III. A ai. ESTIENNE

En avez-vous assez , monsieur Estienne ? Par votre foi, crovez-vous qu'il ne tienne Qu'à demander toujours, sur nouveaux frais, Additions à ne finir jamais , Et que dès-lors, qu'il vous plaît, cela vienne?

Bon ! dites-vous ; eh ! secouez la veine j Vous le voyez , la page n'est pas pleine : Un madrigal, quelque rondeau tout frais , Eu avez-vous ?

Je n'en ai brin, du moins qu'il me souvienne; Quand je dis brin, j'entends qui vous convienne; Tels quels, toujours en a-t-on de relais; Mais si le tout vous restoit pour mauvais. On vous diroit, en riant, cette antienne: En avez-vous ?

\x\v \^■v\\\\\\'v\^A\^v\^\v\^^^A.^^\\^■v\\\\w\\\\\\v^A,^^^\\v\'V^t^\\\■\\\l.A.'VV^\\\\vw

papilïo?;es.

Te quoque, pennigerae clecus haud ignobile geutis, Papilio, te ruris lionor , flos adcîite veri, ** Te pura eximios vibrantem lu ce colores, Ingeniumque, genusque canam; tu, Pliœbe,caiienti Dexterades, curas nec dedignare minores.

Carminis hune etiam meruit sibi pulcher honorcni Papilio , viîae qui jam pertaesus inertis Castalios vatum consors lustrare recessus Ardet, et aonias inter consuescere lauros. Hune ego, seu faciles volitans impune per auras Colludat zephvris , seu flores inter amœnos Sole sub ardenti tremula lasciviat ala, Ut vidi, juvat innocuos describere lusus, Instabilesque animos, variaeque insignia formœj Non frustra tenerœ mater natura volucri Faverit, et nitida depinxerit Iride pennas.

* Voyez ce qui a été dit des poésies latines de du Cerceau, dans VEssai sur sa vie et ses écrits, à la tète du tom. r , pag. xxj-xxiij. Nous insérons ici un choix des pièces que notre auteur a publiées eu cette langue. On y reconnoitra aisément un habile humaniste.

** Cette pensée a paru si heureuse que différens poètes latins et Irancois en ont successivement fait usage. Voyez les exemples qui out été^rapportés, pag. xxij de !'£««/, etc.. cité dans la note précédente.

Ut prîmiim extrenia frigus clececlere bruma, Montibus ire nives liquitlis, mitescere vcnti Cœperunt, durœque hiemis vis cœca remisit, Continuo totis se plurimus undique canipis Papilio effundit, nascentesque occupât hortos, Cunctantcm increpitans Zephyrum, Floramque morantem. Hinc jam vertentis tempus formosius anni Prœcipe : ver oritur, veris non certior augur In tignis habilem nidum suspendit hirundo, Aut tuiTCs studio cîrcumvolitavit inani.

Unde autem subitus roseis exercitus alis Prodierit, quae sint pictaî primordia gentis, Unde animam trahat, unde genus, qua niatrccreati Humanos la?to perfundant lutnine visus , Hactenus incertum est : cœli de munere credas \ere novo illapsos tepidis succedere sylvis.

Hinc quidam Aurorœ lacrymis, lentoque pcr herbas Progenitos humore putant, cum roscidus imber IMane fluens, levibus distinguit gramina bullis. Sciiicet hinc natos occulto semine vernies Crescendo tenues paulatim assumcre pennas 5 Et patrio memores tandem se tollere cœlo Crederc amem; quid enim hune ])landis animalibus ortum Invideam? Aurora soliolcs ea digna parente, Et, si non genuit, potuit genuisse videri. Sed tamcn and)igui si papilionis origo lUafuit, cur nativa^ cunaljula gemma?, Curpartus ratio, madidique inl'antia vermis Cajca latet? latet illa tanien, curamque sagacem Et doctos scrutantum oculos ignota fcfellitj

Ecquis enim, vanus ni mentem illuserit error, Taie quid aicana speculans depreliendit in heiba ?

Nec magis illa meae placeat sententia menti , Eruca ex huniili sumptis in corpore nasci Papilionem alis, et pulchia sorte supeibiun Jam tuniido terri, qui repserat ante, volatu. Ipsa quidem, postquani nascentia gramina tardis Morsibus, et tristi vitiavit rura veneno Exitiosa lues, vitœ pertcesa prioiis , Obscurosque inter dedignans serpere caules, Extremo sub vere, novis cum fervida campis Imniinet, et teneris adolescit frugibus aesias, Jam tum lanifica filum deducere ab ah o Incipit, et turpem circum sibi volvere selan» ; Hic vero quantos nocituree sortis amore Sustinet, angusta versans in nocte, labores! Ille olim herbarum ex succo morientibus agris Collectus, lenta macie consumitur humor, Arida contrahitur misère cutis, et maie pallet, Dum tandem rupto, quo clausa est carcere, surgat Alitis in tenuem mire conversa figuram.

Et tùm pro simili specie, pro compare \i'ltu, Papilionis babet nomen j sed squallida tetri Corporis illuvies faedum genus arguit : horret Desidia, excursusque brèves si tentât in auras,* Déficit, et pigris vix terrae adremigat alis. Sed non et lon£[um mentito exultât honore ,

* Excursusque brèves tentant

VtRGiLE, Géorgie, iv, 194.

Mors tacito piemit alra gradu, fnistraque ticmcntps

Obtendontem alas, pallenti vindicat orco :

Tanti emitur décor et speciosa? gloria foi-ma:!!

NoBiLis et qiioniam tam turpes abnegat ortvis Papilio, quaî sint germanœ exordia prolis Persequar; haud frustra primi sub lumina soJis Evolat ad roseos tanta dulcedinc flores Uiide genus ducit : nam dum violaria cirruni Eifundit se turba, et flores inter oberral; Sœpe per extensos calices dispersa relinquit Ova parens , sobolis jam pignora certa futurae, Depositiim flores, el aniicaî scmina prolis Excipiunt, clausiquc simi intcriore recondunt.

Sic positis nil tristis liienis Eurique rigentes Ofiiciunt, aut imber aquis; nisi turbine nigro Ingruerit fera tempestas, cuni prœlia venti Conseruere, geluque nives densantur acuto, Et rigidae duro rumpuntur frigore rupes. Hei niihi ! nulla salus hortis aut dulcibus agris: Intereunt prsecisre iniis radicibus herba", Intereunt flores, ipsisque in tloribus liospes Papilio gelidis périt interceptus in ovis. Vere renuscenti mœstis flos rarus in hortis, Papilio quoque rarus erit, llorinii ille parentuni Fortunam et sortem, fuerit qua^cumque, sequelur.

At si lenis hiems, clemensquc pepercerit Eurus Vere novo, suavi cum flos tepefactus ab ac.ra Nascitur, et teretem trudit de caudice gennnani; Tum sol intendit radios, blandoquc calore Ova fovet, fœtunique repenti excludit ab ovo.

Hic florum in gremio cunas habet, atque secundis Versatur Zephyris, et coeli captus amore Emicat in tenues, forma spectabilis, auras.

Ac primum parva geniinuni et tornatile cornu Sub fronte excrescit, summa quod pai-te retusuni Desinit in globuluni, maculaque intermicat alba, Exiguus teneris sinus est , sed lumen ocellis Acre viget, gracili tum lingua volubilis ore Prominet ( hanc veteres dixere pi'oboscida ), curto Ctùne minor, sed leutus apex ceu tortilis anguis Flectitur in spiram, florum cum lubinca succos Exprimit, adduci facilis rursumque remitti. Additur et linguae gemini custodia dentis , Qui molli aspersus barba sursumque recurvus , Excubat ad fauces, nec quos ignara recepit Lingua cibos temere admittit, sed limine in ipso Excutit, aut frictu sordes abstergit amaras Everrens; namque is tenerœ lanuginis usus Oblatas purgare dapes; bas provida curas Exercet natura, et se probat inde parentem.

Quatuor exilesque pedes similesque cicadaj Corporis exiguam, ventiis sub pondère lapsi, Sustentant molem , nec non armantur acutis Unguibus, bis sese et rigido suspendere vitro Non dubitant, nitidisque affixi haerere fenestris Ad solem ; dubios haec excipit anchora cursus.

Subtili corpus prcelongum pelle refulget Praeterea, et levés membrana e simplice pennae Quatuor assurgunt , quas sic committit habendo Papilio, ut binas jures non amplius alas.

Ip^a aulein in varios scindit se liicida tractus,

Inceriisque micat pennœ membianula venis

Qia felix succi vitalis diditur liunior.

Nec modus est simpîex pennas componei'e; cœlo

Cnm Yolaî, in latuni ten^as circunuolat orbem,

Aut deerescenlis reteret libl cornua lunse.

Si stetit, et studio se contcnipletui^ inerti,

Tum vero eOusas, tanla est fiducia forniae,

^Emulus advei>i ladiis opponere Pliœbi

Geslit, et innocuo dnni ventilât aéra motn,

Insigni meritum pompa sibi qua^rit bonorem.

At gravior trepiduni sonitus si terruit , hirtas

Contrablt attollens, junctisque in vertice pennis

Inaeniosa sibi solers tcntoria finiiit.

iloe: etiam valet ingratos munimen adimbres

Non levé, nani cuivi labens per lijbiica tecli

Mollius uiida ferit, pluvia?qiie infiingilur omnis

Inipelus, ol)liquo duni puisa relellitur ictu.

l'orsitan baec aliquis spernat, vanumque laboreni Riserit, angusîa dum papilionis in ala Hicremus stériles rerum , fruslraque sagaces Divinam levibus nugis impendimus artcni.

Risei-it , hœc quicumque oculis non aspicit aequis ; Attu, summe opifcx rerum , demunere cujus Tôt varia ingénies replent aninialia terras, Inveniuntque domos, jucundaque pabula , non lu Despicies inopis sludium laudabile Musa*. Tu volueres, insecla, et brûla latentia svlvis, Et tenuem muscam et rabidos gcnus acre leones, Formieamque gravemquestupendaniole elepbantuni,

Uua eademque luanvi , studiis œqualibus autor Formasti ; non lus tcnero blauditus aiuorc, Illa novercaii dedignans abjicis ira Injustus durusquc pater ; quaîcumquc creasti iiiquus amas, iacilena tu sulficis omnibus escaui;* Non quod te pecudum , aut moveat te cura volucrum, Sed genus omne foves Immanaî in commoda j^enîis; Atque ita, seu plenas errent mansueta per urbes, Seu rigidis lateant animalia clausa cavernis , Omnibus est aliquis, qui si nos fugerit usus , Aut Teri expertes caeca ignorantia fallit , Aut usus vel magnus erit, vini numinis alniam Testari, artificemque deuni, dextramque potentcni Et cœlo nostras lestando alloîlore mentes. Nunc ergo astrorum cursus, ccrtosque recursus, Immotasque vices, teternaque fœdera rcrum Excutiant alii , pcrque h;cc fulgentia cœlo Signa fidem expendant et numinis argumentum; Non unquani hœe animum tcntab.it vana libido; Nam quod per longes illis labor improbus anuos Seepe negat, parvae prœstat mihi penna voluciis ; Hic ego divinam, mira iirtermunera tbrmœ, Agnosco , venerorque manum. Nunc unde venuslus Tam varlos ala refcrat radiante colores Papilio, etblanJa speciosus lucc coruscet; Quam sint diversae diversa insignia prolis

* Aux petits des oiseaux il donne leur pAUiro, Et sa bonté s'éienJ sur toute la nature.

Raciku, ytthalic , aci. ii, s<'. 7.

Protinus expediam, nec euini color omnibus unus.

Huic ferruglnevini chcumligat aurea corpus Fascia, quam sparso distinguunt muiice guttae. Hune fuscum zonœ virides, hune eandida cingit Taenia luteolum, aut vernantem argenteus ambit Circulus; ille mieat virgis distinetus etalbo. Est qui pallentcs filis nigrantibus alas, Est qui pallenti nigras intersecat auro. Hune cineri color affinis, niaculœque nitentes Commendant , illum variantis purpura pennae , Et mixtus candore rubor, quem plurima cireum Cœruleo fugiens fundit se linea tractu.

Ilium interseetas eœea in divortia venae, Et crocei venis inserti ardeiîtibus orbes. Pennarum hic sumnias punctis candentibus oras Oblinit, hic vivo pallens ebur excitât ostro; Hic vivuni picea ferrugine tempérât ostrum. Hune viden' intextis rutilantem hine inde pyropis? Inspice , nativos non sic carbuncukis ignés Evibrat ardescens ; hie se si clarus in auras Sustulerit , viridem credas voUtare smaragdum; Née sokis pictos pavo jactabit ocellos , Non décrit simih qui se tueatur honore PapiUo , pulehiaque ausit contendere penna. Sed quid ego hie omnes generis percurrere formas Aggredior? numéro citius comprendere possim, Quam multos a-state nova per amœna vireta PapiUo pictis flores populctur in hortis.

Sed tamen ille nil(u-, quo sic, miserantU;, superbis. ExilJo quondam f ucrit ; sua pœna decorem

Addita consequitur, iiec jaiii velut ante per auras Securum volitare licet , morîalibus ex quo Fallax imposuit species , rutilusque furenteni Splendor avaritiam quaesito errore fefellit. Heu, stohdas hominum mentes ! jam prisca parentuni Luxuries sileat; nobis pretiosius auro Inventum est aliquid, dum cuncta libidine pejor Aestimat , et studiis insanit inanibus tetas. Postquam est exhaustum quidquid condebat avaio Terra sinu, quidquid vasto sub gurgite ponlus; Et clades ultura suas, ultura tyrannos , Littore ab eoo blanda irritainina luxus Gentibus invexit nocituras India merces j Vesanus stulta furor ambitione repertas Fastidivit opes , vilescunt optinia reruni , Neglectisque olim pondus placet addere nugis. Hinc malefida tuis tenduntur retia pennis , Papilio , certa compostas classe fidelis Capsa recondit opes. Veniunt quibus otia viîa; Et vacuas miserans induisit Jupiter boras. Videris effusos circum, affixisque silentes Contemplari oculis, pecorum velut exta sacerdos Consulit, et rupto fumantes pectore fdiras: /

Hune variae dispar movet inconstantia Ibnnas, Hic pictos rosea sub pelle nitescere flores Miratur, notât liic visum non anle colorem, Et stupet obtutuque immobilis haeret in uno. Advolet exanimis servus , natique periclum Nuntiet , aut tristem tecto flagrante ruinani j Et natum pater , et perituras deserat aedes Infeiix ; stolidi tanta est insania morbi î

Hinc quoque, quis credatPnon iiiagno parla îabore Fama venit : videas qui nuUa insignis ab arte Haud alia ingenii laiidem mercede redemit. Ast etiam hoe nunimis , atque auri pondère nugae Venduntur, fragilique ingens fit quaestus in ala. Qiiisquis es ille tamen, tennis quem prsemia cune Qualiaciimque juvant; qui papilionibus bostis Bella paras , tendisque dolos spoliasque volantes ; Ne tibi sit generis species praîstantior ulla, Quam quae gemmarum pretioso noniine fertur; Scilicet ardentes discriminât iniio pennas Plurimus, illuditque oculis gratissinius error. Hoc decus, certo lucentes ordine gemmas Roscidus impressit, quo solo pascitur, humor. Nam quicunique cibusfuerit, trahit inde colorem Papilio; bine crocea videas pallescere penna, Si qui in luteolis sedem posuere mvricis ; Hinc etiam obscure decoratur murice, si quem Suaverubens bvacinthus * alit ; sic candida puriim Lilia candorem miscent, sic ignea vestit Purpura puniceogaudenteminsidere pomo.

Namque tibi , ut primum dites se fudit in h&rtos Papilio , areolis errans, ut cuique libido est , Inspectatque omnes, floremque ex omnibus unnm Eligit, intaclos ardens cui portet amores. Hic caltbam legit, ille rosam, mollem ille amaraul hum , Hune trahit eximios pandens tulippa décores, Huncclvtie, hune viola, hune narcissi gralia tangil.

* Ll siia>eiubfns hyacintliiis.

ViKf.XLE, Eclo/j. lu, 03.

Ergo quisque suum sequltur, gremioque volentis Exceptus pennis blanditur, et oscula libat, Vitalesque cava ducit promuscide succos.

Hic tenerum corpus folia inter picta volutat, Hic amat assiduos ludendo condere soles ,• Sa^pe fiigam malus assimulat, voluitque videri Abrupisse fidem, dum se subducit amanti; Mox revolat, florenique ala solatur aniica, Blanditiasque addit molles , mollesque susunos. Hic edam, sera postquam se nocte recepit, Gaudet felices inclusus carpere somnos , Securusque latet, dum pignus dulce premendo Flostegit, et foliis super excubat ipsc reductis. O amer! o felix vitœ concordia, pr.estct Si tantum ! sed enini œternos quis vidit amores? Irrequieta brevi subeunt fastidia, f'cedus Solvitur, ecee alio perjura transvolat ala Papilio, captansque riovum quem descrat olim PerfiduSy heu! blanda seducit imagine florem. Sic eadem pennis le\'itas, animoque fugaci, Ignoscendaquidem, namquehinc, pretiumquedecusque; Sic pulchram per crebra petit divortia foi^mam, Dum varios in se florum convcriit honores, Efformatque colorem ex mille coloribus unum. Sic rosa miscetur violée, narcissus ocello , Flanmiea sicviridi confunditur iride calthaj Alarum mirare sinus , mirare superbas Papilionis opes , tanti est non esse fidelem ! Quin etiam si quis contentus simplice cultu Communi atque uno constans in flore senescat,

Ut color unus erit, simplexque in corporc toto, Spernetur, tenuesque ibit sine laude per auras; Simplicitas adeo est , atleo constantia vilis !

At succis omnes saturati dulcibus umbras Et neniora alta petunt, quo rara luce malignus Insinuet Titan. Hic spissi turbinis instar Ire coloratani coelo niirabere nubem, Aut etiam plana compostes sœpe figura , Et rectae crucis in morem lon^o ordine sursiun Tollere se sensimque une descendere tractu , Duin varios finaunt incerta examina lusus. Non odia inter se exercent , aut impia tentant Prœlia, non tristes populo incubuere tyranni; Omnes unus amor constanti fœdere jungit , Praecipue queis forma eadem et communis origo : Gentilem nam quisque suum vel in agmine denso Dignoscit, qui se mira dulcedine captus Admovet , atque alios divcrsa e gente rclinquit. At solem Persae non sic venerantur et Indi. Illius immissos ut luxuriante calores Excipiunt penna ! namque haec vel summa voluplas Sole frui, solisque testus sentire benignos. Fœcunda innumeris liinc papilionibus testas Pullulât, autumni sub frigora prima recedunt, Partem absumit hyems, tepidis pars densa lalebris Clauditur, exactis melior dum mensibus annus Optatum roseo solem cum vere reducat.

Hic fractas retlclt calefacto corporc vires Tgneus, inspirat(pie novum per membra vigorem. llium et surgentem penna tVemiluque salutaut,

Et, cum lustrato prseceps fugit orbe, requirunt. Hinc saepe ancipites prima sub nocte pei* umbras Pervolitat seros accensae lampadis igné* Papilio, rutilaî deceptus imagine lucis.

ErçfO nocturni si forte refulserit aura Luminis , ecce tibi splendore excitus amico Advolat, iniprudensque suo sub funere ludit, Dum facis ardentes trcmulus circumstrepit oras, Jamque adeo afflare calida fuligine pennae Non semel instantis poterant monuissepericli, Si sineret, sed vincit amor ; sed segnius acres Insidias lyclmi, atque errantis retia flammae Impatiens , certteque necis contemptor oberrat. At dum per medios se confidentior ignés Praecipitat, cadit exanimis, viscoque retentus Pendet in abruptum semiusta torridus ala, Et flammae ignoscit moriens. Miseraris acerbum Funus, et illusam vano fulgore volucrem: Te tamen error agit similis , similisque furentem Pœnamanet,quemdulcemalum, quem vanus honorum Fucus , et ambitio fallax , quem perfidus aulse Fulgor, et objecta percellit luce voluptas. I, sequere ardentem fortunam, et splen Jida regum Atria,spe longum, miser, heu! lactandus inani; Sed dum mendaci deceptus imagine pompae Incauta circumvolitas incendia penna.

Te tristis demum manet exitus : hanc tibi legem Papilio sœva pendens e lampade dicit.

SANTOLIUS YI^[DICATUS,

CIM QLIDA.M EUJl LATIMTATIS MIKUS GNARUM DlXlSsi 1.*

Ex quisquaiu \al\x ludeni

Llngua3 Santoliuni dixerit? iiiipius Tain dirum evomuit neius ?

Sacras nec timuit, quae viridanlibus Intertextœ hederis caput

Defendunt, rapere, et sacz'ilego iinpetu, Lauros protercre insolens ?

Hic est ille tamen Santolius clioii Ingens aoiiii decus •

Hic est quem stupuit non seniel aureani. Pulsantem digitis clielyn ,

Et cursu anibiguo Sequana restilit Suspensas renioians aqiias.

iEstus inAidiic quis reraorabitur?

Nec tu, maxime Santoli,

Sed victor sterileni sperne calumniam :

An non in triviis frequens

Versus Lmpositos fontiLus et legit Et judex populiis prohat?

Magna^ conq»ila per plena Lutetiw

* Voyez la traduction de celle pièce par du (amtc^iu lui-uièuio, pag. 183-186 de ce volume.

Passim praetereuntium

Monstraris digito. Te latii cycnum PJiuli, Virgilio paieni

Puris aille alios te nltiduui sonis Dlcunt, et tenerte nuriis,

Dum comptae teretes molle micantibus Tractant arliculis col os.

At summos adeo quos soclat tihi Vates par amor et fides

Lsedit Commirios , atque Juvencios Quae te injuria vellicat.

Nil luci solltuni credere publicae Quod non ante Juvencius

Lima et Commirius parcere nescia Ac terso unguc poliverit.

An quidquam horridula barbarie hispidum Taniis exciderit viris ?

Aut in Santolio dum properat , levé Durus nescio quid notem?

Torrentem ancipiti dum scopulo minax Undis praecipitantibus

Fertur rauca sonans, scilicet increpes Quod securn salebras trabat

Non semper uitidus , ceu per agros fluii Parcae rivulus undulae?

Sed quid vana moror? livor cdax, gemas, Dicam : Cedite caeteri,

Quotquot docta parens Gallia jactitat, Vates, cedite, cedite.

Non vos qui celebrem Santolium furor

Par bacchantibus , incitât ,

Evibranteni oculis ignea fulgura, Si quando violentlor

Smintheus fatidico numine concutit.

Tune illi neque mens , neque

Turhata facie certus inest color.

Et quisquam temerario

\atem grandiloquum dente lacesserit!

Et spirat sceleris memor !

Non sic effugies , perfide, sed graves Pœnas Santolio dabis;

jNi te, dum properas Rolhomagum, suis Vindex Scquana tluctibus

Abreptuni medio merserit alveo.

Quanquam flagitio minor

Haec vel pœna foret, durius, acrius De te supplicium exigani :

E\'inctus geminas more nocentiuni Terofo flebiliter manus

Coram Santolio stabis , et horri(his Totis visceribus tremes ,

Cum vultu horrifico, terribilis, furens Qualis carniinibus tonat,*

* Quauil j'aperçois sous re portique Ce moineau regard fanatique.

Lisant ses vers audacieux , Faits pour les habitans des cieux, Ouvrir une bouche effroyable, S'agiter , se tordre les mains , Il me semble en lui voir le diable , Que Dieu ferre à louer les saints.

Bori.EAO, Epigr. xrx.

Divulsls labiis spumeus, et genis Distorto ore frementibus ,

Acmulta ingeminans voce, scelus, scelus, Pejus fulmine conteret,

Ac miris trepidum conficiet moJis Plangentemque manu sinus ,

Glamantemque diu : pœnitet, ah! nimis.

Frustra; nam gelidus tibi

Immissus subito niembia riaentia Torpor frigore vinciet ,

Immotoque silex stabis iners solo.

\iso Santolio, ah miser!

Fatum marmoreae te Niobes manet.

\vv^^vv^vv^\^v^^'Vv\^v^AV\*^vvvv^A(Vvvvv^lVvvvvvvv*.\-vvvvvvvvvvxvv^vvvvvvv\vvvvvv\vv^^VVV\*vv^vv\.v

IN POETAM INFICETUM MALE ITABITUM IN PARNASSO.*

AsELLiJS ille missus Arciicluiu ju<^is Videre culta vatil)us sacris loca, Sed inde pulsus et repulsus improbe , Biverticisque montis e cacuniine In ima jactus, acriter nimis furit; Negatque taie posse perpeti probrum.

Sibi dolere nam cuteni tenellulam Latusque molle; partem et auriiim nefas Per liaec vepetra restitisse tertiam Asellus ille plangit. Hinc mala omnia Tibi, tuisque, Pliœbe docte, vatibiis

* Cette pièce, dirigée probal)leaicnt contre Santcul, est écrite dans lin mètre très-difficile , composé de six ïamlj«s purs, et elle peut être ajoutée aux parodies du Phnselits ille de Catulle ( Carm. iv ) , rassemhlées par Sixte Octavien, Yorck, 1579, et Lyon, Soubron, 1593, ia-8°, au nombre de dix, et par André Senftlébius, Leipsick, Grég. Riizschens, 1 042, in-8°, au nombre de plus de cinquante. M. Noël, tom. ir de sa Traduction complète des poésies de Catulle, pag. 49 et suiv., a indiqué treize pièces qui ne se trouvent pas dans la collection de Sixte Octavieu , la seule qu'il paroisse avoir eue sous les yeux; mais il n'a pas connu la pièce de du Orccau, du moins il n'en l'ait aucune mention, non plus que delà parodie mieux caractérisée que le P.Gilbert Jonin a donnée, pag. 312 Ac &qs Epigrammatn, Lyon, 1(')34, iu-lO,et qui peut-être a été pare.illcmenl omist; dans le recueil de Senftlébius.

Minatur usque. Per Deos, per etDeas, Gavete, rudit, impotensque calcitrat, Et est timendus. Ergo quid moramini Gruenta fi ustula aurium remittere , Pilosque, quotquot liorruere per rubos?

Sed ut résidât omnis ira funditus, Et obstrependo calcitrare desinat Asellus ille , colligate fascibus Vêpres carduosque delicatulos , Et in profunda hiantis ora mittite:

Statim hsec vorabit, atque mitigabitur , Nihil doloris et nihil prol)ri meinor, Asellus ille niissus Arcadum jugis.

«A/VVVVVVVVVVVVVVVVVVVV\'VV\'VVX'VVVVVVVVVVXVVVVVVVVVVVVVWV VV VVVVVV VVV wv vwwv vv wxvvw WVVW w^

AUGUSTI MONOLOGIA,

E PETRI CORNELII CIÎfNA , TRAG^DIA , ACT. TV, SC. II, VERSIBUS I.ATINIS EXPRESSA.

AUCUSTUS.

Gui demum arcanos animi me credere sensus Fas erit, o Superi, et curain committere vitae? Vobis sceptra libens reddo , si tollit amicos Imperium , atque hostes facit invicUosa potestas ; Si donis, multoque odium mercamur amore, Si sic fata jubent , et nos fo visse necesse est Quos furiis in nos eadem crudelibus armant.

* Nulla fides regno, nil tutum in sede suprema, Et qui cuncta potest, cunctis diffidere veruin est.

QuiD tanien, Octavi, quereris, cœlumque fatigas?

* Respice te tandem finemque impone quei^elis. Ignoscitibi nempe, ignoscere nescius idli, Posse putas ? Tibi non oculis menlique recursant Brachia civili nunujuam exsaturata cruore? Quin, duce te, quanta rubuerunt caede Philippi Respectas? Seevam Antonî reminiscere cladeni; His adde et Sextum, nuUaque in sede natanteni Perusiam, atque suo mei'sos in sanguine cives.

Pejora adde etiani truculentae fœdera pacis, Ferales tabulas, proscriptaque nomina mille, Cum cœdis, scelerisque avidus tortorque tuorum Ipso tutoris fixisli in pectore îelum : Et fatum poslbac aude incusare querendo. Te monstrante, tuum si nunc in lunus aniici Conspirant, et te,facti ad scelus omne, magistro, Jam violant leges, quas tu violare docebas. Debila proditio, fatum liane et Jupiter auotor Approbat, et dubilas, et adliuc , ignave, moraris Per cœdem parto , per cœdem excedere regno ! Da nunc perfidiœ quas debes , perfide , paenas , Et patere ingrates scelere ipse ingratus eodem.

Sed quid ego , vel quis mentis furor improbus nltro Absolvitte, Cinna,milii, et me damnât inultum? Perfide, sic nempe imperium retiiiere jubebas , Servati imperii vindex mox ipse futurus; Si tu persequeris quem In lacis ipse nocentem , lujusto et reddis solio ut detrudere possis.

POESIES LATINES. ilî)

Sic patrise pulchro criineii praetexis amore , Communique bono, pereain quo certius, obslas. . Et possera, JQStum coliibeus in corde i'uroreni, Dissimulare scelus tantum , mortisve periclum Inipune intuleris, Ciuna, et quam toiiere ifiiauus Tentaris, patiar démens te luce poîiri!

Non ita, ni propriam stulte accelerare luinaiu Ipse velim,- sceleri imprudens qui pareil apeiîo Ad scelus invitât , pereant et criminis auctor Et socii. At quis erit pœnœ modus atque cruoris? Nondum sœva manus quamvis lassata quiesclt , Quos meditor terrere metu, furiosus acerbo. Roma invicta malis fœcundamin vuhiera nostra Pascit hydram , semperque ex uno mille reciso Succrescunt caplta et geminant ex ca^de periclum. Hic fructus vindicte et fusi sanguinis unus, Ut magis invisus, nihilo securior, extern.

Quin âge etalterius Bruti sponte ipse cadendo Ultricemprsevertemanum, quemque ambit honorem Praecipe. Cède, miser, turpe et inutile, vanam, Inter tôt gladios inimicaque vota tuorum, Invlso capiti velle aut sperare saluteni , Dum te persequitur ferro romaiia jiiventus, Succeditque odiis mortem jurata tyranni.

Cède, miser, mortis telum immedicabile, fatis Cède, miser, vita aut regno cessisse necesse est. Hœc animae jactura levis lucisque malignae ; Quidquid restât adhuc, non est, me judice, tanti. I, morei-e, at vitae, ne sic morlaris inultus Ipse volens moriensque iniuiico in sanguine mersani

Conde l'acein ; morere at niactatum manibus hostem ,

Inferias premitte tuis votisque cruentis

Quani prestare paras , ferre an te ulciscere mortem ;

Utque novum ipse tua tbrmentuni e caede reportet.

Te videat periisse , tua nec morte fruatur.

At melius pœnis vindex , hostisque superstes Morte fruar ? Si Roma odit, frustra oderit, et me Vanafremens minitansque ferat, non sponte, tyrannum.

O Roma! o patria ! o vindictae justa cupido ! O sceptri decus, o animi in contraria rapti Dissidium , et dul)iae cœca inconstantia mentis? Tandem aliquid de sorte mea decernite; per vos Quid sequar aut fugiam? curis medicina paranda est; Aut liceat regnare, aut tristem abrumpere vitam.