Ratio primaria discutitur

Praecipua ratio, qua? olim movit sanclam sedem ad concedendam facultatem, aut permittendum ut lingua vulgari SS. missae

sacrificium celebrarelur , erat inopia sufficicntium operariorum, qui in quibusdam provinciis aul rcgnis Ecclcsiam Dci promovcrent. At vero haec ratio pri maria et fundamentalis longe magis urget pro impcrio sincnsi quam pro quacumque alia regione, in qua patrio idiomate concessa est aut permissa : ctenim per se patet longe facilius fuisse Moravis et quibusdam aliis nalionibus hoc privilegio olim utentibus grœcos latinosque , utpote finilimos saccrdotcs subministrare, alque etiam in ipsa provincia Moraviœ aliisque locis idoneos invenirc ministros qui linguam latinam aut graecam callerent, utpote toto impcrio romano utramque communissimam , quam in hoc imperio Sinarum , loco totius orbis ab urbe romana remotissimo, ad quem nonnisi pauci curopa,*i missionarii per plurima maris pericula pervenire possunt, plurimis in ipsa via morientibus.

\.U. — Arguraentum a sinensis imperii vastitate.

Dcinde quantula est provincia Moravia?, de cujus conversione agebaiur, prœ hujus imperii magnitudine, cujus parti trigesimoe vix possit coeequari? Et hoc imperium non minus patet propagalioni Evangelii quam tempore sancti Methodii Moravia, qui privilegium pradictum obtinuit. Ad haec in hoc imperio non solum nulla sunt graecae aut latinae linguœ vestigia; sed imprimis prae caeteris linguis, ab illis diversissima est lingua sinensis, scribcndi modus ac characteres.