‹ Œuvres completes de Bossuet (volume 5)Chapitre 179 sur 313 · PRIMUM EXEMPLUM · texte numérisé non relu

PRIMUM EXEMPLUM

Sitne Eucharistia sacrificium? Si cœteri protestantes cum viro doclo consenliunt, rem transaclam putamus.

ALIUD EXEMPLUM

De intentione ad valorem sacramentorum.

Ea controversia non modo facile componi po-

test, verum etiam composita jam est; cum sit coiiimunissima sententia in ter Catliolicos, eam intentionem quœ sit necessaria ad valorem sacramenti , ea in re consistere , ut minister velit aetus externos ab Ecclesiaprœscriptos serio peragere, neque quidquam facere qnod contrariam intentionem prodat; qnam intentionem nec ipse irritam facere quaciinque sécréta intentione possit. Testatur autem Pallavicinus cardinalis , in Historia concilii Tridentini l, et alii, sacrum concilium nihil quidquam voluisse defmire amplius. Porro de discrimine aclualis, virtualis, habitualis intenlionis ab erudito auctore comprobato^ nulla conlroversia est.

ALIUD EXEMPLUM

De septem sacramentis.

An quinque sacramenta, quœ prœter baptisinum et Eucharisliam Ecclesia Romana profitetur, sacramenta dici possint lato significatu, re • vera levissima seu polius nulla est quœstio. An sint sacra signa a Christo instituta cum promissione gratiœ juslificantis, sive infundendœ primitus, sive augendœ , gravissima est , neque in ambiguoposita controversia. Facile tamen componenda ex eruditi auctoris ac Lutheranorum communibus decretis, ut infra ostendetur 2.

Etsi autem matrimonium non est a Christo primitus institutum, ab eo tamen instauratum et ad primam formam reductum esse constat, quod sui'ficit utinter Chrisliana sacramenta censeatur. CerteAugustinusnon modo sacramentum vocat; sed etiam , quo magis sacramenti ratio inesse credatur , baptismo comparât , lib. n De nupt. et concup ., cap. lu; de qua re infra copiosius dis. seremus 'A , nunc id tantum agimus, an hœc quœstio in ambiguo sit posita.

ALIUD EXEMPLUM

An peccata vere tollantur.

Si protestantes cum erudito auctore consentiunt in remissione peccatorum rêvera tolli reatum culpœ et pœnœ , quod est formale peccati, nulla, quantum ad hoc caput, controversia relinquetur. Remanebit tantum quœstio meo sane judicio facile componenda, nondum tamen composita, quid sit peccata tolli; qua de re jam diximus 4, et ilerum dicemus loco commodiore.

ALIUD EXEMPLUM

An sola fides justificet.

De Dei quidem misericordia, deque Ghristi merito nullum est dubium quin nos vere justificent.

Quod autem fides justificet , non nuda , sive sola aut solitaria ac bene operandi proposito des-

tiluta , ubi Lutherani cum amplissimo auctore consenserint, omnino Galholicis satisfecerint.

ALIUD EXEMPLUM

An aliquis possit esse certus de sua justificatione et perseverantia ad salutem.

De utroque jam diximus ad postulatum ter tium *. Quod vir erudilissimus dicit : Qui crédit et scit se credere , is potest absolute esse certus de sua fide et consequenter de salute, ita interpretalur, ut de salute certi simus duntaxat conditionaliter. Non videmus autem quare necesse sit ut de justificatione certiores simus. Imo quod iterum atque iterum pro rei gravitate inculcandum ducimus, hanc certitudinem maxime prohibent illi Scripturœ loci, queis constat pœnitentiam veramque conversionem debere prœcedere , antequam nobis peccata remittantur. Pœnitemini enimet convertimini, ut deleantur peccata vestra^. At de pœnitentia et conversione vera , nec ipsi Lutherani certos se esse confidunt, verenturque nobiscum , ne , latente aliquo pravœ voluntatis affectu et actu, illa conversio figmentum esse possit animi sibi blandientis. Qua igitur ratione de sincera pœnitentia dubitare coguntur, eadem profecto ratione de fide sua dubitaverint ; ut prœfîdentis animi, ipsi quoque Lutheroexosasecuritas ac superbia retundatur. Unde illud : Credo, Domine , apud Marcum 3 , metu incredulilatis addito temperetur, adjuva incredulitatem meam; Quo etiam spécial illud : Neque meipsum judico 4. et illud : Vosmetipsos tentate, si estis in fide, ipsi vos probate 5 ; quœ ejus profecto sunt, cui de statu suo non liquet, ea quidern cerlitudine, cui non possit subesse falsum. Atque id viro docta facile persuasum iri confido , ac per ipsum reliquis Confessionis Augustanœ defensoribus. Quod ad Martinum illum Eisengrinium spectata conciliatore laudatum, neque nos virum novimus, neque ejus dicta probamus ut sonant.

ALIUD EXEMPLUM

De possibilitate implendoe legis.

Si protestantes admiltant quam eruditus auctor P. Dionysii, in sua Via pacis, Iaudat sententiam, nulla erit quœstio, nisi forte de verbis; quod etiam evicisse me puto ex Apologia Confessionis Augustanœ 6, ut profecto ea de re nulla sit difficultas. Scitum etiam illud egregii auctoris ad impossibile ncminem obligari, atque a fidelibus impleri legem quantum evangelico fœdere teneantur.

ALIUD EXEMPLUM

De conçu piscentia, etc.

Placet ea de re ejusdem capucini hic relatws

1 Lib. îx. c. 6, n. 6, 4.-2 Inf., Deel. fid. orlh. — 3 IIAd. — 1 gup., p. 167 ; inf., Decl. fid. orlh.

1 Sup., 53G. — 2 Acl., m, 19.— -1 Marc, ix, 23. — ' [ Cor., iv, 3. » /"/ Cor., xin, 5 — 6 Hisl. des Variai-, 1. m.

Page 1