DIPLOMATIQUE
On écrivain a naguère défini ce terme, qui rappelle une science dont l'origine est assez moderne, mais qui a de nombreuses ramifications dans le domaine de la bibliographie : « Par ce nom, dit-il, que quelques personnes confondent bien à tort avec diplomatie, on désigne la science qui il pour but le déchiffrement des diplômes et la vérité de leur authenticité. On ne commença à s'occuper de recherches diplomat ioees que dans la première moitié dit xvue siècle, et ce fut seulement en ]G75 que parut sur ce sujet un essai informe de Papcbroch, jésuite d'Anvers. »
Mabitteu restera néanmoins le véritable créateur de la diplomatique. En publiant ses éléments de paléographie (voyez ce mot), M. Nutalls de Wailly a parfaitement résumé les principes de la science.
1. StC/th. Baluzii Miscellanea son collect. veterum monumeuiortun qua; hactenus Iatuerant in variis cod.et bibliothecis. Parisiis, IC7S et seqq. 7 vol. in-8-
L'édition in-folio de Lucque, 17GI, est préférée.
— 2. (.anitul:;m regnm francorum, etc.
parisiis, 1792. 2 vol. iu-fbl.
Cet ouvrage est traduit deux fois en
DIP
français par /'Escalopier de Nourart et
par thiniac de la Bastide.
— Mubillon. De re diplomaticâ lib.VI, Parisiis, 1681, in-fol.
On pré/ère l'édition de 1709, 2 vol. infolio. Elle a été donnée par Ruinart-
— 4. Germon deveterihus tegum francorum diplomatibus, etc. Parisiis, 1703-7, 3 vol. in-12.
Se joint à la diplomatique de Mablllon.
— 5. Histoire des contestations sur la diplomatique, par Raguenel. Paris, 1708,
— 6. God. Besse/ii Abbatis Gotwicensis, Chrcuicon Gotwicense. Seu Annales Monasterii Goiwieensis, ord. sancti Bene* dicti. Typis monast. Tegernseensis, 1732,
1 tome en 2 vol. gr. in-fol., lig.
Excellent traité de diplomatique , selon
M. Brunei. Oberlinrf/* que F. J. Habn en est le véritable auteur.
— 7. J. Ludol. Wàltheri Lexicon diplomaticum, abreviationes syllabarum et vocum iu d plomatibus et codicibus a seculo vin ad xvi usque occurentes exponens , junctis alphabetis et scriptura* speciminibtis integris, cuin pm:falione Jo. h en. Jung ii. Gottingœ, 1741, 2 part., 1 vol. in-fol.
Il y a une autre édit.
— 8, Le nouveau traité de diplomatique par deux religieux Bénédictins de Saiul- ' aur (D. Toii$laine\ D. Tassin). Paris, 1750 et aun. suiv., 6 vol. in-4.
— 9. Dan.-Eberh. Baringii Glavis diplomaticâ, tab. ameis expressa oui acced. biblioth. scriptorum rei diplomat. Hanovera>, 1754, in-4.
Edition plus complète que celle de
— 10. Giov.-Chr. Trombelli. L'arte di conoscere i'età de' codici latini e italiani. Bologna, 1756. owero, 1778, in-i.
— 11. Lemoine. Li diplomat ique pratique, ou traité de l'arrangement des archives. Metz, 1703, in-4.
— J2. /. Ch. Gattercr. Commentatio diplomaticâ de methodo aetatis codd. m<s. delinienda-. Gulting, 17GS, in-4, et 1785 ou 86, 2e édit.
Le marne auteur avait publié : Éléments artis diplomat. etc., etoratio de artis diplomat. difficultate.
— 13. Dont de Vaines. Dictionnaire raisonné de diplomatique, contenant les règles principales et essentielles pour -servir à déchiffrer les anciens titres, diplôme* et monuments, ain^i qu'à justifier de leur date et de leur authenticité. Paris, 177 i,
2 vol. in-8, pl.
— 14. Table chronologique des diplômes, chartes et actes imprimés concernant l'histoire de France jusqu'en 1779, par
DIP
t. Gev. dcBrequ'iqny. Paris, imp. royale, 1783, 3 vol. in-fol.
— 15. Diplomatarium arna-magnapanum, exhibens mouumeuta diplomatica quœ collegit Amas Magnajus; edidit Tuorkelin. llauoia?, 17S6, 2 t. en l yoI. in-i.
— 16. A. Manoel Abella. Notifia y plan de- un viage para recônocèr arcbivOfi y t'ormar la collection diplomatica do Espaùa. Madrid, 1795, in-4.
— 17. F. Jaime Villanueva. Viaje literario à las iglesias de Espaua ; cou observaeiones de D. Joaquin Lu rcnzo- Villanueva. Madrid v Valencia, 1803-23, 10 v. in-8, 6g.
On trouvera dans ce bel ouvrage des documents sur la diplomatique de la Péninsule, mais nous renvoyons, pour les traités spéciaux de celte science en Espar/ne, aux livres oc Torroros et de Merino {voyez Paléographie). Pour ♦* Portugal on pourra consulter Joaeo Pedro Hibeiro, Dissertta ui's chronohgicase criticas, etc. 1810-1813, 3 vol. in-k.
— 18. G. Marini. I papiri diplomatici raccolti ed illnstrati dall abbate G. Mariai. Roma, 1805, in-fol., 22 pl.
Estime.
— 19. Brunetti Codice Toscano diploniatico. Firenze, 1800, 2 vol. in-4, Ire part.
— 20. Magna Caria Régis Johannis XV die junii ann. regni ivii, A. D.31CCXV. Loudon, Whittaker, 1816, iu-lol.
Imprimé en earact. d'or, sur très-beau papier.
— 21. Monumenta diplomatica Suecana in luceui edidit H. Schrodcr. Upsaliae, 1822, 9 part.
— 22. Depping. Notice de deux anciens Cartulaires. Paris, 1831, iu-8.
— 23. Augustin Ttiaincr. Recherches sur plusieurs collections inédites de décrétâtes du Moyen-Age. Paris, 1832, in-8.
— 2Î. C. P. Coopcr- A proposai for ihe érection of a gênerai record office. London, 1832, in-S, tig.
— 25. Charte latine sur papyrus d'Egypte, de l'année 876, publiée par l'école dès chartes. Paris, hth.de Motte, 1835, in-folio.
— 26. A. H. Taillandier. Notice sur •les registres manuscrits du parlement de Paris- Paris, 1835, gr. in-8.
— 27, Le ' Glag. Recherches sur les premiers actes rédigés en français. Lille, 1837, in-8, rig.
— 28. Diplômes et chartes de l'époque mérovingienne, etc, publiés par M. Letronne. Paris, 1845, Ire liv.
Ce recueil devait avoir 4 livr.
— 29. L'abbé More/. Dictionnaire rai-