LETTRE CCLX
SB COHtLlrfllIlT AU ll^IB , POm LK PBlIciTBII SUR UHS DtGs'lTB k LAQWLLt LB BOI ]I*BSPACZIB L^TOlT ^tBvI.
Clarissimo et ornatissimo domino Êmman* Ant. ah Aceuedo et J'hannez , spiAtuâ JDiemautensis epUcopuâ S. P» D,
jAMpRiDEi^optaveram , clarissime don^ne , ut digna virtutibus, laboribud etiatn tttis merces accederet. Sperabam propensam in te régis volantatem , si quis esset beneficentiae locDS, non defuturam. Dignitafcîs qnoqde tibi proximè cooferendae nescio qaae ad te praesagia niiper seripseram , et peçè mihi gratulor tibi prseproperè esse grdtolatum. Nunc gaudeo te ad senatorios honores eTectUm, apertamque libi deindè Tiam ad altiores magistratus. Ea principum condîtio est magnifioa prorsùs ac penè divina , ut selectorum hotnintim ministeHo, saldti et felicitati populoram invigtlent ) dum enim eroditos probosque viros juri dicUkido , reique publics àdniinistrand» honorificè addicunt , non tàm eorum commodis quàm aliorum utilitati consulunt) egentibus auxilia suppedittint, virtuti prœtnia oonstituudt , consiliis imperium juvant, ingenionim semulationem acoendunt, eLsibi œquitatis et pi'udentise laudem comparant. Quod ad te attinet , nihil régi cath. opportunius quàm tais consiliis uti, teque suLfisci procuratorem et patronum in senatuTintiano instituisse. Fruere faustè, feliciterque dignitate quse tibi sub bis fortunae initiis jucunda et commendabilis obtigit, donec merito qui-
dem iuo , avunculi patrocinio , regîs lieueBciis cumula tior tibi hooos àcoi^scat. Vale, claris^imé do- Utifle, de noVo iWutn tdarum slatu certidrem me facitô cùm^-^intiam pemenëtia , tneqxiè tibique terra* rum 9 ttti amantissimum éxistima.
jyrtnaAsi JTL Ktd. màu atm^ mtîî. éài. M. DUC, P^,
Adresse de la lettre.
Ctariâsimo ormatissimoqué Domino , D, Emmanueli Étntonio
ah yfl^edo et iThannts , régi h contiiiU etjîsci
in sénaêU Piniiàno firoeurâtori et ftatrotm,
"LETTRE CGLXL
AU PAPS CLiHXRT 11, PODl 80LLICITSR LA «BBATIFICATIOX
Dg M. VI5CKVT-nB-PA0L, DONT OR FAlt LA VlB
■T L^^LOOB BU ABlioî.
Beatissimo patri nottro CUmenti papœ il. JDEATISSIHE PATER9
Virorum fidè ac pielate illustrium virtutes ad ftanctae sedis sdliurti déferre consaetodo est et religio , ut summofum pontificum judiciô probati , et cseiitum f a^tis adstripti ecclesiœ ornamento aînt et exemplor Eo aniuio Vincentium , virum evangelicum, cofigre*^ gationis missionum institutorem ad te , beatiastme pater, suppliciter adduciflius j ut , cui in codesti patrift cototiam justitisB justus judex relribuit , eidem immôrtaletn gloriam, ac Tenerationem ia terra viveatium sanclitas vestra deceltnat.
Nihil illi ad perfectam vitae integritatém et laudem défait*, prsecipua ia illuiiLà pâtre lumiDiim doiu coofluxerant. Fides in Deam firma, et ab omni novitaUim suspicione libéra ^ sapientia homiaum utilitati et paci consulens; singularis ia rébus ardais pro animarom salute constantia ^ oinnis ambiti<|iûs expers Iiumilitas; mira in condonandis injuriis facîKtas; in perferendis morbis patientia; in sostinendis pœnttentise laboribus fortitudo. lis accesserant animi caador ingenuus, prudens morum simplicitas, casta et înnocens conversatio , condita piâ hilaritate modestia, benefica in pauperes misericordia prse ceteris, et promovendae religionts illustrandique sacïerdotii ardeos et continua sollicitude.
Ad eos usus y beatissime pater, natus în Gallii A^acentius difficillimis temporibus. Florentissimam imperiumhaereses, civiliaque bella infestaverant ^ multi à fide catholîcâ et régis obsequio de^civerant principes populique ^ divisœ in factiones proviaciœ matuis se cladibus afflixerant, ubi vicerant caîvinistx, templa diruta, disjectae arae, sacerdotes vel fugati, vel interfecti^ sacra aut spreta aut abolita, inter armorum errorumque lîcentkm, obsoleverat religio.
Ut primùm sacris ordinibus inkiatus , studiisque theologicis mnnitus vir Dei prodiit , defecisse sanctos •et dimioutas à filiis hominum veritates iatdligens, pastorum incuriam , inscitiam populorum increpans, exponendae ecclesiae dqctrinae, disciplina restitoends incubuit. Totum se missionibus apostolocis devovit. Quocùmque illum divina providentia duceret , Jabo-
rans ia evangelio iniqaos abducebat à viliis ^ baoreticos ad fidem revocabat ; ignaros docebat vias Domini ] obvios quosque ad pœaitentiam hortari solitos; exeroplo ipsé prœire ; sacerdotum zelam accendere , sœpè etiam supplere ; et ministerium verbi omnibus charitatis officiis conGnnare , adjunctis ubi operinon sufficeret operariis sibi imputaps si quis divinam Jegem aut ignoraret, aut sperneret.
GÙBi audisset rusticam plebém neglectam à paro* chis in tenebris a^nbulare , contiauo exanàt. Evangelisare pauperibus missum se credidit, apod quos fides simpliciôr, aberior doctrinse fructos , et pnrior docentis intentio. Exiit ergo in vicos et villas , in vias et sepes, et aspera rura in'defesso labore percurrens niysteriorum Christi , sacramentornm ecclesiae fidem y christianae yitae praecepta disseminans, viles quidem Rinndo animas at redemptori pretiosas in domum Domini , et in spem regni coelestis induxit*
In urbem regiam deindè vocatus , officiisque majoribns intentas, quœ non panperibns auxilia coortalit ? Mata esse et cum illo crevisse visa est miseratîo. Inopum nécessitâtes inquirens, divitumconscientiam sollicitans, omnem charitatem exercuit. Âlendis confecti aetate senibus , orphanis atque incerUe oativitatis infantibus educandis , daronalis ad trirèmes remigibus à dura servitute eximendis , civibns morbo simnl et inopiâ laborantibus jnvandis curandisqne omnem operam ac diligentiam adhibnit. Oppressas bellis tùm domesticis tùm extemis Samilias , imà provincias conquisitis coUectisqne opibos aublevari , ege-
nis- Parisios cobcarrentibus Xenodochia extrai , annno^ census siippeditarî curaVit. Nulla inisérianm species quœ non illitm miserkordem^senserit , et ne qaid magDÎfîcis deesset operibus^ lit cofporum oom« modo^ ka animaram salotl ubîque proTisilm eaL Eleemosynae doctrinft , vite au:&ilits ^ accessere religioiiia documenta.
lUe est, beatissime pater, ex ii$ misericordise Tins qaorum pietates non defoeront , et quorum nomen extollere et laudes nuneiare gaudet Ecdesiâ.
h etiam est qui in diebus peccatorum corroboraTit pietatem. Christianos ori^nia su» caiestis oblitos , et secùli negotiis et cupiditatibus iraplicatos ad re* rum dÎTÎnaram cagitatibùem et curam învitans solitarias ac salutares missionum domto aperuit. Qui pristinam vilam emendare , et conacientiam ■ httmilt accuratâque delictorum confessione detwgere , qui vana et fra^ilia dèspicere , aeterna meditari , qui abjuratis yoluptatibua asperas pœilitentise vias ingredi , qui ad perfectius vit» genus vocali voCationem explorare ac certam facere véllent, ofHciis, Couailîis, monitis, exemp]isja¥abantiir; Spiritualia , ut Tocant, decem dierum exercitia, solitudo, silentium, qnies, cogitafiones sanctœ, pi^ colloquia , preces , orationes» lectiones assiduae •, procul ab omni hominum commèrcio quisque Deo vacabatet.sibi. lispaulatîmsuccessibus pietas christiàna refloruit , iisdem nunc etiam florescit.
Praecipua , beatissime paler , et quae magis ad sanctitatem vestram pertinet , de reformaudo dero y à quo
DE FLÉCHI ËR. ' 349
religio dérivât iâ populos, Vincenlti soUkitado, ort 4linandorâte impositam ab epiacopifi caram suscepit. CoBtinpè per se soosqae probans illos y hovtationibos excitare , orartionil^ as dispon^re ^ morum eis iniio<centiam commendarp -, scientiam sanctociim infiioidere-, ceclesiâsticâe vocalionîs gràtîam, diviotsacrifftcii pretium recensere ^ at à peccatoribus seg^*gati et Cbmlo FiteaddiGti ad cultum allariuoi , vel ad opus itiinîsteri , eiT qaâ par est reirereoiiâ accédèrent.
Ut-presbyterôs.Episcopis, ita Ecclesiœdignospara'bat episcopos. Aonse Austnaçœ, qaœ tune temporis refpBum admioistrabat, à sacris consiliis apostolicœ virlulis vitos ad sommes paaraulum sedes eveheodos
vel indioéus yel mandans, suia.aut testiinoaiis aut
sUffragiis clero galUeano eum, quo ounc etiam pr»^ f uigei V splendorem ^ootulit .
Fréquentes de iaquirpudU scriplurarum sensibus , de adimplendis tùm coQTjdrsatîooia, tùm eyangelicœ prœdicationis officiis tractationes , quid referam ? quid seminaria jn p)erisqup regqi dioecesibus ab eo erecca , dîrectaque ? Plenus dierum obiit Vincentius viarum Domiui scrutator, sectalor bonornm operum , spirituum diseretor , meliorum charismatum œmulator assidua^. At in congregatipne quam instituit, filios reliquit post se suœxliaritatis bseredea, suî sacerdolii successores, quorum alii tanquam angeli veloces ad minisfeeria miœioauoi missi in oiqni patientiâ ei doctriiiâ iguaris et rudibus elementa , fidei peccablibus divina judida , resipiscertfibus pœni^etitiœ leges , quderentibus regnuqiDeiet justitiam ejus et œternas re-
35o ' LETTRES
munerationes annonciant. Alii quasi sanctoarii custodes, ne quis immuados praesuifiat ingredi, vigilantes, clericos in seminariis educatos , et ad priscam Ecclesiae disciplinaro informatos per ordinum grados ad sacerdotii culmen religiosè perdueant. .
Ignosœ , beatissime pater , nostris in eam vinim afiectibus, cujus mérita , eu jus exempla hic nostri aetate mirati samus. Quod vidimns testamur , et scimus quia verax esttestimonium nostrum. Viget apud nos yenerabilis Vincentii memoria. Spirat adhuc recens yirtutum odor, quototam Galliam perfnderat. £jus vitœ aciaborom in regimine animarum manentes adhuc fructus percipimus , sanctitati yeatrœ gratnlaturi et nobis , si vota nostra audierit, et illnm bea* tificaverit in gloriâ. Id cum aliis praesnlibas , o beatissime pater , suppliciter postulat , sanctitatis vestrae humillimus , et obsequentissimus filius.
iVemaitfi, 27//. Octobrù nnni M, DCC. ir.