CCCXXXIV. — ^ LETTRE DE M. LENTIUS

A M. Duplessis,

Tuas mihi reddidit et Asselinaeus , gratissimas ob non

unam causam; hortantur enim incitant, et spes ipsas

pêne languentes sustentant; nam cum bonam habere

te opinionem de rébus nostris video, virum ut ego

existimo perspicacem et multis experimentis exerci-

tum , fere semper aliter sentire încipio, quoties te mihi

ofTendis. Et vero si fatendum sit, nimio desiderio ma-

gis quam uUa re alia laboramus. Itaque ut dixi multum

me refecerunt litterae tuae. Caeterum quoniam meum

propositum ejusmodi est, ut velim libère et Ketppn<rtetrtKSf

universa ad te perscribere, scias, mi domine, Franciae

regem non leviter rébus nostris obstitisse; nam si nihil

aliud hoc certe perfecit ne P. Fulgentius vestigia tem-

poris preteriti premeret in aliis non aeque nocuit;

MÉM. DE DUPLESSIS-MOUWAY. ToME X. 35

446 LETTRE DE M. LENTUJS

quod quo consilia ista venirent non ignotum prorsus egset. Ea ratio quoniam fefellit, spero reiiqua quae subsecutura sunt clementiora futura esse. ILrentias, quin etiam Anhaldinum rogavit, ut per occasionem renunciaret régi, si proficere consilia hisce in locis tua desideraret. P. Paulum et Fulgentium , caeterosque ejus ordinis amplicis oppugnare desisteret. Dici enim non potest quantopere per has et alias artes latefactura sit ejus auctoritas. Lentius hoc jam perfecit, ut P. Pautus ignoverit uni versa, et ofHcium Anhaldini utique non contemnat Tua si incitatio accesserit fortasse rem codfectani habebimus. Ipsam Yeneiiam quod attinet, aperiam et hoc arcanum tibi, citra vim quod ipse jam pervidisti aut alicujus commodi spem sine occasionem haud facile quidquam susceptarent. Itaque Lentium pater Paulus hortatus est , uti ordines Austriacos sine eos qui in Carinthia ad libertatem evocarent ; tuerenturque; ad eam rem Yenetia quantos Hbet sumptus pericula iabores suscipere parata est. Ea si quidem nihil magis formidare videtur, quam quod conclùsa undique et quaque versus est , nec quis prodesse sibi (cum veHt maxime), possit perspicis, nisi vallum hoc ruperit; q^^id futurum sit nescio. Nihil autem non spero ubi ad rerum nostrarum gubernacula Anhaldinas accesserit , nam sine adminiculo tali torpemus. Consilio , celeritate et animo ingenti opus est H» ego cuncta in eo uno comperio esse. Gaeteris fere plus animi quam virium, quibusdam plus virium quam rationis aut voluntat^ est, hoc prœter vires uni versa plene possidet. Quo accedit quod nemo gallici norainis studiosior repertur et ivaiCns magis. Nostri Hall» Suevorum conventus célébrant in illa deliberatione summa rei agitabitur , nec dubito quin ex animi sen-

A, M, PUPLESSIS. 547

tentia cuncta proce$sura sint. Constat enim mihi de volunCate singulorunn. Sunt autem consiiia plurimo^ ru m tardiora sedet Oonstantiora maxime inter Germa* nos. Summa difScultas in motu est; r^liqua magis ex facile fluent imperator eo mittere iandgravium Lechtenbergium parabat , irrito consilio uti audio *: litteras tamen misisse dicitur; verum justo tardius. Stat enim sententia libertatem vindicandi : ejus canstare nobis ratio sub bis dominis non potest; prorsus ad extrema reducti sumus; de voluntate, artibus ac consiliis Hispanorum ampiius non dubitatur. Austriaci sponte in fatale domus suae excidium ruunt; quibus nihil minus quam novi subinde motus conyenire videntur , est illis contra maie coalitum vulnus diducere pro magnifico est. Mathias certe ea prope universa, quae suis concesserat pervertere dicitur, suone an sacrificulorum consilio incertum est : magis tamen hoc quam illud crediderim. Miseret me optimorum principum nam natura ipsorum nihil lenius nihil pacatius est. Sed haec ipsa ministri abutuntur procaces roalo publico , Austria itaque universa nutat et vetereni dominum, hoc est imperatorem repetere sese ostendit , nec ille respuere videtur. Garinthia etStiria et si quiescere se simulent y tamen et ipse occasionem expectare creduntur. Moravi una sunt de communibus utilitatibus acturi. Bohemi maie utuntur libertate et recrudescit contentio inter luthecanos et Picardos. Bavarus intérim totus in perando bello est ; nec minus quicquam quam de restituenda. Donaverda cogitât. Et si Coloniensis elector Praga descessisse creditur animo alacriori quam vénérât. Ejus legatus Romœ adhuc hœret. In cujus gratiam pontifex -^ aureorum Leopoldo promiserat , sed in re dubitatur. Non sum divinus ; vidôre tamen mihi videor

548 LETTRE DE M. LENTIUS

oiiinia in irritum itura. Hispani si,quiescent nos quosque arma deponemus. Ille arma tenebit et meliori occasione exurget. Sed vos sapitis itemqiie nostri, hanc tantam opportunitatem elabi non sinemus. Carte în ordinem redigendtis est , communis hic terror gentium , et summo nixu elidendum, hoc grave jugum est, semper timere. Sed reprimo calamis impetum et caetera quae dicturus eram Assehneo relinquo, cujus diligentia me negligentiorem in scribendo facit. Ille ubi forte discedet vices ejus libentersuscipiam. Cupio enim usu et fructu totus tuus esse. Deus te servet in mu Iles annos.

De Venise , ce i5 febvrier 1610.