N° IL

Protestation de P empereur Frédéric II ^ contre le pousH)ir que le pape s'arroge sur les souverains ( ia45).

F&iDE&icus, Dei gratia Romanorum imperator semper augustus , Hierusalem et Siciliae re^ , universis praesentes literas inspectaris per regnum Franciae constitutis, dilectis sibi salutem et omne bonum.

Cum per aliquos rétro actos Romanae sedis antistites et praesentem , nos et alios reges , principes orbis et nobiles, regno^ principatus , honores quoslibet et jurisdictionem habentes gravatos merito censeamus , ex eo , quod ipsi contra Deum et justitiam posse, sibi jurisdictionem et autoritatem usurpant instituendi et destituendi, seu remoyendi ab imperio, regnis, principatibus et honoribus suis imperatores, reges et principes , seu quotcunque magnâtes , temporalem autoritatem in eos temporaliter exercendo , absolyendi»

4î20 MOWUMfilCTS

etiam a sacramentis, qiûbus dominis suis Tasalli tenentUi', contra dominos excommunicatioBi^ tantummodo sententia promulgata.

Quodque qusestione , sire dissensione inter dominos et yasallos , seu inter duos nobiles et vicinos invicem contendentes , prout assolet , émergente , praedidi summi pontifices ad petitionem unius partis tantummodo partes suas temporaliter interponiint , yolendo ipsos invîtos in se compromit tere , Yel aliter ad concordiam coërcere , etalligando se fidelibus contra dominos, aut uni de partibus supradictis , quod non prius pacem cum aliis faciant , quam alligatos sibi ponant in pace, recipieiido similiter promissionem de non faciendo pacem cum dominis ac yasallis.

Item in eo , quod prsedicti summi pontiiîces in praejudicium jurisdictionis et bonoris regum et principum prse-* dictorum ad petitionem clericorum seu laicorum , cogni'* tionem causarum de rébus temporalibus , possessionibus feudalibus ^ seu burgensaticis , in ecclesiastico foro tractandas , recipiunt et committunt»

Ecce quod nos ad prsedictam injuriam documentis evidentibtis ostendendam , et ipsam anobis in eis rationabiliter removèndam, magistrum Petrum de Yinea, magnae Êuriae nostrsB judicem , et G. de Ocra , clericum , dilectos fidèles nos tros ad Ludoviciim illustrem regem Francorum^ .carissimum amicum nostrum providimus destinandos, affectuose rogantes , ac ob tuitionem et conservationem jurium nostrorum et imperii, regum aliornm et principum seu quorui^cumque nobilium efficaciter requirentes eundem , ut congregatis coram se laicis paribus regni sui , aliisque nobilibus tanto negotio oppoftunis ,per se cum eis super omnibas prsedictis et singulis audiat jura nostra.

Caeterum si ipse praedicta non duxerit assumenda , cmm 'noi ,qui , auctore domino, Romani imperii, regnorum Hie-

msalem et Sicilise moderamur habenas, tam enoimera inju^ riam, et tam informem usurpationem diebus nostris tolerare nolîmus, regem eundem justa precum intercessione roga*mus , quatenus nobis causam nostram , suam et aliorum principum, viriliter prosequentibus se coutrarium non opponat ; nec de regno suo aliquos JLaicos seu elericos , temporalîter nobis opponi permittat ; nulkimqae praesenti summo pontîfici , seu successoribus suis contra nos , discrimine praesenti durante, in regno, yel de regno suo praesi-^ dium seu receptaculum tribuat , aut tribui patiàtur^

Porro si forsitan rex praedictus una cum paribus et no* bilibus regni sui , prout tantum regem et regnum condecet, partes suas interponendas "viderit in praedictis , summumque pontificem siye per justiti^ debitum , yel modo quolibet, id istud induxerit , ut yelit praediçta grayamina nobis et aliis cbristianis primatibus irrogata , et ad- specialiter , quod contra nos nuper in Lugdunensi concilio statuit, quatenus de facto processit , cum prorsus de jure non yaleat , re^ yocare.

Nos , ob honorem et reyerentiam Deî et redemptoris nostri, nec non ob amorem, quem ad regem et regnum Francias prae caeteris singularem babemus , causam , quae inter nos , et summum pontificem yertitur supradictum , quatenus contingit, eamdem in manibus ponimus régis ejusdem; parati omnia quaecumque per nos idem rex de consilio parium , nobiliumque suorum , yisis et diligenter auditis nostris et imperii juribus , ecclesiae yiderit emen- 4anda 'corrigere , et in statum debitum intègre reformare , ac deinde pace per boc^ inter nos et ecclesiam procedente , et reliquis Longobardorum , prout tenentur et debent, yel ad mandatum nostrum et impérii redeuntibus , yel prorsus ab ecclesiae defensione seclusis , promptos nos offerimus et paratos 9 yel praedicto rege ad defensionem christianitatis et

4^* MOirUMENTS

«tatum pacifienm conservandum in cîsmarinis partibns re» nanente , vel una ctim eo , si hoc melius viderit eligendui» ad transmarinas partes per nos , aut Conradum , carissi^ nmm filium nostrum Romaaorum in regem electnm, et regni Hierosolymitani h»redem , omni prosperp transfre*tare , ad hoc nos obligantes specialiter et expresslm , quod vel cnm rege Francise, sive siae eo terrant totara Hierosolymitanam , et quicqnid imquam a diebus antiquis régna Hierosolymitano pertinuik, ad proprietatem et ditionem regni ipsius et christianitatis cultum , nostris , imperii et regnorum nostrorum viribus , iaboribus et sumptibus curabîmus revocare. Nihilominus tamen, si forte (quod ab»it) disorimen prsssentis discordia» inter nos , ecelesiam et Lombardes durare contigerit , prasdicto régi , ac omnibus cruce signatis cum eo quatenus prœsentinm negotiorum et tem*porum qualitiis patitur et tempestas , prœsidia nostra terra marique , tamin navibus , quain victualibus promptis affectibus offerimus per prsesentes ; superque omnibus et sin-^ gulis supradicds, quicquid praesentium séries contiaet literarum , auctoritatem et mandatum plénum prstdictis magistro Petro de Vinea, etG. de Ocra duximus conierendum, ratum habentes , et firmum , quicquid per eosdem in his pro parte nostri culminis extiterit ordinatum. Datum Cremona& , -vigesimo secundo septembris , quarta indictione.

HISTOUlQtfïS. 4^3