CLVIII.— ^LETTRE

De Cari. Pauli.

Rempubligam- chrîstiafDam nobilisaime vite cârae tibi esse jam diu est quod^ scimus, reiiquisU noa obscura monumenta stdtuis quotidie testantur tuœ progLÎmaea Marbaudo recte redditae ; de eadem re nos jam cogitasse;, scripsisse ex litteris ipsius sigillatim inteUîges et quid ego sentiam ; te eodem animo nobiscum in illutt rempublicam esse , eodem studio ferri valde gaudeo. Tu reditu meo quem intra paucos dies paro , rem sententiamque tuani ea qua decet diligentia atque cura explicabo neque frustra futurum puto. Ad proximas meas

LETTRE DE CARL. PAULI. îj55

littéral quas ea de re in Germaniam scripseram , posterioribus jubent responsum exspectare in crastinum. Quicquid erit per Marbaudium faciam ut scias.

Mathias Presburgum venit illic in potestate est Hungarorum, quibus stat sententia obsequium non praestare nisi Âustriacis yicinis suis de religione sit cautum, quorum arma principum quorum tam auctoritas et ipttus Maximiliani vice régis adhuc cohibet. Hungari ex sacre grege ad suas consultationes accedere nemini permittunt , Palatino etiam religioni addicto creato* Consiliarii Mathiae transflumen domicilium habeat, nec liberi admittuntur. Principum nostrorum brevi conventus habebitur. Adoiphum Nassonium in pugna nu-^ per prope Reinbergam commisse occubuisse ^ro certo affirmant. Vale plurimum.

De Paris , ce 3 décembre 1608.

A Padre Paulo.

Rediit hisce diebus ad nos D. Liquaeus non jam nneus sed noster nosque mirum quantum et vcrba et litterse tuae recrearunt, ut jam et mente et oculîs in vos defigar totus ; totus in vestram spem quasi cèmuus pro^ combam. Quippe non dubito quin tibi identidem animuin pulset quod Paulus iUe Paulo. Quando libuit Deo . qui separavit me ab utero matris mcse et vecavit, per gratiam suam venelare filium suum in me ut evangelisarero ipsum , statim non praeterea contuli cum carne et sanguine , etc. In omnem baud dubie occasionem intento qua regnum Christi pro moneri posse ipse existimes. At nostrae hinc puerperœ , scio , etiam maturo

256 LETTRE DE M. DUPUËSSIS

partUy ut (d>stetrix partes suas faciat termiaibus opus: nisi urgeant nisi turgeant vix unquam pantura. Quœquidcm accelerabit tuo tempore Deus optimus maximus preecipitabunt forte et hostes, quandoquidem ejus glorie militât vel ipsoriim rabies. Intérim quae a me desiderari intellcxi obsequia sedulus suc quœque tempore satagam. Hoc inprimis ut vir aliqiiis egregius principum protestantium nomine apud.TOS specioso aliquo prœtextu légat , omnia sincerae amicitîae officia cum tempus tulerit oblaturus. Quod et jam agimus et propediem prsestitum iri confido. Caetera pari fide ut litter» tue stimuium addent curaturus. Porro reTerende dom. fœdus inter serenissiniam rempublicam eiHelTeticos iniri E^angelicos praesertim quanti sit momenti non ignoras et vero recens nata occasio id pro monere videtur; quando Lucervates Basiliensem civem religionis causa exusserunt; ut ratum sit Evangelicis cum pontiGciis pagis fœdus abrumpere in jcsuitas discordiae incentores expellant. Quo utique iiet ut Tigurînos Bernâtes Basilienses et caeteros qui praecipue potlent ad fœdus procliviores habituri sitis ; omissis pontificiis quifeuscum nuUa vobis (ida pactia ut pote in partes BUspan pridem propensis. Pactas in decennium inducias in Belgio jam non ignoras, ea lege ut eo temporis spatio x>rdines ab Hispano liberi ac sui juris agnoscantui^ : quod ratum habere tenetur intra triginta dies^, mox expiraturos. Tuae pnidentiœ est révérende dom^ videre quid demum cmn iilis ordinibiis tractari a nobis pofisk quod vestro commodo cedat. Vale, etc.

Du 6 décembre r-6o8.