémoire du roi.

A. Orig. perdu. — B. Cop. du xme siècle, Arch. nat., LL 1167 ( Cartul . de Rueil), au recto du 3e feuillet de garde en tête du recueil.

In nomine sancte et individue Trinitatis. Karolus gracia Dei rex. Si emelioracionis seu augmentacionis causa ecclesiasticis consulimus, regiis profuturum nobis ad eternam beatitudinem capessendam nullatenus ambigimus. Quapropter noverit omnium sancte Dei ecclesie fîdelium sollercia quoniam nos, divina ordinante gratia rex, necnon et electione et favore tocius congregacionis beati Dyonisii abba, suggerentibus isdem fratribus, villam Riogilum, quam eidem cenobio seu congregacioni regia potestate per preceptum nostre auctoritatis concessimus, in precioram a tamen accipimus, dantes ad presens prefato cenobio et congregacioni quod nobis de ipsa villa retinuerimus, id est mansum Gosleni cum parceriis suis

n. Coït, probabl. : precariam.

A L’ABBAYE DE SAINT-DENIS

et mansellum Ermentrici et lacunam et per singulos annos ad luminaria concinnanda que in altero precepto ipsius ville habentur, id est tain ad septem lampadas in ecclesia quam ad quindecim lucernas in refectorio que de prefata eternaliter villa supleri jussimus. Damus ad censum ejusdem ville, dum vixerimus, annis singulis, argenti libras iiijor.Post nostrum vero discessum, eadem villa, cum omni re emeliorata vel adacta, ad memoratum cenobium, hiis rebus deservitura quas in altero precepto inseri jussimus, perpetualiter habenda, absque nullius contradictionis aut inquietudinis molestia, revertatur, ita tamen ut de manso Gosleni, quem ad presens concessimus solventem xxxla modios vini, per singulos menses fratres singulos staupos accipiant, quo tempore decanus eos decreverit fratribus fore necessarios; videat tamen decanus ut nullo mense remaneant. Et dum ipsos staupos fratres accipiunt, generalis commemoracio pro nobis fiat. Ut autem hoc cercius

reddatlir firmiusque observetur, manibus propriis subterfirmantes, bullis nostris jussimus insigniri.

Page 1