‹ Mémoires de Fléchier sur les Grands-jours d'Auvergne en 1665, annotés et augmentés d'un appendice par m. Chéruel, et précédés d'une notice par m. Sainte-BeuveChapitre 146 sur 147 · POÈME LATCS' DE FLÈCHIER SUR LES GRANDS-JOURS · texte numérisé non relu

POÈME LATCS' DE FLÈCHIER SUR LES GRANDS-JOURS

IN CONVENTUS J[ Riuicos ARVERMS UABiTOS. — Carmen.

Ingeminet laetos felix Arvernia plausus , Et qiia? sublimi rupes se vertice tollunt , Votivas plebis référant ad sidéra voces. Jura diu miseras redeunt neglecta per urbes; Nec longe accersit populos Aslraea; sed ultro Vestigat sceleruni latebras, quaeritque nocentes, Nobiliumque dolos prsesens, et crimina frœnat.

Dégénères animos laie corruperat auri Dira famés, raplo gaudens splendescere luxus, Conteniptrixque hominum legunique inimica potestas. Intentare minas, invadere pauperis arva, Heu ! nimium vicina , suosque extendere fines , Insontesque viros pœnis urgere solebant Irasci faciles; nec quisquam tendere contra Audeat, aut tumidos unquam compescere fastus.

Quid memorem pavidis ereptos civibus agros, Abductas matrum gremiis impune puellas, Fraudatasque opéras inopum? qui dura potentum Imperia , et pra.>das turpes, caedesque nefandas ? Quot scelerum faciès! quot sunt discrimina reruin ! A\iin\ nulla fuit dudum reverentia juris,

POKMK I.ATIN lin l-LKCniKll, 421

Ciiiquc suos animo licuil sibi fingere mores. Indignumque audere nefas ausoque potiri.

Illi equidem falsa se nobilitate tuentur. Nobilitas vera est non vanam ostendere famam . Aut veleres titulos; non pictas ordine longo Majorum effigies, aut priscis inclyta fastis Nomina ; non adeo ssevas imponere legos , Aut premere imperio populos; sed jura lueri Cuique sua, auxilio miseros opibusque juvare, Et dulcem régi palriœque impendere vilam.

Nunc mœstas trepido volventes pectore curas, Quos sprevere, timent, vultusque et jussa superba Dissimulant, vulgique iras et tœdia mulcent. Scilicet omne sibi metuit scelus; omnia virtus Sperat, et afflictis redeunt solatia rébus. Implicilis properat deceptus fraudibus hœres, Rcmque suam repetit; leges implorât avito Quisquis pulsus agro per rura aliéna domosque Tbat inops : queritur violatam criminejudex Illusamve dolis Themidem; sanctosque sacerdoa Défendit Superum ritus , et vindicat aras.

Sic procul Arvernis pelluntur noxia terris Crimina. Qui pravas vitam duxere per artes, Juslitige indociles, moestis qui damna tulere Civibus, expendunt pœnas, veterumque malorum Supplicia , et sanclas discunt non temnere leges. Exorant alii populos, et furta reportant Vindictam veriti, priscam sine judice labem Eluere, et tacitos properant componere mores. At quibus est hominum pietas despectaque Divum Relligio, dulci patria domibusque relictis, Condunl se lalebris csecisve in montibus errant. Ultricesque trahunt furias pœnamque sequacem. Pauci, quos spectata fides et conscia virtus Excitât, innocuae captantes prsemia famœ Et méritas laudes, aliéna pericula tuto Accipiunt animo, et soutes miserantur amicos. Quippe licet tumidas vesana superbia mentes Occupet, et scelerum late contagia serpant, Sunt et'am dociles animse, sunt nescia fraudis Pectora, et antiqui restant vestigia juris.

Invenisse pios, crebra inter crimina, gaudent Patricii proceres, lectorum curia pafrum; Et sontes agitant, incorruptisque verendi

APPF.MMCr..

Judiciis revocant lapsos, inpristina, mores. Oppressa? gemitus plebis, miserandaque fata. Facundo sanctum qui tempérât ore senatnm , Dulces deliciae Themidos, Poterius audit. Vexatosque levât prudens, terrctque superbos. Et dirimit causas, legumque oracula pandit. Caumartine, tibi sacri commissa sigilii Effigies, tu prima vocas in jura clientes, Et cera obsignas veniam pœnamque remittis , Majorumque aniraos, et avitas exprimis arles. Eloquio fervens , pro rege Talomus instat Qiisesitor scelerum rigidus , longasque reorum Evolvens lites, vitas et crimina riiscil, Furtaque nobilium et tristes ulciscitur iras.

Judicibus tanlis olim compressa silebit Impietas, et vis, et opum damnata cupido. Mitescent fortunaet nobilitate féroces Criminibusque suis animi; meliora redibunt Saecula, et his surget virtus innoxia terris.

Qui rigidam curvo terram sulcavit aralro Rusticus , aut riguos per prata virentia rivos Deduxit, vastas qui fossa divitis aedes Muniit. aut latos circumdedil aggere campos, Inveniet faciles aditus, preliumque laboris , (lonriuctasque opéras, pacta mercede, reposcet.

Agricola ipse suis committet semina sulcis , Nec diram metuetsortem dominumque superbum, Qui gravidam iratus segetem ab radicibus imis Eruat, et laetas ferro populetur aristas. Tum Cereris dives si frugibus annus abundet, Fortunam ruris tenuem, parvosque Pénates Proteget, et modicos congcsti farris acervos Condet, securusque sui rerumque suarum.

Hanc populis pacem Lodoïcus, et otia fecit, Restituique avidis jussit sua rura colonis. nie suam toto famam circumtulit orbe Egregius, validis prostravit viribus hostes; Duraque compositis pacavit sa?cula bellis. Ille iterum victor bello et socialibus armis Imporii avertit casum, domuitque tyrannos: Nunc timidos ultor gaudet defendere cives, Nunc durum genus ac dispersum montibus allis Mitigat, et placidis componit legibus urbes.

Jamque parât Themidis veteres decerpere ritus .

POKY.K LVTIN DE FF.ÉCIJFKR. k'2?.

El sancire novas artes, queis publica rcrum Judicia acceleret , curas sumptusque cliontum Sistat, et implicUcC minuat fastidia litis. Sic lon2;as rcrum ambages, nodosque resolvit. Et scelus, et fraudera noslris e finibus arcet; Eximiosque inter reges, quos fama superstes Justitiœ bellique tulit super sethera virtus, Nec pietate fuit major nec fortior armis.

Fléchier.

Page 1