COUDRES
Arrond. d'Êvreux. — Cant. de Saj ut- André.
Pair. S. Martin. — Prés. Tabbé de Bourgueil.
Coudres passe avec raison pour avoir une origine antique. On y remarque encore des vestiges de la voie romaine d'Evreux à Dreux. En î 838 , on a trouvé dans un champ, que les habitants appellent le Champ-d' Argent, un vase qui contenait 600 médailles en bronze, la plupart dn iv« siècle.
Il eût peut-être mieux valu placer la charte suivante à Illiers-l'Evèque , qu'elle concerne principalement. Cependant, elle est également bien placée à Coudres, dont
cou
elle est le titre le plus ancien. Rotrou , évèque d'Evreux, y confirme en 4457 la donation de l'église d'IUiers à l'église de Notre-Dame et au monastère de Saint- Père de Chartres que fit à Coudres , en présence de l'évèque, Simon d'Anct :
a Rotrodus, Dei gratia Ebroicensis cc- « clesie humilis minister omnibus fideli- « bus, tara presentibus quam futuris, sao lutem in Domino. Notum et scripto « nostro ratum esse volumus quoniam « ecclesias de Uleiis ecclesie Sancte Marie « Camoti et monasterio Sancti Pétri Car- « noti, utriusque jure cognito, concessimus m quiete in perpetuum possidendas, eo te- « nore ut predicte ecclesie Sancte Marie « et Sancti Pétri totam decimam habeant, « excepta décima terre iv. carrucaruni « ouara monachi de Stratacolunt,quarum « decimam idem monachi donatione no- « stra et auctoritate sibi quietam defenm dunt, et excepta tertia garba de Vile ta « et de feodo qui dicitur Jerosolimitauo- « rum quam ad opus presbyterorum de « Uleiis detinuimus que antea erat eo- « rumdem sacerdotum. Siquidem cano- « nici Sancte Marie et monachi Sancti « Pétri annuatim dabunt presbyteris de « Uleiis pro messione v. modios, m. sci- « licet de hybernagio et i. de ordeo et « alterum de avena. Porro decedentibus « presbyteris concessimus presentationem « subrogandorum ecclesie Béate Marie et a Sancti Pétri , et u. partes lane et h. partes « candelarum in his videlicet t. festis, in « Pascha, in festo omnium Sanctorum, « in Natale Domini , in Purificatione Béate « Marie et ejus Assumptione. Keliqua au- « tem que altario pertinent, sicuti agnos et « porcellos, et decimam Uni et chanvre, « jure sacerdotali, presbyteri sibi habeant, « et decimam vini vinearum que tune erant « in parrochia illa quando hec donatio « facta est, sic tamen ut si forte alie vinee « in toto territorio de llleis plantarentur, « décime earuin Béate Marie et Sancti « Pétri essent. Si autem que tune erant « vinee ad terrain arabilem reverterentur, « décima illius terre in jus predictarum « ecclesiarum Sancte Marie et Sancti Pétri a veniret. Sed et concessimus ut si forte « aliqui laicorum qui in parrochia de II- « leis décimas tenent, eas ecclesie Béate « Marie et Sancti Pétri concédèrent ut si « predicte ecclesie ipsas aliqua rationc « sibi perquirerc possent, eas il lis haben- « das auctoritate nostra confirmamus. Do- « minus quoque Symon de Ancto, qui « tune erat dominus IHeiarum, has ecclc- « sias in presentia nostra apud Goldras « concessit habendas in perpetuum eccle- « sie Béate Marie Carnott et monacliis
« Sancti Pétri. Hoc etiam vobis notum « esse volumus et ratum permanere quod « Willelmus Golferius concessit monachis a Sancti Pétri in presentia nostra apud u Britolium quicquid juris in predictis
o ecclesiis et oecimis prius habuerat
« Actum Carnoti publiée, in capitulo Béate « Marie , anno ab Incarnatione Domini « M© c° lvii«, in presentia mea et domini « Roberti, tune Carnotensis episcopi, et « sui capituli , residentibus ibidem nobis- « cum Willelmo, decano ecclesie nostre, et « sacerdotibus de Uleiis, Herbertoct Gos- « berto, et plerisque aliis clcricis nostris « quos in comitatu nostro tune habeba- « mus. Quod ut ratum per succedentia o tempora perseveret, scriptum inde soft lempniter factum sigilli nostri impres- « sione munivimus. Hoc factura est salvo « per omnia jure nostro pontificali , viden- « tibus Herberto , sacrista ; Roberto de « Novo Burgo , nepote nostro, canonico « ecclesie nostre ; Daniellc , capellano j « Gauterio de Almeia et Rotrodo , canoa nico. »
Voici un autre texte de la même époque qui confirme le même fait :
« Rotrodus , Ebroicensis ecclesie nii- « nister, universis fidelibus Dei ecclesie a sancte ad quos littere iste pervenerint, u salutem in Domino. Fratemitati vestre « notum facimus quomodo Philippus, ca- « nonicus Drocensis ecclesie, pro salute a anime sue, in presentia nostra dédit mo- « nasterio de Slrata decimam iv. carru- « carum terre apud Mervillam. Quando « vero canonici Béate Marie Carnotensis « et monachi Beati Pétri Carnotensis, ex « donatione nostra et concessioue Symonis « de Ancto, apud Coldras habuerunt ino vestituram de ecclcsia de Uleiis, cum om- « nibus pertinentiis suis, tam in decimis a quam in aliis, salvo jure episcopali, qui « in prefata ecclesia sunt aut futuri sunt, o de cujus territorio et decimatione erat « décima illarura iv. carrucarura, canonici « et monachi et pred ictus Simon, de cujus « feodo erant ille iv. carrucate, predictam et donationem Philippi in presentia nostra « apud Coldras concesscrunt. . »
L'importance de Coudres aux xu' et xm' siècles est attestée par le fait suivant : Philippe-Auguste, en 1215, confirma un accord conclu entre Robert de Courtenai et l'abbé et le couvent de Bourgueil au sujet d'une commune que les hommes de Coudres avaient formée avec ceux de Nonancourt.
Dans le cartulaire de l'Estrée on trouve sous la date de 1 430 une charte de donation par Guillaume Prévost , chevalier, de o brosciam de Coudre». Ce lieu était situé
554 cor
entre les terres du couvent. On planta de» bornes en droite ligne : « a marchesio « Coudre usque ad viam que ducit a Pra- « tcllo versus Vcrnolium. »
Dépendances : — le Favril; — Franchevillc ; — Triernon ; — le Moulin-du- Favril.