‹ Notice historique sur les hôpitaux de Chalon-sur-Saone avant 1789Chapitre 66 sur 101 · PRIEZ DIEU POUR ELLE · texte numérisé non relu

PRIEZ DIEU POUR ELLE

On conserve dans l’infirmerie un charmant por-

INSCRIPTIONS TOMBALES

trait de sœur Ponssard peint à l’huile , œuvre d’un excellent artiste.

Dans le chœur, côté de PÉpître, se trouvait aussi une pierre dressée contre le mur offrant aux visiteurs une longue inscription en l’honneur de la famille Vitte , avec Pécusson de cette maison : un mouton d’argent passant en champ d’azur; deux étoiles de même, en chef; un croissant de même, en pointe.

Voici cette inscription :

MONSIEUR JEAN -BAPTISTE VITTE , NÉ ET BAPTISÉ A LOUVANS EN DÉCEMBRE 1622, ADVOCAT EN PARLEMENT DE PARIS, PRÊTRE PROTO- NOTAIRE DU SAINT-SIÈGE, A LAISSÉ A L’HÔTBL-DIEU DE CHALON-SUR- SAÔNE LA SOMME DE CINQ CENTS SOIXANTE SIX LIVRES TREIZE SOLS QUATRE DENIERS DE RENTE ANNUELLE EN DEUX PRINCIPAUX , L’UN DE HUIT MIL LIVRES ET L’AUTRE DE TROIS MIL LIVRES PAR CONTRAT DE FONDATION PERPÉTUELLE PASSÉE AVEC MM. LES MAGISTRATS DU DIT CHALON ET ŒCONOMES DU DIT HÔTEL-DIEU, PAR DEVANT Me FRANÇOIS MARTEL, NOTAIRE, LEUR GREFFIER, LES 19 DE JANVIER 1657, 21 XBB* 1659, ET 22 JUILLET 1661. POUR ESTRE EMPLOlÉE ET DÉLIVRÉE LA DITE SOMME DE 566 LIV. 13 SOLS 4 DEN. CHAQUE ANNÉE; SAVOIR DEUX CENTS LIVRES AU MOIS DE JANVIER POUR L’ENTRETIEN D’UN PÈRE JÉSUITE PRESTRE, OU A SON DÉFAUT D’UN PRÊTRE DE L’ORATOIRE, OU ENCORE AU DÉFAUT DE CELUI-CI UN PERE MINIME DU DIT CHALON, QUI FERA TOUS LES MARDIS ET VENDREDIS DE L’ANNÉE A LA RÉSERVE DES MOIS DE SEPTEMBRE ET OCTOBRE, LA DOCTRINE CHRÉTIENNE AUX PAUVRES MALADES DU DIT HÔTEL-DIEU. POUR L’AVERTISSEMENT DE LAQUELLE DOCTRINE CHRÉTIENNE ON SONNERA UN QUART D’HEURE LA CLOCHE DU DIT HÔTEL-DiEU DE CHALON. PLUS SIX LIVRES CHAQUE SEMAINE A LA MÈRE MAÎTRESSE ET SŒURS SERVANTES DE L’iNFiRMERIE DU DIT HÔTEL-DIEU, POUR ESTRE EMPLOYÉES EN ACHAPT DE VOLLAILLES , CHAIR DE VEAUX ET DE MOUTONS DONT ELLES FERONT DU CONSUMÉ QU’ELLES DISTRIBUERONT F1DELLEMENT CHAQUE DIMANCHE ET VENDREDY AUX DITS PAUVRES PLUS MALADES , SANS ACCEPTATION AUCUNE , ET CE, OUTRE LA DESPANCE ACCOUTUMÉE DU DIT HÔTEL-DIEU POUR LES PLUS MALADES, ET LES CINQUANTE QUATRE LIVRES TREIZE SOLS QUATRE DENIERS RESTANTS , DES DITS 566 LIV. 13 S. 4 DEN. , A LA MERE

MAITRESSE ET SŒURS DE LA GRANDE SALLE ET CUISINE DU DIT HÔTEL-DIEU , POUR EN ESTRE PRIS ET EMPLOIES CHAQUE JOUR DE CARESME VINGT SEPT SOLS POUR LE D1SNER DES SŒURS, OUTRE LEUR DESPANCE ORDINAIRE ; TOUTES LES DITES SOMMES PAYABLES SUR LE RECEVEUR DU DIT HOTEL-DIEU A PERPETUITE, SANS QUE POUR QUELQUE CAUSE, EXCUSE, PRÉTEXTE OU NECESSITE QUE CE SOIT ELLES PUSSENT A JAMAIS ESTRE DIVERTIES ET ESTRE EMPLOlÉES AUTREMENT QUE CY DESSUS. ET AU DEFFAUT DE QUOY LES DITS 8000 LIVRES DONNEES PAR LES DEUX CONTRATS SUSDITS DU 9 JANV. 3 657 ET 22 JUILLET 1661 , RETOURNERONT DE PLEIN DROIT AUX HERITIERS DU DIT SIEUR JEAN BAPTISTE V1TTE.

Inscription de M . Perrault.

Dans la salle des hommes , près du dôme , en entrant, était inscrustée une inscription en lettres dorées sur marbre noir. Au-dessus était placé sur un piédestal le buste de M. Perrault. Cette sculpture avait été badigeonnée (pendant la Révolution sans doute) d’une ignoble couleur noirâtre; ce qui la sauva probablement de la destruction. Le badigeon enlevé, on découvrit une magnifique tête sculptée en marbre blanc, du plus beau style. Il ny a rien, à Clialon , de supérieur comme objet d’art; ce buste est conservé à l’hôpital. On lisait autrefois sous ce beau portrait l’inscription suivante :

NOBILI JOANNI PERRAULT IN SUPRÆMA RATIONUM CURIA PARIS1ENSI PRÆSIDI. HENRICO BORBONIO PRINC1PI CONDÆO A SECRET1S. QUOD ULTIM1S TABULIS EAM PECUNIÆ VIM LEGAVIT. QUÆ AD NOVAM HANC ÆDIUM PARTEM A FUNDAMENTIS EXTRUENDAM FUERIT SATIS. SEMPITERNUM GRATI ANIMI MONIMENTUM POSUERUNT. MAGISTRATUS ET HUJUS NAUSODOCHII ADM1NI STRATORES.

PIACULAR1 QUOT ANNIS SACRO SOLEMNI PI1S EJUS MANIBUS ÆTERNUM PARENTATURl.

ANNO MDCLXXXVII.

INSCRIPTIONS TOMBALES

La famille Perrault avait pour armoiries: parti* au 1er d’azur à la croix patriarcale d’or, élevée sur trois annelets de même ; au 2e d’azur à trois bandes d’or. C’était une ancienne famille de Chalon. Pour récompenser Humbert Perrault de son dévouement à sa cause pendant la Ligue, Henri IV l’autorisa à porter dans ses armes de noblesse les trois annelets d’or qui sont les armoiries de la ville de Chalon.

6 Mars 1686. Conseil de ville. — « Est résolu qu’on élevera un mausolée à la mémoire de M. le président Perrault, bienfaiteur de l’hospital ; qu’un devis a été envoyé de Lyon pour faire le buste en marbre ; que les magistrats pourront employer jusqu’à cinq à six cents livres à ce mausolée. »

La tradition, à Chalon , attribue l’exécution de ce buste superbe au célèbre sculpteur bourguignon Dubois.

Conseil de ville tenu le 2 mai 1686. — « Est proposé ce que l’on fera pour honorer la mémoire de M. le président Perrault et pour donner des marques de nostre recoignoissance envers le plus grand et plus puissant protecteur de cette ville , qui a légué une somme de vingt mille livres à l’hôpital, et pareille somme au collège littéral de cette ville. Est résolu que l’on fera un service le plus beau que faire se pourra en l’Hôtel-Dieu pour le dit président Perrault , où messieurs de la justice, les magistrats municipaux et tous les notables de la ville seront invités.

« Une oraison funèbre sera ditte pendant le dit service. » ( Archives de la ville. Délibérations. )

Sur les murailles de la grande salle et de l’infirmerie on avait inscrit, dans des cartouches simplement ornés, les noms de plusieurs bienfaiteurs

et bienfaitrices. Plusieurs de ces inscriptions étaient modernes. Nous avons relevé les suivantes :

A LA MÉMOIRE DE MM. CHARLES BENIGNE DE THÉSDT, NICOLAS BERARD, CLAUDE BÉRARD, NICOLAS CARRÉ ET JEAN CREV1LLET.

A LA MÉMOIRE DE MM. CLAUDE PETIT ET DE SON ÉPOUSE , PHILIPPE DEMAIZ1ÈRE, CHARLES REVELUT, P. FRANÇOIS BRUNET.

A LA MÉMOIRE DE MM. CHARLES DE LA BOUTIERE , THÉODORE BRUSSON, SŒUR MARIE BRUSSON , PIERRE DUMONT ET DE SON ÉPOUSE.

DE MM. CLAUDE THIARD DE BISSY, ROBERT DE LA MOTTE, CLAUDE MAROT, CURÉ DE SAINT-MAURICE.

DE DAMES ÉLISABETH DE MUCIÉ , FEMME CUILLER ; ÉLISABETH CH1QUET, FEMME DOUMÈRE ; DAME MARIE MUGN1ER, VEUVE BONAMOUR ; DAMES MARIE ANNE DE MUCIE, MASSON DE GRANDIER ET D. PETIT.

DE DAMES MARIE BRUSSON , MARIE PONSSARD , DE DAMÉ RAFFlN DE BEUGRE, COMTESSE DE BELLEFOND.

DE SŒUR ÉLISABETH MURAT DE BELLEMAJOUR , MAITRESSE DES SŒURS, LA MÊME QUI CONTRIBUA POUR UNE BONNE PART A L’ÉDIFICATION DU DÔME CENTRAL.

Elle avait son tombeau sous l’autel de ce dôme. Il y resta jusqu’à la Révolution , qui le détruisit.

Tous ces cartouches inscrits sur les murs n’existent plus aujourd’hui.

Inscription dans /’ Infirmerie :

PAUPERES, MEMENTOTE HUGONIS MAIRE PRESB1TERI , OLIM PASTOR1S DE DICONNE ET DEVROUSE, CARISS1M1 OV1BUS CAR1SSIMI.

Page 1