‹ Mémoires-journaux de Pierre de L'Estoile: Édition pour la première fois complète et entièrement (volume 5)Chapitre 16 sur 18 · JURAMENTUM FIDELITATIS · texte numérisé non relu

JURAMENTUM FIDELITATIS

Universis praesentes litteras inspecturis. Rector et Unîversitas Studii Parisiensis et Facultatum Theologiae, Decretorum. Médecin», et Artium,salutem, in eo qui est omnium vera salus. Notum sit, hujus publia instrumenti tenore, quod die infra scripta comparuimus in aula Theologali collegii Regalis Campaniae, alias Navarras^ nimirum nos Ja« cobus d'Amboise, Rector, Decanus venerandae senectutis, et Doctores Régentes sacratissimae Facultatis Theologicas, tam seculares quam Regulares, quinquaginta quatuor in urbe résidentes : in his Magnus Magister dicti coUegii, senior coUegii Sorbonae, Syndicus dictae Facultatis, Priores et Lectores quatuor Mendicantium et aliarum communitatum ad hoc congregati, cum curatis almae urbis. Decanus, Doctores et Régentes juris Pontificii, Decanus cum Doctoribus saluberrimae Facultatis Medicinae : nec non quatuor Procuratores nationum, cum Decanis suis, Censoribus, artium Magistris et coUegiorum primariis, et Paedagogis et viris Reli^ giosis omnium Ordinum et Conventuum Minorum, Augustinensium, Praedicatorum, Benedictinorum, Cisterciensium, Praemonstratensium, Canonicorum Regularium Dîvi Augustini, Cruciferorum, Servorum B. Mariae, Guillelmi-* tarum, Mathurinensium, S. Catharinae Vallis Scholarium, caeterorumque suppositorum et officiariorum dictas Universitatis; atque ibi invocato Divini Pneumatis numine, Virginisque Deiparae, et sanctorum patrocinio, proposuimus et expendimus ea quae Apostolorum Coriphaeus^ I. suas Epistolae capite secundo, sapiMitissime praecipit : Deum timere, Regem honorare, subjectos esse omni humanas creaturae

propter Deum, sive Regî quasi praecellenti, sive Ducîbus tanquam ab eo mîssis ad vindictam maie factorum, laudemque bonorum. Et super nonnullis dubiis quae his turbulentissimîs temporibus moveri vidimus de obedientia praestanda Henrico IV, Dei gratia Francorum et Navarras Régi Christianissimo, Domino nostro, et hujus Regni heredi, successorique legitimo, cum nonnulli, maie înstructî et sinistris opinionibus induti, scrupulos varios in animos hominum injicere tentaverint, praetendentes quod quamvis supradictus Dominus Rex noster sit amplexus firmiter et ex animo ea omnia quae Ecclesia sancta, Catholica, Apostolica, et Romana crédit et profitetur, tamen cum Beatissimus Dominus noster Papa eum nondum publice admiserit recognoveritque filium primogenitum Écclesiae, dubium videatur iliis sitne obedientia intérim penitus reddenda, tanquam absoiuto Principi ac Domino clementissimo et unico heredi. Qua de re mature consilio habito, gratiis insuper Deo et toti Curiae Cœlesti actis pro ejus manifesta conversione, et ferventi erga sanctam Matrem Ecclesiam zelo, cujus nos testes oculati sumus, nec non pro tam pacifica hujus urbis reductione; descendimus omnes cujuscumque facultatis et ordinis unanimiter in eam sententiam, quod dictus Henricus IV est legitimus et verus Rex, Dominus naturalis, et hères dictorum Regnorum Franciae et Navarrae, secundum leges fundamentales ipsorum ; eique obedientia ab omnibus dictorum Regnorum et incolis praestanda est sponte et libère, prout a Deo imperatum est, etiamsi hostes Regni et factiosi homînes usque hodie obstiterint eum admitti a sancta Sede, et agnosci, tanquam filium bene meritum et primo genitum sanctae Matris Ecclesiae nostrae Catholicae, quamvis per eum non steterit neque stet ut notorietate facti palam sit omnibus. Et cum nuUa, inquit Paulus, potestas sit, nisi a Deo, idcirco qui potestatî ejus resistunt Dei ordinationi resistunt et sibi damnationem acquirunt. Itaque ut supradictorum omnium major fides constet, exemplo quae nostro quilibet possit probare spiritus qui ex Deo sunt : nos Rector, Decani, Theologi, Decretistae, Medici, Artistae, Magistri, Seculares, Regulares, Conventuales, et generaliter omnes scholares, Officiarii et alii [supradicti, sponte et divina aspirante gratia in verbo dicti Régis Christianissimi Henrici IV, corde et ore juravimus et juramus, cum omni submissione, reverentia

et iidelitate, atque adeo sanguinis nostri profusione, ad hujus status Gallici conservationem, Lutetiasque tranquillitatem et obedientiam legitimam, ut Domino et beredi legitimo promittimus et promisimus orationes, observationes nostras, gratiarumque actiones publicatas et privatas pro eo et omni Magistratu et sublimitate faciendasdecernimus. Omnibus fœderibus et associationibus tam«*intra quam extra Regnum abrenuntiavimus et abrenuntiamus, et tactis ordine corporaliter sanctis Evangeliis, Chirographi nostri et sigilli appositione coniirmamus et corroboramus. Contra vero sentienies ut abortivos de gremio nostro abcidimus et privilegiis nostris privavimus, privamus et abscindimus perduellionis reos et hostes publicos et privatos denuntiavimus et proclamavimus : omnibus veris orthodoxis Gallls et sinceris Catholicis, ut idem faciant tuta consciencia, in quantum nobis est, praestamus et denuntiamus. Quapropter nos Hector, Decanique praelibati, prassentem processum, ut vocant, seu attestationem verbalem et authenticum instrumentum ad perpetuam memoriam et securitatem conscienciarum, confecimus, servata apud nos scheda originaria ab omnibus signata manualiter, et hoc in publicum emisimus manibus nostris scribaeque Universitatis et Facultatis sacratissimae apprehensione munitum. Datum et actum Parisiis, in nostra congregatione generali solemniter célébra ta, anno 1594, die 22 mensis Aprilis S. D., démentis Papas VIII, anno tertio, et ejusdem Régis Christianissimi Henrici IV anno quinto. Subsignarunt Jacobus d^Amboise, Academiae Hector; Dionisius Camus, Decanus Facultatis Theologiae; Jacobus le Febvre, Prodecanus, Curatus Sancti Pauli ; Adrianus d^Amboise^ Praedicator Régis, Magnus Magister CoUegii Navarrici; J. Pillaguet, Decanus Decretorum; H.Blacvold, Decanus Medicinae ; Medardus Bourgeotte, Procurator nationis Francias; Malherbe, Procurator Picardias; Jacobus Gueroust, Procurator Normaniae ; Georgius Critonius, Procurator Germaniae; Nicolas Vignier, Procurator Fiscalis, et Guillelmus du Val, scriba Universitatis.

Page 1